Κατηγορηματικό μήνυμα προς την Τουρκία, αλλά και προς όσους στο εσωτερικό μιλούν για τετελεσμένα, έστειλε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης το μεσημέρι της Δευτέρας 25 Μαΐου 2026, με αφορμή τη φημολογούμενη πρόθεση της Άγκυρας να προωθήσει νομοσχέδιο για τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» και τις ανησυχίες που προκαλεί η νέα τουρκική κινητικότητα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Τι έγινε στη Βουλή
Η συζήτηση ξεκίνησε με επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρου Καζαμία, ο οποίος ρώτησε εάν η κυβέρνηση σκοπεύει να παρακολουθεί ως θεατής την ψήφιση τουρκικού νόμου που θα ενισχύει τις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο. Ο Γεραπετρίτης απάντησε με σαφήνεια ότι καμία μονομερής πράξη της Τουρκίας δεν μπορεί να παράξει δεσμευτικά αποτελέσματα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. «Οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια δεν αποτελεί απολύτως κανένα δεσμευτικό κείμενο στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου», τόνισε ο υπουργός, απορρίπτοντας τα σενάρια περί ενίσχυσης των τουρκικών διεκδικήσεων μέσω εσωτερικής νομοθεσίας.
Ο Γεραπετρίτης εξήγησε ότι το διεθνές δίκαιο επιβάλλει για την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης την ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ κρατών με παρακείμενες ή αντικείμενες ακτές. «Κανένας εσωτερικός νομοθέτης δεν μπορεί ποτέ να δεσμεύσει ως προς τα ζητήματα αυτά», υπογράμμισε. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας δεν αποτελεί απλώς συμβατικό κείμενο, αλλά αποτυπώνει διεθνές εθιμικό δίκαιο που δεσμεύει το σύνολο της διεθνούς κοινότητας, συμπεριλαμβανομένης και της Τουρκίας.
Με ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο, ο υπουργός Εξωτερικών αντέκρουσε τις αναφορές περί «τετελεσμένων» στα ελληνοτουρκικά. «Ούτε το casus belli είναι τετελεσμένο. Ούτε το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ούτε απολύτως τίποτε. Οτιδήποτε δεν έχει έρεισμα στο διεθνές δίκαιο δεν παράγει καμία έννομη συνέπεια», ανέφερε χαρακτηριστικά, χαρακτηρίζοντας την ίδια την ορολογία «τετελεσμένων» ως επικίνδυνη. Αφήνοντας αιχμή και για προηγούμενες τοποθετήσεις στο εσωτερικό, χωρίς να κατονομάσει πρόσωπα, είπε: «Είναι επικίνδυνο να μιλάτε για τετελεσμένα που θέτει η Τουρκία».
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο Γεραπετρίτης επιχείρησε να αναδείξει μια ενεργητική στρατηγική της Αθήνας, τονίζοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν περιορίζεται σε επίπεδο δηλώσεων. Ανέφερε σειρά συγκεκριμένων κινήσεων: την ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης, τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που ψηφίστηκε από τη Βουλή ως ευρωπαϊκό κεκτημένο, τα Θαλάσσια Περιβαλλοντικά Πάρκα που εισήχθησαν για πρώτη φορά, την ανάθεση έργων έρευνας και εξόρυξης νοτίως της Κρήτης, καθώς και την ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στην Κύπρο και στις χώρες του Κόλπου. «Εμείς πράττουμε εκείνο που έπρεπε να έχει γίνει εδώ και 50 χρόνια», δήλωσε αναφερόμενος στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.
Ο Γεραπετρίτης υπογράμμισε επίσης τη διαφορά μεταξύ του ελληνικού θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού και του υπό διαμόρφωση τουρκικού νομοθετήματος. Ο ελληνικός θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, εξήγησε, δεν αποτελεί εσωτερικής ισχύος μονομερή πράξη, αλλά στηρίζεται στο ευρωπαϊκό κεκτημένο και στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας. «Αν μια χώρα θέλει να αποτελεί μέλος της ΕΕ θα πρέπει να το σεβαστεί», ανέφερε χαρακτηριστικά, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα. Παράλληλα, ενημέρωσε τη Βουλή ότι η κυβέρνηση μεριμνά για την πλήρη ενημέρωση εταίρων, φορέων και διεθνών οργανισμών σχετικά με τις τουρκικές κινήσεις.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής Καζαμίας εκτίμησε ότι οι μονομερείς κινήσεις της Τουρκίας έχουν δημιουργήσει τετελεσμένα στα ελληνοτουρκικά και ζήτησε μεγαλύτερη εγρήγορση, επισημαίνοντας την αύξηση των παραβιάσεων του εναερίου χώρου το τελευταίο διάστημα. Κάλεσε την κυβέρνηση να κινηθεί γρήγορα, να κάνει διαβήματα και να υιοθετήσει διαφορετική προσέγγιση ώστε να μην περάσει το τουρκικό νομοθέτημα. Ωστόσο, ο Γεραπετρίτης απέρριψε την κριτική, κλείνοντας την παρέμβασή του με χαρακτηριστική βεβαιότητα: «Να κοιμάστε ήσυχος, κ. Καζαμία. Η Ελλάδα μεριμνά, η Ελλάδα είναι ισχυρή».
Τι ακολουθεί
Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη θέσει σε κίνηση διπλωματικούς μηχανισμούς για την ενημέρωση των ευρωπαίων εταίρων και των διεθνών οργανισμών σχετικά με τις τουρκικές κινήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Ο Γεραπετρίτης διαβεβαίωσε ότι οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια της Τουρκίας, πέρα από το γεγονός ότι δεν παράγει έννομες συνέπειες, «είναι αχρείαστη και προκαλεί ένταση». Η Αθήνα εμφανίζεται αποφασισμένη να συνεχίσει την ενεργητική άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στο πεδίο, χωρίς να αφήσει περιθώριο για αμφισβητήσεις της διεθνούς θέσης της χώρας.
