Τα αποτελέσματα του προγράμματος Cyclone Project για την προστασία αρχαιολογικών χώρων παρουσιάστηκαν στο Αμφιθέατρο της Εθνικής Πινακοθήκης, στο πλαίσιο ημερίδας που διοργάνωσαν το Υπουργείο Πολιτισμού και το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης. Η εκδήλωση παρουσίασε την πορεία υλοποίησης της περιόδου 2024-2026, στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ των δύο φορέων. Στόχος του προγράμματος είναι η ολιστική προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από συστηματικές παρεμβάσεις πρόληψης και διαχείρισης.
Τι είναι το Cyclone Project και τι περιλαμβάνει
Το Cyclone Project υλοποιεί συστηματικούς καθαρισμούς και ορθολογική διαχείριση της βλάστησης σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία σε όλη τη χώρα. Το πρόγραμμα αποσκοπεί στη θωράκιση των μνημείων απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, με ιδιαίτερη έμφαση στον κίνδυνο πυρκαγιάς. Παράλληλα, οι παρεμβάσεις διασφαλίζουν την ευταξία των χώρων, την ασφάλεια επισκεπτών και εργαζομένων, καθώς και τη βελτίωση της συνολικής εμπειρίας του επισκέπτη. Η ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης και του εθελοντισμού αποτελεί επίσης βασικό πυλώνα του προγράμματος, το οποίο υλοποιείται με διεπιστημονική προσέγγιση και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Η ημερίδα στην Εθνική Πινακοθήκη πραγματοποιήθηκε παρουσία της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και της Εύης Λαζού Λασκαρίδη, Προέδρου του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης. Η παρουσία υπουργών από δύο διαφορετικά υπουργεία υπογραμμίζει τη διατομεακή φύση του εγχειρήματος, το οποίο τέμνει τους τομείς πολιτισμού, περιβάλλοντος και πολιτικής προστασίας. Η εκδήλωση ανέδειξε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από την έναρξη της συνεργασίας, με απτά αποτελέσματα στους αρχαιολογικούς χώρους.
Αντιδράσεις και πλαίσιο της συνεργασίας
Η Λίνα Μενδώνη τόνισε ότι η κλιματική κρίση επηρεάζει ήδη άμεσα την πολιτιστική κληρονομιά, τα μνημεία και τους αρχαιολογικούς χώρους. Η υπουργός επεσήμανε ότι η Ελλάδα διαθέτει μοναδική πυκνότητα και γεωγραφική διασπορά υπαίθριων μνημείων, τα οποία εκτίθενται καθημερινά σε ακραία καιρικά φαινόμενα, παρατεταμένους καύσωνες, πυρκαγιές και πλημμύρες. Υπογράμμισε ότι η προστασία της κληρονομιάς δεν μπορεί να στηρίζεται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά απαιτεί στρατηγική, διεπιστημονική τεκμηρίωση και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Σύμφωνα με τη δήλωσή της, το Cyclone Project αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ολοκληρωμένης προσέγγισης, καθώς συνδυάζει την πρόληψη, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τη διατήρηση των μνημείων. Οι παρεμβάσεις που υλοποιούνται δεν βελτιώνουν μόνο την εικόνα και τη λειτουργικότητα των χώρων, αλλά ενισχύουν και την πυρασφάλεια, την πρόληψη κινδύνων και την ανθεκτικότητα των μνημείων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Μέσα από τη συνεργασία με το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης, αξιοποιούνται εμπειρίες και καλές πρακτικές που έχουν ήδη αναπτυχθεί στο πεδίο.
Οι συστηματικές παρεμβάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού στους αρχαιολογικούς χώρους αποτελούν, σύμφωνα με τα λεγόμενα της υπουργού, σταθερό και διαχρονικό άξονα στρατηγικής. Η ενσωμάτωση της προσαρμογής στην κλιματική κρίση στον συνολικό πολιτιστικό σχεδιασμό θεωρείται πλέον αναγκαία προϋπόθεση. Η συμμετοχή του Υπουργείου Περιβάλλοντος στην ημερίδα τεκμηριώνει τη βούληση για συντονισμένη δράση μεταξύ κυβερνητικών φορέων και ιδιωτικών ιδρυμάτων στο πεδίο της προστασίας της κληρονομιάς.
