Ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της ελληνικής οικονομικής κρίσης έρχεται στο φως μέσα από το ντοκιμαντέρ «Στο Χιλιοστό» του ΣΚΑΪ. Το τέταρτο επεισόδιο της σειράς, που προβλήθηκε τη Δευτέρα 25 Μαΐου 2026, αποκάλυψε τις λεπτομέρειες του απόρρητου σχεδίου με κωδική ονομασία «Αλβανία» — του plan B που είχαν ετοιμάσει οι δανειστές για την πλήρη έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ το 2015.
Τι ήταν το σχέδιο «Αλβανία» και τι προέβλεπε
Οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες για ένα πιθανό Grexit ήταν τόσο άκρως απόρρητες, που οι εμπλεκόμενοι αξιωματούχοι συναντιόνταν με το πρόσχημα ότι συζητούν για την ένταξη της Κροατίας στην ΕΕ. Το πρώτο έγγραφο έφερε ακριβώς αυτόν τον τίτλο ως κάλυψη, ενώ το τελικό plan B πήρε τον κωδικό «Αλβανία». Οι συζητήσεις ήταν τόσο λεπτομερείς, που οι εμπλεκόμενοι ήξεραν ακόμα και ποιες χώρες θα έστελναν στρατιωτικά αεροσκάφη για να παραλάβουν τους ξένους τουρίστες που βρίσκονταν στην Ελλάδα.
Ο Μάρτιν Βέρβεϊ, επικεφαλής του σχεδίου Β, αποκάλυψε στο ντοκιμαντέρ ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέμενε πως από την πρώτη κιόλας ημέρα μετά την έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη, το νέο εθνικό νόμισμα θα έχανε μεταξύ 60% και 80% της αξίας του. Μια τέτοια κατάρρευση θα σήμαινε άμεση εξαθλίωση για τους Έλληνες πολίτες, με αποταμιεύσεις και εισοδήματα να χάνουν το μεγαλύτερο μέρος τους από τη μια μέρα στην άλλη. Ο Τόμας Βίζερ επιβεβαίωσε ότι οι αξιωματούχοι της ΕΕ συναντήθηκαν υπό άκρα μυστικότητα για να συζητήσουν το σενάριο αυτό.
Παράλληλα, ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ αποκάλυψε μια κρίσιμη λεπτομέρεια από τις διαπραγματεύσεις του Ιουνίου 2015. Για να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό 380 εκατομμυρίων ευρώ, ο Γιούνκερ πρότεινε στον τότε πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να φορολογήσει τους εφοπλιστές αντί να περικόψει συντάξεις. Ο Τσίπρας αρνήθηκε. «Εγώ είμαι κεντροδεξιός, εσύ αριστερός. Οκ…», σχολίασε χαρακτηριστικά ο Γιούνκερ.
Αντιδράσεις: Ο ρόλος του Τόμσεν και τα λάθη του ΔΝΤ
Κεντρικό πρόσωπο στις αποκαλύψεις του ντοκιμαντέρ είναι ο Πολ Τόμσεν, τότε στέλεχος του ΔΝΤ υπεύθυνο για τις διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα. Ο πρώην Επίτροπος Οικονομικών Πιέρ Μοσκοβισί τον χαρακτήρισε «πολύ σκληρό απέναντι στην Αθήνα». Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας ανέφερε ότι η εμπιστοσύνη μεταξύ Τόμσεν και ελληνικής κυβέρνησης είχε διαταραχθεί πλήρως. «Πίστευε ότι η Αθήνα δεν μπορούσε να αντέξει την πειθαρχία του ευρώ και προσπαθούσε να επηρεάσει και το Βερολίνο προς αυτήν την κατεύθυνση», δήλωσε ο Στουρνάρας.
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος ήταν ακόμα πιο κατηγορηματικός: «Ήταν μεγάλο λάθος της Λαγκάρντ που τον έκανε υπεύθυνο του ΔΝΤ στην Ευρώπη. Δεν το ένοιαζε η αλήθεια και τα οικονομικά στοιχεία — ήταν πολιτικός». Ο ίδιος ο Τόμσεν αρνήθηκε να μιλήσει στο ντοκιμαντέρ. Ωστόσο, ο Κλάους Ρέγκλινγκ, πρώην επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, σχολίασε ψύχραιμα ότι «το ΔΝΤ κέρδισε μερικά δισ. ευρώ από το ελληνικό μνημόνιο».
Ο πρώην γενικός διευθυντής του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος-Καν παραδέχθηκε από την πλευρά του δύο θεμελιώδη λάθη στο πρώτο πρόγραμμα διάσωσης της ελληνικής οικονομίας. «Δεν υπήρχε μαγικό ραβδί για την έξοδο από το πρόγραμμα χωρίς λιτότητα. Ωστόσο έγιναν δύο λάθη. Το πρώτο ήταν ότι ζητήσαμε μεταρρυθμίσεις σε πολύ σύντομο διάστημα και το δεύτερο ότι υποτιμήσαμε την ένταση με την οποία αντέδρασε η οικονομία», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η ομολογία αυτή επιβεβαιώνει αυτό που πολλοί Έλληνες οικονομολόγοι είχαν επισημάνει εδώ και χρόνια: ότι ο ρυθμός και η ένταση της λιτότητας ήταν πρωτοφανείς σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τι ακολουθεί — το ντοκιμαντέρ συνεχίζεται
Η σειρά «Στο Χιλιοστό», σε σκηνοθεσία και παραγωγή της Ελένης Βαρβιτσιώτη και της Βικτώριας Δενδρινού για τον ΣΚΑΪ, συνεχίζει να αποκαλύπτει αδημοσίευτες πτυχές της κρίσης του 2015. Το τέταρτο επεισόδιο έφερε στην επιφάνεια έγγραφα και μαρτυρίες που δείχνουν πόσο κοντά βρέθηκε η Ελλάδα στο χείλος της ανεξέλεγκτης οικονομικής κατάρρευσης. Πρωταγωνιστές αυτής της ιστορίας — Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, τεχνοκράτες του ΔΝΤ και Έλληνες πολιτικοί — μιλούν για πρώτη φορά ανοιχτά, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα των διαπραγματεύσεων που καθόρισαν την τύχη εκατομμυρίων πολιτών.
