Νέο νομοσχέδιο για την ισότητα αμοιβών ανδρών και γυναικών παρουσίασε την Τρίτη η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, σε συνέντευξη Τύπου. Το σχέδιο νόμου φέρει τον τίτλο «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας» και ενσωματώνει την Οδηγία Ε.Ε. 2023/970. Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχαν επίσης οι δύο Γενικοί Γραμματείς του υπουργείου, Νίκος Μηλαπίδης και Κωνσταντίνος Τσαγκαρόπουλος.
Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο για την ισότητα αμοιβών
Το νομοσχέδιο εισάγει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαφάνειας στις αμοιβές, που καλύπτει τόσο τη φάση πριν από την πρόσληψη όσο και την πορεία της εργασιακής σχέσης. Συγκεκριμένα, κατά τη διαδικασία επιλογής προσωπικού, ο εργοδότης θα υποχρεούται να ενημερώνει τον υποψήφιο για την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης, καθώς και για την τυχόν εφαρμοζόμενη συλλογική σύμβαση εργασίας. Ταυτόχρονα, θα απαγορεύεται ρητά στον εργοδότη να ζητά πληροφορίες σχετικά με τις προηγούμενες αποδοχές του υποψηφίου, ενώ η διαδικασία πρόσληψης θα πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο και απαλλαγμένη από κάθε μορφή διάκρισης.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να διαθέτουν τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές, βασισμένες σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, με σαφή διαδικασία αξιολόγησης και περιοδικής αναθεώρησης. Κάθε εργαζόμενος θα έχει το δικαίωμα να ζητά στοιχεία τόσο για το ατομικό του επίπεδο αμοιβής όσο και για τον μέσο μισθό ανδρών και γυναικών που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, χωρίς ωστόσο να γίνεται ταυτοποίηση συγκεκριμένων προσώπων. Η πρόβλεψη αυτή ενισχύει τη διαφάνεια χωρίς να θίγει τα προσωπικά δεδομένα των υπολοίπων εργαζομένων.
Θεσπίζεται επίσης εσωτερικός έλεγχος μισθολογικού χάσματος σε επίπεδο επιχείρησης. Οι εταιρείες θα υποχρεούνται να υποβάλλουν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα ανδρών και γυναικών, το χάσμα στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα, καθώς και το χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων. Η υποχρέωση αυτή θα ισχύει κάθε χρόνο για επιχειρήσεις με 250 και άνω εργαζόμενους και ανά τριετία για τις μικρότερες.
Δηλώσεις Κεραμέως και ρόλος της Επιθεώρησης Εργασίας
Η Νίκη Κεραμέως παρουσίασε το νομοσχέδιο ως σημαντική τομή για την αγορά εργασίας. «Με το νέο νομοσχέδιο, πραγματοποιούμε ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα προς μια αγορά εργασίας με περισσότερη διαφάνεια, ίσες ευκαιρίες και ουσιαστική προστασία των εργαζομένων», τόνισε η υπουργός. Πρόσθεσε ότι στόχος είναι να διασφαλιστεί στην πράξη πως η αμοιβή ενός εργαζομένου δεν θα επηρεάζεται από το φύλο του, αλλά αποκλειστικά από την εργασία που προσφέρει και την αξία του. Η διατύπωση αυτή θέτει σαφές νομικό πλαίσιο για τη διάκριση ανάμεσα σε αντικειμενικά και αυθαίρετα κριτήρια αμοιβής.
Ωστόσο, το νομοσχέδιο δεν απαλλάσσει τον εργοδότη από τις υποχρεώσεις του. Η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί πλήρως το δικαίωμα ελέγχου και επιβολής προστίμων σε όποιες επιχειρήσεις διαπιστωθούν παραβάσεις. Ο εργοδότης παραμένει υπόχρεος να προσαρμόζει τις κατηγορίες θέσεων έτσι ώστε να αποτυπώνεται ορθά η αξία της εργασίας στον οργανισμό. Η προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων δεν μειώνεται, ακόμα και στις περιπτώσεις όπου η διαδικασία απλοποιείται για επιχειρήσεις που ήδη εφαρμόζουν συλλογικές συμβάσεις.
Το νέο πλαίσιο συνδέεται άρρηκτα και με την προσπάθεια ενίσχυσης των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Όταν μια επιχείρηση εφαρμόζει συλλογική σύμβαση, θεωρείται καταρχήν ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις. Επιπλέον, οι συλλογικές συμβάσεις μπορούν να αποτελέσουν βάση για τη δημιουργία μισθολογικών δομών εντός των επιχειρήσεων. Με τον τρόπο αυτό, το νομοσχέδιο δημιουργεί κίνητρα για την υπογραφή περισσότερων συμβάσεων, ενισχύοντας παράλληλα τον κοινωνικό διάλογο μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων.
Τι ακολουθεί μετά την παρουσίαση του νομοσχεδίου
Το νομοσχέδιο βρίσκεται στο στάδιο της παρουσίασης και αναμένεται να προχωρήσει στη νομοτεχνική επεξεργασία και τη δημόσια διαβούλευση. Οι νέες υποχρεώσεις αναφοράς του μισθολογικού χάσματος θα εφαρμόζονται σε διαφορετικό χρονοδιάγραμμα ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης — ετησίως για εταιρείες με 250 εργαζόμενους και άνω και ανά τριετία για τις μικρότερες. Η εφαρμογή της Οδηγίας Ε.Ε. 2023/970 μέσω εθνικής νομοθεσίας τοποθετεί την Ελλάδα στη σειρά των κρατών-μελών που ανταποκρίνονται στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις για την ισότητα αμοιβών.
