Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης της ελάχιστης κράτησης για καταδικασθέντες σε ισόβια στα 30 χρόνια, με αφορμή την απόφαση αποφυλάκισης του αρχηγού της τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη, Αλέξανδρου Γιωτόπουλου. Μιλώντας στον ΣΚΑΪ το πρωί της Τρίτης, ο Φλωρίδης παραδέχθηκε ότι αδυνατεί να σχολιάσει δημοσίως την απόφαση αυτή, εξηγώντας παράλληλα το νομικό πλαίσιο που την καθιστά εφικτή. Η υπόθεση βρίσκεται πλέον ενώπιον του Αρείου Πάγου, ο οποίος καλείται να αποφανθεί για το βούλευμα αποφυλάκισης.
Τι έγινε με την αποφυλάκιση Γιωτόπουλου
Η απόφαση αποφυλάκισης του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου εκδόθηκε από συμβούλιο εφετών, παρά τις αντίθετες εισηγήσεις τόσο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου όσο και του εισαγγελέα εφετών. Συγκεκριμένα, το πρωτοβάθμιο συμβούλιο πλημμελειοδικών είχε αποφανθεί ότι ο Γιωτόπουλος δεν έπρεπε να αποφυλακιστεί, ενώ στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και η εισήγηση του εισαγγελέα εφετών. Παρά ταύτα, το συμβούλιο εφετών έκρινε διαφορετικά και εξέδωσε το βούλευμα αποφυλάκισης. Αμέσως μετά επελήφθη ο Άρειος Πάγος, ασκήθηκε αναίρεση και, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει, σε λίγες ημέρες πρόκειται να συγκληθεί το αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο.
Ο δικηγόρος Δημήτρης Αναστασόπουλος εξήγησε ότι η αποφυλάκιση του Γιωτόπουλου βασίστηκε στο ποινικό πλαίσιο που ίσχυε κατά τον χρόνο έκτισης της ποινής του. Με το προγενέστερο καθεστώς, ο κρατούμενος μπορούσε να αιτηθεί αποφυλάκιση ακόμη και στα 19 χρόνια κράτησης, ενώ οι νεότερες αλλαγές του Ποινικού Κώδικα ανέβασαν αυτό το όριο στα 25 χρόνια. Η αίτηση του Γιωτόπουλου εξετάστηκε βάσει του παλαιότερου, ευνοϊκότερου νομικού πλαισίου, γεγονός που καθόρισε αποφασιστικά την έκβαση της διαδικασίας.
Ο κ. Αναστασόπουλος υπογράμμισε ότι για την αποφυλάκιση ισοβιτών εξετάζονται δύο βασικές προϋποθέσεις: η διαγωγή του κρατούμενου κατά τη διάρκεια της κράτησης και η πιθανότητα τέλεσης νέων εγκλημάτων. Εφόσον αυτές οι προϋποθέσεις πληρούνται, τα δικαστικά συμβούλια έχουν τη δυνατότητα να εκδίδουν απόφαση αποφυλάκισης. Διευκρίνισε επίσης ότι η έννοια της μεταμέλειας δεν αποτελεί αυτοτελές κριτήριο, αλλά ενσωματώνεται στην εκτίμηση για τον κίνδυνο υποτροπής.
Αντιδράσεις και νομικό πλαίσιο
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης τόνισε ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο δεσμεύεται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία ορίζει ρητά ότι τα ισόβια δεν μπορούν να εκτίονται εφ’ όρου ζωής. Κάθε χώρα οφείλει να προσαρμόζει τα ισχύοντα όρια στο πνεύμα της Σύμβασης, εξασφαλίζοντας στον κρατούμενο ρεαλιστική προοπτική αποφυλάκισης. Ο ίδιος ο Φλωρίδης, με τον νέο Ποινικό Κώδικα, ανέβασε το ελάχιστο όριο από τα 20 χρόνια που ίσχυαν επί ΣΥΡΙΖΑ στα 25 χρόνια, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω αύξησης στα 30 χρόνια.
Παράλληλα, ο κ. Αναστασόπουλος επεσήμανε ότι η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου επιβάλλει κάθε κρατούμενος να έχει τη δυνατότητα υποβολής αίτησης αποφυλάκισης έως τα 25 χρόνια κράτησης. Αυτό δεν συνεπάγεται αυτόματη αποδοχή κάθε αιτήματος, αλλά εξασφαλίζει τη διαδικαστική πρόσβαση στο δικαστικό σύστημα. Ο δικηγόρος υπογράμμισε επίσης ότι ο νόμος δεν επιτρέπει διαφορετική αντιμετώπιση ανάλογα με το πρόσωπο ή τη φύση της υπόθεσης, καθώς θέτει ένα ενιαίο γενικό πλαίσιο εφαρμοστέο σε όλους τους κρατούμενους.
Τι ακολουθεί
Το άμεσο επόμενο βήμα είναι η συνεδρίαση του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, το οποίο θα εξετάσει την αίτηση αναίρεσης που άσκησε ο εισαγγελέας κατά του βουλεύματος αποφυλάκισης. Το ανώτατο δικαστήριο θα κρίνει αν η απόφαση ήταν επαρκώς αιτιολογημένη. Αν κρίνει αρνητικά, υπάρχει η δυνατότητα ακύρωσης του βουλεύματος και επιστροφής του Γιωτόπουλου στη φυλακή. Ωστόσο, ο κ. Αναστασόπουλος επεσήμανε ότι ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, ο Γιωτόπουλος θα αποκτήσει εκ νέου δικαίωμα υποβολής αίτησης αποφυλάκισης στο άμεσο μέλλον, δεδομένης της χρονικής πορείας της υπόθεσης.
