Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την παράταση του εθνικού προγράμματος δωρεάν προληπτικών εξετάσεων «Προλαμβάνω» έως το 2030, εξασφαλίζοντας χρηματοδότηση 300 εκατομμυρίων ευρώ από εθνικούς πόρους. Η ανακοίνωση έγινε από το βήμα του 7ου Συνεδρίου του ygeiamou.gr και του «Πρώτου Θέματος» στο ξενοδοχείο Grande Bretagne στο Σύνταγμα. Το πρόγραμμα, που μέχρι σήμερα έχει εξυπηρετήσει πάνω από 6 εκατομμύρια Έλληνες, μετατρέπεται πλέον από ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενο εγχείρημα σε μακροχρόνια εθνική πολιτική.
Τι είναι το «Προλαμβάνω» και τι έχει πετύχει
Το εθνικό πρόγραμμα προληπτικών εξετάσεων «Προλαμβάνω» διαχειρίζεται η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη και προσφέρει δωρεάν, οργανωμένο και προσβάσιμο προσυμπτωματικό έλεγχο στους πολίτες. Τα αποτελέσματα που έχει παράγει από την έναρξή του είναι εντυπωσιακά. Στον τομέα της πρόληψης του καρκίνου του μαστού, έχουν πραγματοποιηθεί σχεδόν 1.205.142 ψηφιακές μαστογραφίες, με αποτέλεσμα 73.395 γυναίκες να εντοπιστούν έγκαιρα με ευρήματα. Παράλληλα, στο πρόγραμμα για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, διενεργήθηκαν 1.119.341 γυναικολογικοί έλεγχοι — τεστ Παπανικολάου, HPV-DNA και γυναικολογικές εξετάσεις — με 12.000 κολποσκοπήσεις και βιοψίες για έγκαιρη ανίχνευση βλαβών.
Ο όγκος των εξετάσεων στον τομέα του καρκίνου του παχέος εντέρου είναι εξίσου σημαντικός: 1.000.225 αυτοδιαγνωστικοί έλεγχοι, 38.392 κολονοσκοπήσεις και πάνω από 51.238 ιατρικές πράξεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Στον τομέα του καρδιαγγειακού κινδύνου — που αποτελεί τον μεγαλύτερο σε απόλυτους αριθμούς — έχουν γίνει 3.085.294 εξετάσεις, ενώ μετά το πρώτο screening κρίθηκε αναγκαία η διενέργεια 67.589 επιπλέον εξετάσεων για στεφανιαία νόσο και ισχαιμία. Τέλος, στο πρόγραμμα νεφρικής δυσλειτουργίας έχουν γίνει 364.680 εργαστηριακές εξετάσεις, με 36.000 περιπτώσεις να παρουσιάζουν ευρήματα.
Ξεχωριστή θέση κατέχει το πρόγραμμα αντιμετώπισης της παχυσαρκίας ενηλίκων, στο οποίο 38.894 πολίτες έλαβαν δωρεάν ιατρική φροντίδα και διατροφική συμβουλευτική. Από αυτούς, 12.967 προέρχονταν από την Αττική, 4.994 από τη Θεσσαλονίκη, 2.111 από το Ηράκλειο και 1.019 από την Αχαΐα, με τους υπόλοιπους 16.688 να κατανέμονται στους λοιπούς νομούς της χώρας.
Αντιδράσεις και πλαίσιο της ανακοίνωσης
Μιλώντας στο συνέδριο με θέμα «Η Υγεία σε έναν Μεταβαλλόμενο Κόσμο: Ανθεκτικότητα, Πρόσβαση, Εμπιστοσύνη», ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τη συνέχιση του προγράμματος ορόσημο για τη δημόσια υγεία. «Από ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα γίνεται μακροχρόνια εθνική πολιτική», τόνισε. Η Ειρήνη Αγαπηδάκη, σύμφωνα με τον ίδιο τον πρωθυπουργό, «είναι ανακουφισμένη γιατί έχει χρηματοδότηση 300 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για την επόμενη τετραετία». Η μετάβαση αυτή σηματοδοτεί την αποδέσμευση του προγράμματος από το Ταμείο Ανάκαμψης, με την κυβέρνηση να αναλαμβάνει πλήρως τη χρηματοδότησή του.
Στο ίδιο συνέδριο, που συντόνισε ο Αντώνης Σρόιτερ, ο πρωθυπουργός συζήτησε με την Παρασκευή Μιχαλοπούλου, αντιπρόεδρο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου και πρόεδρο του Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής», και τον Δημήτρη Κοντοπίδη, Patient Advocate. Η συζήτηση με θέμα «Το κοινωνικό συμβόλαιο της υγείας: Ο ασθενής στο επίκεντρο» έφερε στο τραπέζι κρίσιμα ζητήματα για την κατάσταση του ΕΣΥ και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στο θέμα των «φακελακιών» και της διαφθοράς στο σύστημα Υγείας, στέλνοντας σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής. «Αδικούμε το ΕΣΥ όταν το κρίνουμε από μεμονωμένα περιστατικά και όχι από τον κανόνα», είπε, επικαλούμενος στοιχεία από ψηφιακή πλατφόρμα αξιολόγησης όπου πάνω από 260.000 χρήστες έχουν αξιολογήσει τις υπηρεσίες υγείας. Επεσήμανε ότι η κυβέρνηση έχει εισαγάγει την ηλεκτρονική ανάρτηση της λίστας χειρουργείων και τη δυνατότητα ανώνυμης καταγγελίας, ξεκαθαρίζοντας ότι «καμία απολαβή δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για φακελάκι».
Τι ακολουθεί
Τα έξι προγράμματα που θα συνεχιστούν την περίοδο 2027-2030 είναι: πρόληψη καρκίνου μαστού, πρόληψη καρκίνου τραχήλου της μήτρας, πρόληψη καρκίνου παχέος εντέρου, πρόληψη καρδιαγγειακού κινδύνου, πρόληψη και καταπολέμηση παχυσαρκίας ενηλίκων και ανηλίκων, και πρόληψη νεφρικής δυσλειτουργίας. Η χρηματοδότηση 300 εκατ. ευρώ εξασφαλίζει τη βιωσιμότητά τους μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, διασφαλίζοντας τη συνέχεια για εκατομμύρια πολίτες. Ο πρωθυπουργός δεσμεύτηκε επίσης ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να βελτιώνει τις απολαβές των εργαζομένων στο ΕΣΥ, ενώ ανέφερε ότι τα νέα χειρουργεία που λειτουργούν στον Άγιο Σάββα αυξάνουν τη δυναμικότητα του συστήματος.
