Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη μίλησε εκτενώς για τα ανοιχτά μέτωπα του ελληνικού πολιτισμού, από τα Γλυπτά του Παρθενώνα και την Αμφίπολη έως την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πολιτιστική κληρονομιά, σε συνέντευξή της στον δημοσιογράφο Γιώργο Παπαχρήστο.
Τι έγινε: Εννιακόσια έργα από το 2019 έως σήμερα
Η Λίνα Μενδώνη αποκάλυψε ότι από το 2019 έως σήμερα έχουν ολοκληρωθεί ή βρίσκονται υπό υλοποίηση περίπου εννιακόσια έργα σε ολόκληρη τη χώρα, με στόχο την ολοκλήρωσή τους έως το 2027. Τα έργα αυτά καλύπτουν όλους τους τομείς του Υπουργείου Πολιτισμού, από την πολιτιστική κληρονομιά και τον σύγχρονο πολιτισμό έως τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Η υπουργός υπογράμμισε ότι ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται σε αναπαλαιώσεις μνημείων, αλλά αγκαλιάζει και καινοτόμες εφαρμογές νέων τεχνολογιών για την ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας της Ελλάδας. Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους κύκλους επενδύσεων στον πολιτισμό που έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης για την ψηφιακή ανάδειξη μνημείων, όπως η Αρχαία Ολυμπία και ο Μυστράς. Μέσω αυτής της τεχνολογίας, ο πολίτης μπορεί να «επισκεφθεί» ψηφιακά τον Μυστρά όπως ήταν στην περίοδο της ακμής του, καθώς και να παρακολουθεί πώς αποκαθίστανται τα μνημεία σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, η ΤΝ χρησιμοποιείται για να οργανώνουν οι επισκέπτες περιηγήσεις στα χριστιανικά μνημεία της Βορείου Ελλάδος, λαμβάνοντας πλήρεις πληροφορίες μέσα από ψηφιακές πλατφόρμες. Η υπουργός ανακοίνωσε ότι σύντομα ανάλογη εφαρμογή θα υλοποιηθεί και για το Άγιο Όρος.
Σχετικά με το Άγιο Όρος, η Μενδώνη διευκρίνισε ότι η ψηφιακή ανάδειξη των μνημείων του θα γίνει πάντοτε σε συνεργασία με την Ιερά Κοινότητα και δεν θα παραβιαστεί το Άβατο. Ειδικότερα, εξήγησε ότι μία γυναίκα θα μπορεί να δει τα μνημεία του Αγίου Όρους ψηφιακά, ακριβώς όπως τα βλέπει ήδη στις εκθέσεις που διοργανώνει το Υπουργείο Πολιτισμού. Η λογική αυτή εξασφαλίζει ότι η τεχνολογία υπηρετεί την πρόσβαση στην πολιτιστική κληρονομιά χωρίς να θίγει ευαίσθητες παραδόσεις και θεσμούς.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Η προστασία των καλλιτεχνών στην εποχή της ΤΝ
Ωστόσο, η υπουργός δεν παρέλειψε να θέσει και τον πιο ευαίσθητο πυρήνα της σχέσης μεταξύ Τεχνητής Νοημοσύνης και δημιουργίας: την προστασία των δικαιωμάτων των καλλιτεχνών. Η Μενδώνη τόνισε με έμφαση ότι οι καλλιτέχνες είναι εργαζόμενοι άνθρωποι που ζουν από την τέχνη, και τα πνευματικά τους δικαιώματα πρέπει να διασφαλιστούν στη νέα ψηφιακή εποχή. Η ραγδαία ανάπτυξη εργαλείων που επιτρέπουν στον οποιονδήποτε να παράγει μουσική ή κείμενα μέσω τεχνολογίας δημιουργεί νέες προκλήσεις για το πλαίσιο αμοιβών και πνευματικής ιδιοκτησίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Πολιτισμού προώθησε νομοσχέδιο που κατοχυρώθηκε ως νόμος του κράτους και αφορά την πλαστογράφηση έργων τέχνης. Η Μενδώνη εξήγησε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργεί με διπλό τρόπο σε αυτό το ζήτημα: από τη μία πλευρά διευκολύνει την αναπαραγωγή έργων και κατ’ επέκταση την παραποίησή τους, ενώ από την άλλη επιτρέπει με μεγαλύτερη ευκολία τον εντοπισμό πλαστών έργων. Η νομοθετική πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη εθνική στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη που αφορά τον πολιτισμό.
Παράλληλα, η υπουργός ανέφερε ότι υπάρχει εθνική στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη που αγκαλιάζει τόσο την πολιτιστική κληρονομιά όσο και τον σύγχρονο πολιτισμό. Η στρατηγική αυτή δεν περιορίζεται σε θεωρητικές κατευθύνσεις, αλλά εφαρμόζεται ήδη στην πράξη μέσα από συγκεκριμένα έργα και εφαρμογές. Η Μενδώνη εμφανίστηκε αποφασισμένη να συνεχίσει να επαναλαμβάνει το μήνυμα για την προστασία των δημιουργών, τονίζοντας ότι δεν θα κουραστεί να υπενθυμίζει στο κοινό και στους αρμόδιους ότι οι καλλιτέχνες χρήζουν ουσιαστικής νομικής προστασίας.
Τι ακολουθεί: Νέα έργα και επέκταση της ψηφιακής ανάδειξης
Η Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε ότι η ψηφιακή ανάδειξη του Αγίου Όρους μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης θα υλοποιηθεί σύντομα, πάντα σε στενή συνεργασία με την Ιερά Κοινότητα. Επιπλέον, το Υπουργείο Πολιτισμού σχεδιάζει να επαναλάβει εκθέσεις αφιερωμένες στα μνημεία του Αγίου Όρους, δίνοντας στο ευρύ κοινό, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών, την ευκαιρία να γνωρίσουν αυτή τη μοναδική πολιτιστική κληρονομιά. Ο στόχος είναι η ολοκλήρωση του συνόλου των εννιακοσίων έργων έως το 2027, ενισχύοντας τον πολιτιστικό χάρτη της χώρας σε κάθε γωνιά της.
