Η Ζάκυνθος ταξιδεύει πίσω στους χρόνους της ενετοκρατίας με το εντυπωσιακό φεστιβάλ Giostra di Zante, μία ιστορική αναπαράσταση που φέρνει στο προσκήνιο τέσσερις αιώνες μεσαιωνικής παράδοσης. Το νησί, που απέφυγε την τουρκική κατοχή χάρη στην ενετική κυριαρχία, ανέπτυξε μία μοναδική πολιτιστική ταυτότητα που διατηρείται ζωντανή έως τις μέρες μας. Η διοργάνωση φέτος κορυφώνεται με τη μεγάλη παρέλαση που θα διασχίσει το κέντρο της πόλης την Κυριακή 31 Μαΐου.
Διαβάστε επίσης: Ο Χατζηδάκης τιμά τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη εννέα χρόνια μετά
Τι είναι η Γκιόστρα και πώς αναβίωσε
Η Γκιόστρα αποτελεί ένα ιππικό τουρνουά με ρίζες που χάνονται στους αιώνες. Η πρώτη επίσημη αναφορά της τοποθετείται στο 1656, όταν οι Ζακυνθινοί, παρά την ενετική κατοχή, αγκάλιασαν τη γιορτή με ενθουσιασμό — κάτι που δεν συνέβη ποτέ με τις εκδηλώσεις άλλων κατακτητών. Η ιστορία της Γκιόστρας σταμάτησε απότομα το 1740 λόγω ενός ατυχούς επεισοδίου, και χρειάστηκαν σχεδόν δύο ολόκληροι αιώνες για να ξαναζωντανέψει, όταν το 2005 η ομάδα Giostra di Zante ανέλαβε να την επαναφέρει. Επί 21 χρόνια, η ομάδα αυτή διοργανώνει ένα εορταστικό τριήμερο εκδηλώσεων με τη συμμετοχή αντιπροσωπειών από πόλεις του εξωτερικού και τα άλλα Ιόνια νησιά, σύμφωνα με την Μαύρα Κάρδαρη.
Στο παρελθόν, οι αγώνες της Γκιόστρας ήταν προνόμιο των οικογενειών ευγενών, τα ονόματα των οποίων ήταν καταχωρημένα στο περίφημο «Libro d’Oro». Ωστόσο, το θέαμα παρακολουθούσαν πλήθη ανθρώπων από όλα τα κοινωνικά στρώματα — ευγενείς, αστοί και ο απλός λαός. Χωρίς μόνιμες αθλητικές εγκαταστάσεις, οι ιππότες και οι ευγενείς διαγωνίζονταν σε πρόχειρες ξύλινες κατασκευές σε υπαίθριους χώρους, όπου το ποδοβολητό των αλόγων σήκωνε σύννεφα σκόνης. Η σύνδεση της Ζακύνθου με την Ιταλία — και ιδιαίτερα με την πόλη Νάρνι — αναδεικνύεται έντονα μέσα από αυτή την αναπαράσταση.
Ιππότες, τυμπανιστές και μεσαιωνικά παιχνίδια
Το σημερινό πρόγραμμα της Γκιόστρας είναι πλούσιο και εντυπωσιακό. Ιππότες που εκπροσωπούν διαφορετικές ιστορικές περιοχές ανταγωνίζονται σε δοκιμασίες δεξιοτεχνίας και ακρίβειας με τα άλογά τους, ενώ τυμπανιστές παίζουν και σημαιοφόροι ανεμίζουν τα λάβαρα με τα χρώματα κάθε ομάδας. Οι αγώνες ιππασίας κορυφώνονται με τη βράβευση του καλύτερου ιππέα, ο οποίος κερδίζει την τιμή να κρατά το χέρι της «δεσποσύνης» και να τη συνοδεύει βόλτα με το άλογό του — μια παράδοση που παραπέμπει στα μεσαιωνικά έθιμα ιπποτισμού. Η διοργάνωση περιλαμβάνει επίσης μεσαιωνικά παιχνίδια για παιδιά, ώστε η παράδοση να μεταδοθεί και στη νεότερη γενιά.
Από το 2022, η Γκιόστρα της Ζακύνθου εντάχθηκε στον Μεσογειακό Κύκλο Συνεργασίας, που συνδέει πόλεις από τη Σαρδηνία, την Κροατία και άλλες μεσογειακές περιοχές, σύμφωνα με τον Βασίλη Μούτσιο. Το ελληνικό στοιχείο δεν απουσιάζει: συμμετέχουν περιοχές από τα Κύθηρα, την Αθήνα και τη Μάνη. Παράλληλα, στις 25 και 26 Ιουλίου, η Σουλμόνα — πόλη στην επαρχία Λ’ Ακουίλα της Ιταλίας — φιλοξενεί τη δική της ιστορική αναπαράσταση, την Giostra Cavalleresca, η οποία αποτελεί αδελφή εκδήλωση της ζακυνθινής Γκιόστρας και επιβεβαιώνει τους βαθιούς δεσμούς μεταξύ των δύο πολιτισμών.
Η μεγάλη παρέλαση της Κυριακής
Η κορύφωση των φετινών εκδηλώσεων έρχεται την Κυριακή 31 Μαΐου, όταν η μεγάλη παρέλαση θα διασχίσει το κέντρο της πόλης της Ζακύνθου. Συμμετέχοντες ντυμένοι σε παραδοσιακές ενετικές στολές, ιππότες και αντιπροσωπείες από πόλεις της Ιταλίας και άλλων μεσογειακών χωρών θα δώσουν στους επισκέπτες και τους κατοίκους μία μοναδική εικόνα από το μεσαιωνικό παρελθόν του νησιού. Το δρώμενο, που κάλυψε ρεπορταζιακά ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Ανδρέας Παπαδημητρίου, αποτυπώνει την ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα που διαμόρφωσε η Ζάκυνθος μέσα από τη δική της μοναδική ιστορία. Η Γκιόστρα δεν είναι απλώς ένα φεστιβάλ — είναι η έμπρακτη απόδειξη ότι τέσσερις αιώνες ενετικής παρουσίας άφησαν αναπόσπαστο αποτύπωμα στη ζωή και την ψυχή του νησιού.
