Ο στρατός των Ηνωμένων Πολιτειών ετοιμάζεται να θέσει σε εφαρμογή έναν αυστηρό ναυτικό αποκλεισμό εναντίον του Ιράν, με την απόφαση να αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από τις 23.00 ώρα Ελλάδος της 14ης Ιουλίου. Η ανακοίνωση έγινε απόψε, 13 Ιουλίου 2026, από το Κοινό Κέντρο Ναυτικών Πληροφοριών, το οποίο υπάγεται στο αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της ανακοίνωσης, ο αποκλεισμός θα καλύπτει όλα τα πλοία που κινούνται στην περιοχή, ανεξαρτήτως της σημαίας υπό την οποία ταξιδεύουν. Το μέτρο αφορά ολόκληρη την ακτογραμμή του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ιρανικών λιμανιών και των τερματικών σταθμών πετρελαίου, χωρίς ωστόσο να περιορίζεται αποκλειστικά σε αυτά τα σημεία.
Διαβάστε επίσης: Απειλές Τραμπ κατά Ιράν: «Θα τελειώσουμε τη δουλειά»
Παρά την αυστηρότητα του μέτρου, οι αμερικανικές αρχές διευκρίνισαν πως δεν θα εμποδίζεται η λεγόμενη «ουδέτερη διέλευση» πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, εφόσον αυτά κατευθύνονται προς ή προέρχονται από προορισμούς εκτός Ιράν. Παράλληλα, θα επιτρέπεται η διέλευση πλοίων που μεταφέρουν ανθρωπιστικά φορτία, με την προϋπόθεση ότι θα υποβάλλονται προηγουμένως σε σχετικούς ελέγχους. Η κίνηση αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη τεταμένη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, όπου τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κομβικό σημείο για τη διεθνή ναυτιλία και τη μεταφορά ενέργειας.
Η αντίδραση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός του ΟΗΕ έσπευσε να ζητήσει διευκρινίσεις από τον Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού, αλλά και σχετικά με ένα ακόμη σημείο που προκάλεσε ανησυχία: την πρόθεση επιβολής τέλους 20% επί όλων των φορτίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Ο οργανισμός ανακοίνωσε σήμερα, 13 Ιουλίου 2026, ότι αντιτίθεται ρητά στην ιδέα επιβολής τελών σε πλοία που περνούν μέσα από θαλάσσιους διαύλους διεθνούς ναυσιπλοΐας. Ταυτόχρονα, τόνισε πως αναμένει περισσότερες λεπτομέρειες, καθώς η μόνη επίσημη ανακοίνωση μέχρι στιγμής προήλθε από μια ανάρτηση του προέδρου των ΗΠΑ στο Truth Social.
Στην ανάρτησή του ο Ντόναλντ Τραμπ έγραψε πως η Ουάσιγκτον επαναφέρει άμεσα τον ναυτικό αποκλεισμό σε βάρος του Ιράν και πως η χώρα του θα αποζημιώνεται μέσω του τέλους 20% σε κάθε φορτίο που θα περνά από τα Στενά του Ορμούζ, χωρίς όμως να προσφέρει περαιτέρω στοιχεία για το πώς θα εφαρμοστεί το μέτρο. Ένας εκπρόσωπος Τύπου του Διεθνούς Οργανισμού Ναυσιπλοΐας των Ηνωμένων Εθνών σχολίασε χαρακτηριστικά ότι γνωρίζουν την ανάρτηση και περιμένουν να λάβουν περισσότερες διευκρινίσεις από την αμερικανική πλευρά. Ο ίδιος οργανισμός υπενθύμισε στην επίσημη ανακοίνωσή του πως διατηρεί σταθερή θέση απέναντι σε τέτοιου είδους χρεώσεις, τονίζοντας πως αντιτίθεται σθεναρά στην επιβολή τελών για τη διέλευση από πορθμούς που εξυπηρετούν τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Σύμφωνα με τον οργανισμό, δεν υφίσταται καμία νομική βάση που να επιτρέπει την υποχρεωτική επιβολή τελών απλώς και μόνο για τη διέλευση ενός πλοίου από έναν πορθμό.
Ανησυχία στη ναυτιλιακή βιομηχανία
Η ανακοίνωση Τραμπ προκάλεσε έντονη ανησυχία και στους κύκλους της ναυτιλιακής βιομηχανίας, όπου αρκετοί αξιωματούχοι εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους για τη νομιμότητα του μέτρου. Σύμφωνα με την εκτίμησή τους, μια τέτοια ενέργεια θα ερχόταν σε ευθεία αντίθεση με το διεθνές δίκαιο και θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο για τη ναυτιλιακή κίνηση σε παγκόσμιο επίπεδο. Ένας αξιωματούχος, ο οποίος επέλεξε να μην αποκαλυφθεί το όνομά του, έθεσε ένα εύλογο ερώτημα σχετικά με την πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου: πώς ακριβώς θα καταστήσει ασφαλέστερη τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ και ποιες ουσιαστικές εγγυήσεις θα προσφέρει στα πλοία που θα κληθούν να καταβάλουν το τέλος. Το ερώτημα αυτό αντικατοπτρίζει τον γενικότερο προβληματισμό που επικρατεί στη διεθνή κοινότητα σχετικά με τις συνέπειες που θα έχει ο νέος αποκλεισμός στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά και στο εμπόριο.
Με τον αποκλεισμό να τίθεται σε ισχύ σε λιγότερο από 24 ώρες, όλα τα βλέμματα στρέφονται πλέον στις επόμενες κινήσεις τόσο της Ουάσιγκτον όσο και του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να έχει άμεσο αντίκτυπο στη ναυτιλιακή κίνηση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, καθώς πλοία από όλο τον κόσμο θα κληθούν να προσαρμοστούν στους νέους περιορισμούς. Μένει να φανεί αν το Ιράν θα προχωρήσει σε κάποια απάντηση στην αμερικανική ανακοίνωση, καθώς και αν ο ΟΗΕ θα καταφέρει να αποτρέψει την επιβολή του αμφιλεγόμενου τέλους.
