Ουκρανικό drone-καμικάζι έπληξε το απόγευμα της 30ής Μαΐου 2026 τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, τον μεγαλύτερο της Ευρώπης, ανακοίνωσε η ρωσική υπηρεσία ατομικής ενέργειας Rosatom. Το πλήγμα προκάλεσε έκρηξη στο στροβιλοστάσιο της Μονάδας Αρ. 6, αφήνοντας τρύπα στον τοίχο του κτιρίου, χωρίς ωστόσο να προκληθούν ζημιές στον κύριο εξοπλισμό. Το γεγονός αυτό εντείνει τους φόβους για πυρηνικό ατύχημα στην περιοχή και προκαλεί νέα ανησυχία διεθνώς.
Τι έγινε στον σταθμό της Ζαπορίζια
Το ουκρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος χτύπησε συγκεκριμένα το κτίριο του στροβιλοστασίου της Μονάδας Αρ. 6 του πυρηνικού σταθμού, με αποτέλεσμα να σημειωθεί έκρηξη. Σύμφωνα με την Rosatom, η έκρηξη άνοιξε μια τρύπα στον τοίχο του στροβιλοστασίου, αλλά ο βασικός εξοπλισμός του σταθμού παρέμεινε ανέπαφος. Ο επικεφαλής της Rosatom, Αλεξέι Λιχατσόφ, επιβεβαίωσε το περιστατικό με επίσημη ανακοίνωση, τονίζοντας ότι δεν υπήρξε κίνδυνος για τις πυρηνικές εγκαταστάσεις σε αυτό το στάδιο. Παράλληλα, ο ίδιος χαρακτήρισε την επίθεση «σκόπιμη», υποδηλώνοντας ότι η Ουκρανία στόχευσε συνειδητά τη συγκεκριμένη υποδομή.
Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια βρίσκεται στη νοτιοανατολική περιφέρεια της Ουκρανίας, κοντά στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Η Ρωσία τον κατέλαβε τον Μάρτιο του 2022, από τις πρώτες εβδομάδες της εισβολής, και τον διατηρεί υπό τον έλεγχό της έκτοτε. Κατά τη διάρκεια του τετραετούς πολέμου, η εγκατάσταση έχει δεχτεί επανειλημμένα πυρά και από τις δύο πλευρές, γεγονός που έχει τροφοδοτήσει διαρκώς τις ανησυχίες για πιθανό πυρηνικό ατύχημα. Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΔΥΑΕ) έχει εκφράσει επανειλημμένα την ανησυχία της για την ασφάλεια του σταθμού, ο οποίος θεωρείται ένας από τους πιο ευάλωτους πυρηνικούς σταθμούς στον κόσμο λόγω της γεωγραφικής του θέσης.
Η ουκρανική πλευρά δεν έχει προβεί, μέχρι στιγμής, σε κάποια επίσημη δήλωση ή σχόλιο σχετικά με το περιστατικό. Η απουσία ανακοίνωσης από το Κίεβο αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για τις προθέσεις και τους στόχους της επιχείρησης, καθώς η Ουκρανία δεν έχει στο παρελθόν αποδεχτεί δημοσίως επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Αντιδράσεις και διεθνής ανησυχία
Ο επικεφαλής της Rosatom, Αλεξέι Λιχατσόφ, έσπευσε να αξιολογήσει το περιστατικό με ανησυχητικούς όρους για τη διεθνή κοινότητα. «Είμαστε ένα βήμα πιο κοντά σε ένα περιστατικό που πιθανότατα θα επηρεάσει ακόμη και όσους ζουν πολύ πέρα από τα σύνορα της Ρωσίας και της Ουκρανίας και εξακολουθούν να πιστεύουν ότι είναι εντελώς ασφαλείς», δήλωσε χαρακτηριστικά. Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει τη σοβαρότητα με την οποία η ρωσική πλευρά αντιμετωπίζει το γεγονός, προβάλλοντάς το ως απειλή που ξεπερνά τα σύνορα της σύρραξης. Ο τόνος των δηλώσεων του Λιχατσόφ θεωρείται από αναλυτές ως απόπειρα να ασκηθεί πίεση στη διεθνή κοινότητα να καταδικάσει την επίθεση.
Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια διαθέτει έξι αντιδραστήρες και αποτελεί τη μεγαλύτερη πυρηνική εγκατάσταση της Ευρώπης. Από την έναρξη του πολέμου, λειτουργεί σε κατάσταση «ψυχρής αναμονής», καθώς οι αντιδραστήρες έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας για λόγους ασφαλείας. Ωστόσο, η εγκατάσταση χρειάζεται συνεχή τροφοδοσία ηλεκτρικής ενέργειας για τη λειτουργία των συστημάτων ψύξης, καθιστώντας τη στόχευσή της εξαιρετικά επικίνδυνη. Πολυάριθμοι ειδικοί πυρηνικής ασφάλειας έχουν επισημάνει κατά καιρούς ότι μια σοβαρή ζημιά στα συστήματα ψύξης θα μπορούσε να οδηγήσει σε τήξη πυρηνικού καυσίμου και να προκαλέσει ατύχημα συγκρίσιμο με αυτό του Τσερνόμπιλ.
Η επίθεση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για τις διαπραγματεύσεις ειρήνης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, που διεξάγονται με τη διαμεσολάβηση τρίτων χωρών. Η στόχευση μιας πυρηνικής εγκατάστασης αναμένεται να επιδεινώσει την ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να δυσκολέψει την επίτευξη εκεχειρίας. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις, ενώ ορισμένες χώρες έχουν ήδη ζητήσει άμεση διερεύνηση του περιστατικού από ανεξάρτητους φορείς.
