Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ η Ελλάδα εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία της για τις καταστροφές που υπέστησαν διπλωματικές εγκαταστάσεις και πολιτιστικά ιδρύματα στο Κίεβο, κατόπιν των ρωσικών επιθέσεων της 23ης και 24ης Μαΐου. Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε έπειτα από αίτημα της ίδιας της Ουκρανίας, το οποίο υποστήριξαν η Λετονία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η ελληνική πλευρά τάχθηκε ξεκάθαρα υπέρ της αμέσου κατάπαυσης του πυρός και κάλεσε τη Ρωσία να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο.
Τι έγινε στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αγ. Μπαλτά, πήρε τον λόγο και κατέδικε κατηγορηματικά κάθε επίθεση εναντίον αμάχων, μη στρατιωτικών υποδομών και ανθρωπιστικού προσωπικού, ανεξαρτήτως τόπου και συνθηκών. Η ίδια υπενθύμισε ότι η προστασία των αμάχων σε ένοπλες συγκρούσεις αποτελεί απόλυτη, άνευ όρων και αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση βάσει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Παράλληλα, η πρέσβυς Μπαλτά εξέφρασε την αποδοκιμασία της Ελλάδας για τις ζημιές που υπέστησαν περισσότερα από δέκα πολιτιστικά ιδρύματα στο Κίεβο, συντασσόμενη με την UNESCO στην καταδίκη κάθε επίθεσης κατά της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η Ελλάδα κάλεσε επίσης τη Ρωσία να απόσχει από οποιεσδήποτε προειδοποιήσεις ή απειλές κατά διπλωματικών αποστολών και πρεσβειών, επικαλούμενη την υποχρεωτική τήρηση της Σύμβασης της Βιέννης για τις Διπλωματικές Σχέσεις.
Η ελληνική θέση ήταν σαφής και κατηγορηματική ως προς το ζήτημα της κατάπαυσης του πυρός. Η πρέσβυς Μπαλτά επανέλαβε την επείγουσα ανάγκη για άμεση, πλήρη και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός, χαρακτηρίζοντάς την ως αναγκαίο και αδιαπραγμάτευτο βήμα για την επίτευξη μιας συνολικής, δίκαιης και διαρκούς ειρήνης. Η παρέμβαση αυτή εντάσσεται στη σταθερή διπλωματική γραμμή που ακολουθεί η Αθήνα σε ό,τι αφορά την ουκρανική κρίση, υποστηρίζοντας τις αρχές του διεθνούς δικαίου και την ακεραιότητα των διπλωματικών θεσμών.
Αντιδράσεις και διεθνές πλαίσιο
Στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας παρενέβη και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος απηύθυνε έκκληση για άμεση αποκλιμάκωση, χαρακτηρίζοντας τις ρωσικές επιθέσεις της 23ης και 24ης Μαΐου ως ενδεικτικές της «σοβαρότητας της στιγμής». Ο ίδιος αποκάλυψε ότι από τον Φεβρουάριο του 2022 έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 15.000 άμαχοι στην Ουκρανία, ανάμεσά τους σχεδόν 800 παιδιά, ενώ σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου συνεχίζονται αδιάλειπτα. Ο Γκουτέρες περιέγραψε μια εικόνα παγωμένης γραμμής μετώπου, με σμήνη drones να χτυπούν αδιακρίτως και τις ενεργειακές υποδομές να καταστρέφονται σε τεράστια κλίμακα.
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει έντονη γλώσσα, προειδοποιώντας ότι η κλιμάκωση και η εντατικοποίηση του πολέμου κινδυνεύουν «να βγουν εκτός ελέγχου», με «άγνωστες και ακούσιες συνέπειες» για ολόκληρη την περιοχή. Τόνισε ότι «η σημερινή πορεία δεν είναι βιώσιμη» και ότι «ο φαύλος κύκλος θανάτου πρέπει να σταματήσει». Ζήτησε άμεση και διαρκή αποκλιμάκωση, πλήρη κατάπαυση του πυρός και στροφή στη διπλωματία, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη σύμφωνα με τον Χάρτη του ΟΗΕ. «Η ώρα της ειρήνης είναι τώρα», κατέληξε ο Γκουτέρες.
Η στάση της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας επιβεβαιώνει τη συνέπεια με την οποία η Αθήνα αντιμετωπίζει το ουκρανικό ζήτημα από την έναρξη της ρωσικής εισβολής. Ωστόσο, η ανησυχία για τη φυσική ακεραιότητα διπλωματικών εγκαταστάσεων στο Κίεβο προσέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ελληνική παρέμβαση, καθώς η προστασία των πρεσβειών και των αποστολών αποτελεί πυλώνα του διεθνούς δικαίου που δεν επιδέχεται καμία παρέκκλιση. Η κοινή πρωτοβουλία Γαλλίας, Βρετανίας, Ελλάδας, Λετονίας και Δανίας για τη σύγκληση της έκτακτης συνεδρίασης αναδεικνύει επίσης τον ευρύ συνασπισμό που συσπειρώνεται γύρω από την υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου.
Τι ακολουθεί
Ο ΟΗΕ και οι δυτικές χώρες συνεχίζουν να ασκούν πίεση για την έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων που θα οδηγήσουν σε κατάπαυση του πυρός. Ο Γκουτέρες έθεσε ως στόχο μια «δίκαιη, διαρκής και συνολική ειρήνη» σύμφωνα με τον Χάρτη του ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας ότι η διπλωματία πρέπει να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο. Η Ελλάδα, μέσω της πρέσβεως Αγ. Μπαλτά, εκπροσώπησε με σθένος τις αρχές του διεθνούς δικαίου και της ανθρωπιστικής προστασίας, ενισχύοντας το διπλωματικό της αποτύπωμα στο πλαίσιο μιας από τις πιο κρίσιμες συγκρούσεις της σύγχρονης εποχής.
