Ένας φορητός αντιαεροπορικός πύραυλος κινεζικής κατασκευής φέρεται να κατέρριψε το αμερικανικό μαχητικό F-15 πάνω από τη νοτιοδυτική περιοχή του Ιράν τον περασμένο Απρίλιο, σύμφωνα με αποκάλυψη που μετέδωσε το αμερικανικό δίκτυο NBC News. Τρεις πηγές με άμεση γνώση των εξελίξεων επιβεβαίωσαν την πληροφορία στο δίκτυο, ενώ η υπόθεση εξακολουθεί να διερευνάται από τις αμερικανικές αρχές. Η κατάρριψη του αεροσκάφους ήταν η πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες που αμερικανικό μαχητικό χτυπήθηκε από εχθρικά πυρά, και πυροδότησε επιχείρηση έρευνας και διάσωσης που διήρκεσε συνολικά 36 ώρες.
Διαβάστε επίσης: Το Ιράν: «Κερδίζουμε παραχωρήσεις με πυραύλους, όχι διαλόγο»
Τι έγινε: κινεζικός πύραυλος, ραντάρ stealth και επιχείρηση διάσωσης
Το αμερικανικό F-15E Strike Eagle καταρρίφθηκε πάνω από τη νοτιοδυτική περιοχή του Ιράν τον Απρίλιο, κατά τη διάρκεια του πολέμου που εξαπέλυσαν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες στις 28 Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται το NBC News, το αεροσκάφος χτυπήθηκε από φορητό αντιαεροπορικό πύραυλο κινεζικής κατασκευής — τύπο οπλικού συστήματος γνωστού και ως MANPAD. Τα συγκεκριμένα όπλα, με μήκος περίπου 2,1 μέτρα και βάρος μόλις 18 κιλά, προσφέρουν έναν οικονομικό και αποτελεσματικό τρόπο για την κατάρριψη αεροσκαφών που πετούν σε χαμηλό ύψος. Τον περασμένο μήνα, ο ίδιος ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε αναφέρει ότι το αεροσκάφος χτυπήθηκε από πύραυλο εκτοξευόμενο από τον ώμο, χωρίς τότε να γίνεται λόγος για κινεζική εμπλοκή.
Παράλληλα με τον πύραυλο κατάρριψης, αμερικανικές πηγές ανέφεραν ότι η Κίνα ενδέχεται να προμήθευσε το Ιράν και με ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης μεγάλου βεληνεκούς κατά τα πρώτα στάδια της σύγκρουσης. Ο εξοπλισμός αυτός έχει την ικανότητα να ανιχνεύει αεροσκάφη τεχνολογίας stealth, τα οποία είναι σχεδιασμένα ακριβώς για να αποφεύγουν τον εντοπισμό. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος και μία από τις πηγές ανέφεραν επίσης ότι η Κίνα ενδέχεται να παρείχε στο Ιράν και αεροσκάφη τεχνολογίας stealth. Οι αμερικανικές αρχές, ωστόσο, εξακολουθούν να εξετάζουν τα διαθέσιμα στοιχεία και δεν έχουν καταλήξει σε οριστικά συμπεράσματα ούτε για τον ακριβή τύπο του πυραύλου ούτε για τον βαθμό κινεζικής εμπλοκής.
Το πλήρωμα του μαχητικού εκτινάχθηκε με ασφάλεια από το αεροσκάφος πάνω από ιρανικό έδαφος, θέτοντας σε κίνηση εκτεταμένη επιχείρηση έρευνας και διάσωσης. Ο πιλότος ανακτήθηκε εντός επτά ωρών από την κατάρριψη. Ωστόσο, ο αξιωματικός των οπλικών συστημάτων χρειάστηκε δύο ολόκληρες ημέρες για να εντοπιστεί, καθώς είχε καταφύγει στους πρόποδες των βουνών Ζάγκρος, σύμφωνα με ανακοίνωση του Πενταγώνου. Συνολικά, η επιχείρηση διάσωσης διήρκεσε 36 ώρες και κινητοποίησε σημαντικούς στρατιωτικούς πόρους για τον εντοπισμό και την ασφαλή ανάκτηση και των δύο μελών του πληρώματος.
Αντιδράσεις και γεωπολιτικό πλαίσιο
Η αποκάλυψη του NBC News θέτει σε δύσκολη θέση τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τον περασμένο μήνα δήλωσε ότι είχε ζητήσει ο ίδιος από τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ να μην προμηθεύει το Ιράν με οπλικά συστήματα. Ο Τραμπ ανέφερε ότι ο Σι τον είχε διαβεβαιώσει πως η Κίνα «ουσιαστικά, δεν κάνει κάτι τέτοιο». Σε πιο πρόσφατη δήλωσή του, ο Τραμπ τόνισε: «Ο πρόεδρος Σι μου υποσχέθηκε ότι δεν θα στείλει όπλα στο Ιράν. Αυτή είναι μια υπέροχη υπόσχεση. Τον πιστεύω. Το εκτίμησα». Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε στις δηλώσεις αυτές, αποφεύγοντας να σχολιάσει ευθέως τα νέα δεδομένα που έφερε στο φως το αμερικανικό δίκτυο.
Η κινεζική πρεσβεία αντέδρασε με μετρημένη γλώσσα στα ερωτήματα που της υποβλήθηκαν. Εκπρόσωπος δήλωσε ότι «η Κίνα ενεργεί πάντα με σύνεση και υπευθυνότητα όσον αφορά την εξαγωγή στρατιωτικών προϊόντων και ασκεί αυστηρό έλεγχο σύμφωνα με τους νόμους και τους κανονισμούς της Κίνας σχετικά με τον έλεγχο των εξαγωγών». Το Πεκίνο δεν αναγνώρισε καμία εμπλοκή στην κατάρριψη του αμερικανικού μαχητικού, διατηρώντας επίσημη στάση αποστασιοποίησης από το περιστατικό.
Το γεωπολιτικό πλαίσιο καθιστά την υπόθεση ιδιαίτερα λεπτή. Η Κίνα αποτελεί τον κύριο αγοραστή των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν, ενώ ταυτόχρονα η κυβέρνηση Τραμπ έχει ζητήσει τη βοήθεια του Πεκίνου για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Η κυβέρνηση Τραμπ κατόρθωσε να επιτύχει κατάπαυση του πυρός με το Ιράν λίγο πριν από κρίσιμη συνάντηση με τον πρόεδρο Σι νωρίτερα αυτό το μήνα. Οι ηγέτες της Κίνας έχουν δηλώσει δημοσίως ότι ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί, ωστόσο οι ΗΠΑ εξακολουθούν να εξαπολύουν ό,τι αποκαλούν «αμυντικές» επιθέσεις, ενώ οι διαπραγματεύσεις για την ειρήνη συνεχίζονται.
Τι ακολουθεί
Οι αμερικανικές αρχές συνεχίζουν να διερευνούν τις ακριβείς συνθήκες της κατάρριψης του F-15 πάνω από το Ιράν, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί οριστικά πορίσματα. Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα του πότε ακριβώς παραδόθηκε ο κινεζικός στρατιωτικός εξοπλισμός στο Ιράν. Η χρήση κινεζικών όπλων από ιρανικές δυνάμεις περιπλέκει σε μεγάλο βαθμό τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, τη στιγμή που οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου βρίσκονται σε εξέλιξη. Το πώς θα διαχειριστεί η κυβέρνηση Τραμπ τα νέα δεδομένα, ενώ παράλληλα επιδιώκει να διατηρήσει λειτουργικές επαφές με το Πεκίνο, αποτελεί το κεντρικό ερώτημα των επόμενων ημερών.
