Η μεταβατική Βουλή της Συρίας πραγματοποίησε την Κυριακή την πρώτη της συνεδρίαση, σηματοδοτώντας ένα ακόμη βήμα στη μετάβαση της χώρας μετά την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ. Ο πρόεδρος Άχμαντ αλ-Σαρά χαιρέτισε ένα «νέο κεφάλαιο» για τη Συρία, η οποία επιχειρεί να αφήσει πίσω της έναν μακροχρόνιο εμφύλιο πόλεμο. Στο νέο μεταβατικό κοινοβούλιο, που αριθμεί 210 έδρες, εκλέχθηκε πρόεδρος ο Αμπντελχάλιμ αλ-Αουάκ, ενώ βασική αποστολή του σώματος είναι η κατάρτιση του νέου Συντάγματος της χώρας. Η σύνοδος έγινε με 206 μέλη παρόντα, καθώς οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών εκφράζουν αντιρρήσεις για τη διαδικασία διορισμού των βουλευτών.
Η σύσταση του μεταβατικού κοινοβουλίου της Συρίας
Ο Άχμαντ αλ-Σαρά ανήλθε στην εξουσία στα τέλη του 2024, ως επικεφαλής ενός ισλαμιστικού συνασπισμού που ανέτρεψε τον πρόεδρο Μπασάρ αλ-Άσαντ, θέτοντας τέλος σε δεκαετίες αυταρχικού καθεστώτος. Αμέσως μετά, οι νέες αρχές διέλυσαν τη Λαϊκή Συνέλευση, το κοινοβούλιο που για δεκαετίες λειτουργούσε ως μαριονέτα του παλιού καθεστώτος. Τον Μάρτιο του 2025 ο Σαρά προχώρησε σε Συνταγματική Δήλωση, με την οποία όρισε μια μεταβατική περίοδο πέντε ετών, στο τέλος της οποίας προβλέπεται η διεξαγωγή εκλογών. Το νέο κοινοβούλιο συγκροτήθηκε σταδιακά μέσα στο επόμενο διάστημα, με στόχο να αντικαταστήσει το προηγούμενο σχήμα και να θέσει τις βάσεις για τη μεταβατική διακυβέρνηση της χώρας.
Η σύνθεση του σώματος καθορίστηκε με συγκεκριμένη διαδικασία: τα δύο τρίτα των 210 μελών επιλέχθηκαν από τοπικές επιτροπές, οι οποίες με τη σειρά τους ορίστηκαν από μια Ανώτερη Επιτροπή διορισμένη απευθείας από τον Σαρά. Τα υπόλοιπα 70 μέλη διορίστηκαν απευθείας από τον Σύρο πρόεδρο, την περασμένη εβδομάδα. Η διαδικασία επιλογής των βουλευτών στις περιοχές του βορρά και του βορειοανατολικού τμήματος της χώρας, που παλαιότερα βρίσκονταν υπό κουρδική διοίκηση, ολοκληρώθηκε νωρίτερα φέτος, αφότου η Δαμασκός ανέλαβε τον έλεγχο της περιοχής και υπέγραψε συμφωνία για την ενσωμάτωση των κουρδικών θεσμών στο κράτος. Κατά τη διάρκεια της ανανεώσιμης θητείας του, που διαρκεί 30 μήνες, το κοινοβούλιο θα πρέπει να συστήσει επιτροπή για την κατάρτιση του Συντάγματος, να εγκρίνει τον κρατικό προϋπολογισμό και να καταθέτει και τροποποιεί νόμους.
Στην πρώτη σύνοδο της Κυριακής συμμετείχαν 206 μέλη, χωρίς εκείνα από την επαρχία Σουέιντα, όπου η πλειοψηφία του πληθυσμού είναι Δρούζοι. Η περιοχή δεν έχει ακόμη ορίσει εκπροσώπους της μετά τις θρησκευτικές συγκρούσεις που σημειώθηκαν εκεί πέρυσι, παρότι ο Σαρά είχε διορίσει δύο εκπροσώπους από τη Σουέιντα. Ένα ακόμη μέλος απουσίαζε καθώς απεβίωσε στο διάστημα μεταξύ του διορισμού του και της σύγκλησης του κοινοβουλίου. Οι βουλευτές ορκίστηκαν και στη συνέχεια εξέλεξαν τον Αμπντελχάλιμ αλ-Αουάκ, έμπειρο νομικό από την επαρχία Χασάκε και έναν από τους συντάκτες της συνταγματικής διακήρυξης του περασμένου έτους, ως πρόεδρο του κοινοβουλίου με 99 ψήφους. Στις θέσεις των αναπληρωτών προέδρων εξελέγησαν ο Μουσταφά Μούσα και η Μαντόνα Μπεσάρα, χριστιανή βουλευτής, ως πρώτη και δεύτερη αναπληρώτρια πρόεδρος αντίστοιχα.
Οι δηλώσεις Σαρά και οι αντιδράσεις
Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Άχμαντ αλ-Σαρά κάλεσε τους βουλευτές να αποτελέσουν «πρότυπα ευθύνης και ικανότητας» και να συμβάλουν στη δημιουργία «μιας κουλτούρας διαλόγου, ενός κράτους δικαίου» και σεβασμού προς τους θεσμούς. Ο Σύρος πρόεδρος τόνισε ότι η χώρα γράφει «ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της», μετά από μια περίοδο που σημαδεύτηκε από τον εμφύλιο πόλεμο και το αυταρχικό καθεστώς του Μπασάρ αλ-Άσαντ. Η διεθνής κοινότητα παρακολούθησε στενά την πρώτη συνεδρίαση, με τον Κλαούντιο Κορντόνε, αναπληρωτή ειδικό απεσταλμένο του ΟΗΕ για τη Συρία, να χαρακτηρίζει τη σύνοδο «σημαντικό ορόσημο στην πολιτική μετάβαση της χώρας». Ο Κορντόνε πρόσθεσε ότι ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών θα παρακολουθεί στενά το έργο του νέου κοινοβουλίου και θα είναι έτοιμος να το υποστηρίξει.
Ωστόσο, η διαδικασία σύστασης του νέου σώματος δεν έμεινε χωρίς επικρίσεις. Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών καταγγέλλουν τον τρόπο διορισμού των βουλευτών, κάνοντας λόγο για υπερβολική συγκέντρωση εξουσιών στα χέρια του Σαρά, ο οποίος ελέγχει τόσο την Ανώτερη Επιτροπή που όρισε τις τοπικές επιτροπές όσο και τον διορισμό των 70 βουλευτών. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανεπαρκής εκπροσώπηση των εθνοτικών και θρησκευτικών συνιστωσών της Συρίας, όπως οι Δρούζοι της Σουέιντα, καθώς και η περιορισμένη παρουσία γυναικών στο νέο σώμα. Αναλυτές εκτιμούν ότι το κοινοβούλιο θα κληθεί να αντιμετωπίσει σοβαρές προκλήσεις σχετικά με την ανεξαρτησία του και τον διαχωρισμό των εξουσιών, δύο ζητήματα που θεωρούνται κρίσιμα για την ομαλή μετάβαση της χώρας σε ένα πιο δημοκρατικό πολίτευμα.
Τα επόμενα βήματα για τη μεταβατική περίοδο
Το αμέσως επόμενο διάστημα, το νέο κοινοβούλιο αναμένεται να προχωρήσει στη σύσταση ειδικής επιτροπής που θα αναλάβει την κατάρτιση του μελλοντικού Συντάγματος της Συρίας. Παράλληλα, το σώμα θα κληθεί να εγκρίνει τον κρατικό προϋπολογισμό και να επεξεργαστεί νομοθετικές προτάσεις, στη διάρκεια της 30μηνης θητείας του. Σύμφωνα με τη Συνταγματική Δήλωση που υπέγραψε ο Σαρά τον Μάρτιο του 2025, η μεταβατική περίοδος πέντε ετών θα ολοκληρωθεί με τη διεξαγωγή εκλογών, οι οποίες αναμένεται να αποτελέσουν την πρώτη ουσιαστική δοκιμασία για τη νέα πολιτική αρχιτεκτονική της Συρίας μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ.
