Η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπαναχώρησε από την αμφιλεγόμενη απόφαση που είχε ανακοινώσει στις 22 Μαΐου και αφορούσε την υποχρεωτική επιστροφή των αιτούντων πράσινη κάρτα στη χώρα καταγωγής τους. Η υπαναχώρηση έγινε μετά από κύμα διαμαρτυριών από ομάδες μεταναστευτικών δικαιωμάτων, νομικές εταιρείες και βουλευτές, ενώ η New York Times ήταν η πρώτη εφημερίδα που έφερε στο φως τη μεταστροφή της κυβέρνησης.
Τι έγινε με την πολιτική για την πράσινη κάρτα
Η Υπηρεσία Ιθαγένειας και Μετανάστευσης (USCIS) είχε ανακοινώσει μόλις την περασμένη εβδομάδα μια σκληρή νέα πολιτική: κάθε αλλοδαπός που διαμένει προσωρινά στις ΗΠΑ και επιθυμεί να αποκτήσει πράσινη κάρτα θα έπρεπε πλέον να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του για να υποβάλει την αίτησή του, με εξαίρεση μόνο έκτακτες περιπτώσεις. Η ανακοίνωση αυτή ανέτρεπε πλήρως την υπάρχουσα πρακτική, σύμφωνα με την οποία ο μεγαλύτερος αριθμός αιτούντων μπορεί να ολοκληρώσει τη διαδικασία ευρισκόμενος εντός αμερικανικού εδάφους. Ο εκπρόσωπος της USCIS, Ζακ Κάλερ, είχε εξηγήσει ότι οι κάτοχοι βίζας περιορισμένης διάρκειας — φοιτητές, εποχικοί εργαζόμενοι, τουρίστες — έρχονται στις ΗΠΑ για συγκεκριμένο σκοπό και ο νόμος δεν προβλέπει τη διαμονή τους ως «πρώτο βήμα» για την απόκτηση μόνιμης κατοικίας. Ωστόσο, η αντίδραση υπήρξε άμεση και έντονη, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να κάνει βήμα πίσω.
Το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας, που φέρει την ευθύνη για τη μεταναστευτική πολιτική, διευκρίνισε στη New York Times ότι η νέα πολιτική δεν θα εφαρμοστεί καθολικά σε όλους τους υποψηφίους αλλά «κατά περίπτωση». Παράλληλα, το υπουργείο υποβάθμισε τη σημασία της αρχικής ανακοίνωσης, παρουσιάζοντάς τη ως απλή εσωτερική οδηγία: «Ήταν απλώς μια υπενθύμιση προς τους υπαλλήλους να χρησιμοποιήσουν τη διακριτική τους ευχέρεια» για να αποφασίζουν αν θα απαιτούν ή όχι από τους αιτούντες να βρίσκονται εκτός ΗΠΑ κατά την υποβολή της αίτησης. Η αντίφαση ανάμεσα στο αρχικό ύφος της ανακοίνωσης και στη νέα ερμηνεία του υπουργείου παρέμεινε εμφανής και δεν πέρασε απαρατήρητη από νομικούς και δημοσιογράφους.
Σύμφωνα με στοιχεία της εφημερίδας Washington Post, οι ΗΠΑ χορηγούν πάνω από ένα εκατομμύριο πράσινες κάρτες κάθε χρόνο. Μάλιστα, περισσότεροι από τους μισούς αιτούντες βρίσκονται ήδη σε αμερικανικό έδαφος όταν υποβάλλουν την αίτησή τους — κάτι που καθιστά την αρχική πολιτική ιδιαίτερα ευρεία σε εφαρμογή και με δυνητικά τεράστιο αντίκτυπο στις ζωές εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων ετησίως.
Αντιδράσεις και πολιτική κριτική
Η αρχική ανακοίνωση της 22ης Μαΐου προκάλεσε σύγχυση σε χιλιάδες υποψηφίους για πράσινη κάρτα που δεν ήξεραν πώς να αντιμετωπίσουν την αλλαγή. Πολλές ενώσεις για τα δικαιώματα των μεταναστών, καθώς και νομικές εταιρείες εξέφρασαν δημόσια έκπληξη για τον τρόπο με τον οποίο ανακοινώθηκε το μέτρο — αιφνιδιαστικά και χωρίς μεταβατικές περιόδους. Η ανησυχία ήταν ιδιαίτερα έντονη ανάμεσα σε άτομα που βρίσκονται σε μέσο στάδιο της μακροχρόνιας και δαπανηρής διαδικασίας απόκτησης μόνιμης κατοικίας.
Ο Δημοκρατικός βουλευτής Τσάι Γκαρσία υπήρξε από τους πιο σφοδρούς επικριτές της νέας πολιτικής, χαρακτηρίζοντάς την «παράλογη και βάναυση». Σύμφωνα με τον ίδιο, το μέτρο θα υποχρέωνε χιλιάδες νόμιμους μετανάστες — συμπεριλαμβανομένων συζύγων Αμερικανών πολιτών — να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, τις οικογένειές τους και τις εργασίες τους για εβδομάδες ή ακόμα και μήνες, μόνο και μόνο για να υποβάλουν φυσικά την αίτησή τους εκτός ΗΠΑ. Η έκκλησή του αντικατοπτρίζει τη γενικότερη ανησυχία των Δημοκρατικών για τη μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης.
Ωστόσο, μετά το κύμα αντιδράσεων, η κυβέρνηση επέλεξε να αναδιπλωθεί. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται σπάνια για την παρούσα διακυβέρνηση, καθώς η μεταναστευτική πολιτική έχει αποτελέσει ένα από τα πιο σταθερά πεδία εφαρμογής αυστηρών μέτρων. Η αλλαγή κατεύθυνσης δείχνει ότι το ζήτημα της πράσινης κάρτας αγγίζει πλήρη φάσματα του πληθυσμού — όχι μόνο τους αδήλωτους μετανάστες αλλά και νόμιμους κατοίκους με ισχυρούς δεσμούς στις ΗΠΑ.
Τι ακολουθεί για τους αιτούντες πράσινη κάρτα
Με βάση τη νέα θέση του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας, οι υπάλληλοι της USCIS θα αξιολογούν κάθε περίπτωση ξεχωριστά, χρησιμοποιώντας τη «διακριτική τους ευχέρεια». Αυτό σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει ενιαία αυτόματη απαίτηση αποχώρησης από τις ΗΠΑ για όλους τους αιτούντες. Οι νομικοί εκπρόσωποι μεταναστών συνιστούν σε όσους βρίσκονται σε διαδικασία απόκτησης πράσινης κάρτας να απευθύνονται σε εξειδικευμένο δικηγόρο προκειμένου να κατανοήσουν πώς η κατάσταση επηρεάζει συγκεκριμένα την περίπτωσή τους, καθώς το τοπίο παραμένει ρευστό. Το γεγονός ότι περισσότεροι από 500.000 αιτούντες ετησίως βρίσκονται εντός αμερικανικού εδάφους κατά την υποβολή, καθιστά κρίσιμη την αποσαφήνιση των κανόνων το συντομότερο δυνατό.
