Ουκρανοί εμπειρογνώμονες παρουσίασαν στις 29 Μαΐου στο Κίεβο εξαρτήματα από ρωσικό πύραυλο Ορέσνικ, καταρρίπτοντας τους ισχυρισμούς της Μόσχας ότι πρόκειται για αιχμή τεχνολογίας. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν ότι ο πύραυλος περιέχει εξαρτήματα που κατασκευάστηκαν πριν το 2016, ενώ ο ίδιος ο πύραυλος χρονολογείται από το 2017. Παρά τη φθαρμένη τεχνολογία του, οι ειδικοί τονίζουν πως αντιμετωπίζει σοβαρά τακτικά προβλήματα που δεν έχουν εύκολη λύση.
Τι αποκάλυψε η εξέταση των συντριμμιών
Κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο Κίεβο, εμπειρογνώμονες εξέθεσαν τον ενσωματωμένο υπολογιστή και τη μονάδα επεξεργαστή από έναν Ορέσνικ που χρησιμοποιήθηκε στην επίθεση του Ιανουαρίου εναντίον της δυτικής περιφέρειας του Λβιβ. Ο Βλάντισλαβ Βλάσιουκ, ο προεδρικός επίτροπος για τις κυρώσεις, δήλωσε ότι η εξέταση διαψεύδει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς του Κρεμλίνου το 2024 ότι επρόκειτο για εντελώς νέο όπλο. Ο ίδιος μίλησε με σαφήνεια: τα βασικά ηλεκτρονικά εξαρτήματα του πυραύλου χρονολογούνται από το 2016, δηλαδή πριν από οποιαδήποτε ρωσική αξίωση περί «επαναστατικής» τεχνολογίας. Ορισμένα από τα εξαρτήματα, μάλιστα, κατασκευάστηκαν από το εργοστάσιο Integral της Λευκορωσίας, γεγονός που αναδεικνύει την εξάρτηση της Ρωσίας από παρωχημένα εργοστάσια συμμάχων.
Ένας από τους εμπειρογνώμονες που παρέστησαν στην εκδήλωση, ο οποίος παρουσιάστηκε μόνο ως Πέτρο λόγω ανωνυμίας, περιέγραψε την έκπληξη των ερευνητών: «Όταν τον εξετάσαμε, εκπλαγήκαμε πολύ, επειδή η Ρωσία ισχυρίζεται ότι είναι ένας πολύ νέος πύραυλος». Ο ίδιος ήταν κατηγορηματικός: «Αυτός ο πύραυλος δεν αποτελεί πρωτοποριακή ανάπτυξη». Η γενεαλογία του Ορέσνικ ενισχύει αυτήν την εκτίμηση: πρόκειται για βαλλιστικό πύραυλο μεσαίου βεληνεκούς, θεωρούμενο τροποποιημένη έκδοση του πυραύλου Rubezh, ο οποίος με τη σειρά του κατάγεται από σχέδια της σοβιετικής εποχής. Ο πύραυλος φέρει σύστημα αδρανειακής πλοήγησης, πράγμα που σημαίνει ότι λειτουργεί χωρίς δορυφορική καθοδήγηση — επιλογή που μειώνει σημαντικά την ακρίβειά του.
Η Μόσχα χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τον Ορέσνικ εναντίον της Ουκρανίας τον Νοέμβριο του 2024, χτυπώντας την πόλη Ντνίπρο. Πιο πρόσφατα, ο πύραυλος στόχευσε τη Μπίλα Τσερκβά, μια πόλη που βρίσκεται 50 μίλια νότια του Κιέβου. Παρά την προπαγανδιστική αξιοποίηση του πυραύλου από τη ρωσική πλευρά ως «τρομακτικού όπλου», τα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι ουκρανικές αρχές δείχνουν ότι η υλική ζημιά που προκαλεί παραμένει ελάχιστη.
Γιατί παραμένει επικίνδυνος παρά τις αδυναμίες του
Ο Πέτρο εξήγησε με σαφήνεια γιατί ο Ορέσνικ δεν εντυπωσιάζει από άποψη καταστροφής: «Δεδομένου ότι πρόκειται για πύραυλο στρατηγικού σκοπού, έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει πυρηνική κεφαλή. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν είναι πολύ ακριβής». Η ζημιά που προκαλείται από τα συμβατικά πυρομαχικά στην κεφαλή του είναι, όπως ανέφερε ο ίδιος, «σχεδόν μηδενική». Αυτό σημαίνει ότι ο πύραυλος δεν έχει σχεδιαστεί για να αποδίδει στο συμβατικό πεδίο μάχης, αλλά αποτελεί κατεξοχήν φορέα πυρηνικού πλήγματος — μια διάσταση που αλλάζει τελείως τη στρατηγική εκτίμηση.
Ωστόσο, η χαμηλή αποτελεσματικότητα στο συμβατικό επίπεδο δεν καθιστά τον Ορέσνικ αβλαβή. Οι ουκρανοί εμπειρογνώμονες τόνισαν ότι τα σοβαρά προβλήματα που θέτει ο πύραυλος παραμένουν «αξεπέραστα» με τα τρέχοντα αμυντικά μέσα. Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η ακρίβεια ή η καταστροφικότητα των συμβατικών κεφαλών, αλλά το γεγονός ότι ο πύραυλος κινείται σε ταχύτητες και τροχιές που καθιστούν την αναχαίτισή του εξαιρετικά δύσκολη με τα σημερινά συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας. Η ύπαρξη παλιάς τεχνολογίας στο εσωτερικό του δεν ακυρώνει, επομένως, την απειλητική του φύση από λειτουργικής σκοπιάς.
Παράλληλα, η αποκάλυψη ότι εξαρτήματά του φέρουν ημερομηνίες κατασκευής πριν το 2016 εγείρει ερωτήματα για την πραγματική κατάσταση της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας. Η Ουκρανία έχει αναπτύξει ολόκληρο δίκτυο ανάλυσης συντριμμιών από ρωσικές επιθέσεις, αξιοποιώντας τα ευρήματα τόσο για στρατιωτική νοημοσύνη όσο και για διπλωματική πίεση στο πλαίσιο κυρώσεων — όπως υποδηλώνει η παρουσία του επιτρόπου Βλάσιουκ στην εκδήλωση.
Τι ακολουθεί
Τα ευρήματα της εκδήλωσης του Κιέβου αναμένεται να χρησιμοποιηθούν από την Ουκρανία ως επιχείρημα για την ενίσχυση των κυρώσεων απέναντι σε προμηθευτές ηλεκτρονικών εξαρτημάτων που τροφοδοτούν το ρωσικό οπλοστάσιο. Ο Βλάσιουκ, ως αρμόδιος επίτροπος, έχει ήδη τοποθετηθεί δημόσια, προοιωνίζοντας νέες κινήσεις σε επίπεδο διεθνών πιέσεων. Η τεκμηρίωση της προέλευσης των εξαρτημάτων — ιδίως εκείνων από το εργοστάσιο Integral της Λευκορωσίας — δίνει επιπλέον εργαλεία για στοχευμένα μέτρα εναντίον συγκεκριμένων εταιρειών και χωρών που εξακολουθούν να εφοδιάζουν τη Ρωσία.
