Τον κεντρικό ρόλο που καλείται να διαδραματίσει ο Διάδρομος Βαλτικής – Μαύρης Θάλασσας – Αιγαίου (BBA) στη νέα γεωπολιτική και οικονομική πραγματικότητα της Ευρώπης ανέδειξε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, μιλώντας στο διεθνές συνέδριο «Green Transition Forum» που πραγματοποιείται στη Σόφια. Ο υπουργός συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης και τοποθετήθηκε εκτενώς στη στρατηγική σημασία του εν λόγω διαδρόμου για την Ελλάδα και ολόκληρη την Ευρώπη.
Τι είναι ο Διάδρομος BBA και γιατί αποκτά νέα βαρύτητα
Ο Διάδρομος Βαλτικής – Μαύρης Θάλασσας – Αιγαίου αποτελεί έναν πολυτροπικό άξονα μεταφορών που διασχίζει κεντρική και νοτιοανατολική Ευρώπη, συνδέοντας λιμάνια, σιδηροδρόμους, οδικά δίκτυα και κόμβους logistics. Ο Χρίστος Δήμας υπογράμμισε ότι οι τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν ενισχύσει σημαντικά τη σημασία του διαδρόμου αυτού για ολόκληρη την ήπειρο. Όπως ο ίδιος χαρακτηριστικά ανέφερε, η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα ανάμεσα σε δύο μεγάλες ζώνες αστάθειας: τον πόλεμο στην Ουκρανία στα βόρεια και τις συνεχιζόμενες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή στα νότια. Ο BBA, σε αυτό το περιβάλλον, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας απλός διάδρομος μεταφορών, αλλά ως ένας κομβικός ευρωπαϊκός γεωοικονομικός άξονας.
Ο υπουργός εξήγησε πως οι υποδομές που συνθέτουν τον BBA — οδικοί άξονες, γέφυρες, σιδηρόδρομοι, κέντρα logistics, λιμάνια και αεροδρόμια — αποτελούν κρίσιμους κόμβους του παγκόσμιου γεωοικονομικού και γεωπολιτικού συστήματος. Αυτές οι υποδομές συνδέουν ενεργειακά δίκτυα, εφοδιαστικές αλυσίδες και διαδρόμους διττής χρήσης, ενισχύοντας παράλληλα τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης και τη διεθνή της παρουσία. Παράλληλα, ο Δήμας τόνισε ότι ο BBA μπορεί να συνδέσει την Ευρώπη με τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC), μια πρωτοβουλία που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα στο παγκόσμιο εμπόριο.
Η θέση της Ελλάδας και η τριμερής συνεργασία
Αναφερόμενος στις προτεραιότητες της Ελλάδας, ο Χρίστος Δήμας ξεκαθάρισε ότι στον πυρήνα του σχεδιασμού του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών βρίσκεται η ενεργός συμμετοχή στην ολοκλήρωση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T) και η διασύνδεσή του με διεθνή δίκτυα. Η Ελλάδα, ως νότιο άκρο του Διαδρόμου, διαθέτει στρατηγική θέση που της επιτρέπει να λειτουργεί ως πύλη εισόδου για εμπορεύματα και ενέργεια που κατευθύνονται προς τον ευρωπαϊκό βορρά. Ο υπουργός εξέφρασε ικανοποίηση για την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας στο πλαίσιο του BBA.
Ωστόσο, ο Δήμας έθεσε και το ζήτημα της ποιότητας των έργων που θα υλοποιηθούν. Τόνισε ότι κάθε κοινό έργο στο πλαίσιο του BBA πρέπει να είναι ρεαλιστικό, εφαρμόσιμο και βιώσιμο. Η επιτυχία του Διαδρόμου δεν εξαρτάται μόνο από την ανέγερση νέων υποδομών, αλλά και από τη μακροχρόνια επιχειρησιακή τους αξιοπιστία, τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των εθνικών συστημάτων, τη συντήρησή τους και τη θεσμική ανθεκτικότητα του ίδιου του Διαδρόμου ως οντότητα. Το επόμενο βήμα για τις τρεις χώρες είναι η μετάβαση από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση συγκεκριμένων δράσεων.
Στρατιωτική κινητικότητα και στρατηγικές επιλογές
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Χρίστος Δήμας στη διάσταση της στρατιωτικής κινητικότητας και των υποδομών διττής χρήσης, μια παράμετρος που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δεδομένης της ευρύτερης συζήτησης για την ευρωπαϊκή αμυντική αυτονομία. Ο υπουργός διευκρίνισε ότι η εντατική εργασία που γίνεται σε εθνικό επίπεδο, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη της ΕΕ, απορρέει από μια σαφή πολιτική επιλογή: να επενδύσει η Ελλάδα στην ασφάλεια, στην οικονομική ανθεκτικότητα και στη διασύνδεση των ευρωπαϊκών δικτύων με τα διεθνή δίκτυα του μέλλοντος. Η επιλογή αυτή αντικατοπτρίζει μια συνολική στρατηγική άποψη για τον ρόλο που πρέπει να διαδραματίσει η Ελλάδα στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια αρχιτεκτονική μεταφορών και ασφάλειας.
