Ανησυχητικά συμπεράσματα φέρνει στο φως νέα έρευνα για τις συνήθειες της Generation Alpha, καθώς ολοένα περισσότερα έφηβα αγόρια στρέφονται σε AI συντρόφους και chatbots αντί για πραγματικές ανθρώπινες σχέσεις. Η μελέτη αποκαλύπτει εντυπωσιακά ποσοστά χρήσης τεχνητής νοημοσύνης για συναισθηματική επικοινωνία σε ηλικίες από 12 έως 16 ετών. Τα ευρήματα προκαλούν σοβαρό προβληματισμό στους ειδικούς για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην κοινωνική ανάπτυξη των νέων.
Τι έδειξε η έρευνα
Η μελέτη διεξήχθη από τον οργανισμό Male Allies UK και συμπεριέλαβε 1.000 αγόρια ηλικίας 12 έως 16 ετών. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ότι το 85% των ερωτηθέντων έχει ήδη επικοινωνήσει με κάποιο chatbot. Επιπλέον, το 20% δήλωσε ότι γνωρίζει συνομήλικό του που «βγαίνει» με AI chatbot, ενώ περισσότερο από το ένα τέταρτο των συμμετεχόντων ανέφερε ότι προτιμά την προσοχή και τη σύνδεση με έναν AI σύντροφο αντί για μια αληθινή ανθρώπινη σχέση. Τα στοιχεία αυτά ξεπερνούν κάθε προηγούμενη εκτίμηση για την έκταση του φαινομένου.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό εύρημα αποτελεί το γεγονός ότι το 58% των αγοριών που συμμετείχαν στη μελέτη δήλωσε ότι οι σχέσεις με AI είναι πιο εύκολες επειδή μπορούν να «ελέγχουν τη συζήτηση». Αυτή η ανάγκη για έλεγχο αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη δυσκολία που αντιμετωπίζουν πολλοί έφηβοι με τις πολυπλοκότητες της πραγματικής επικοινωνίας. Τα chatbots, σε αντίθεση με τους ανθρώπους, δεν αντιδρούν αρνητικά, δεν κουράζονται και δεν απορρίπτουν — στοιχεία που τα καθιστούν ελκυστικά για ευάλωτους εφήβους. Παράλληλα, μια ανεξάρτητη έρευνα του 2025 στις ΗΠΑ έδειξε ότι το 52% των εφήβων χρησιμοποιεί chatbots τουλάχιστον μία φορά τον μήνα για κοινωνικούς λόγους, όπως εξάσκηση σε συζητήσεις, έκφραση συναισθημάτων, αναζήτηση συμβουλών και διαχείριση ρομαντικών σχέσεων.
Τα ευρήματα αφορούν κυρίως αγόρια, γεγονός που οι ερευνητές αποδίδουν στον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο η Generation Alpha διαμορφώνει την ανδρική ταυτότητα μέσα από τα social media. Τα αγόρια αυτής της γενιάς μεγαλώνουν εκτεθειμένα σε αντικρουόμενα πρότυπα: από τη μία, εικόνες κυριαρχίας και «άλφα» συμπεριφοράς, και από την άλλη, η αίσθηση ότι αντιμετωπίζονται ως μέρος του προβλήματος στις σύγχρονες έμφυλες σχέσεις.
Αντιδράσεις ειδικών και ανησυχίες
Ο Nicholas Velotta, επικεφαλής ερευνών σχέσεων στην εταιρεία Arya, εξήγησε γιατί τα AI συστήματα έχουν τόσο ισχυρή έλξη στους εφήβους. «Η τεχνητή νοημοσύνη επιβεβαιώνει, συμφωνεί, δεν κουράζεται ποτέ και δεν αντιδρά αρνητικά. Για έναν έφηβο που προσπαθεί ακόμη να διαμορφώσει την ταυτότητά του, αυτό μπορεί εύκολα να μοιάζει με οικειότητα και πραγματική σύνδεση», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος τόνισε ότι τα AI συστήματα είναι σχεδιασμένα ώστε να κάνουν τον χρήστη να νιώθει αποδεκτός και κατανοητός ανά πάσα στιγμή, κάτι που λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο για επανάληψη της χρήσης.
Ο Velotta υποστηρίζει ότι μέσα στο κλίμα αβεβαιότητας για τη σύγχρονη ανδρική ταυτότητα, η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως ασφαλές καταφύγιο για πολλούς εφήβους. «Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί ένα αγόρι βρίσκει παρηγοριά σε μια τεχνολογία που δεν το κρίνει ποτέ και μοιάζει να το καταλαβαίνει πάντα», ανέφερε. Ωστόσο, ο ίδιος ειδικός προειδοποιεί με έμφαση για τις συνέπειες: η υπερβολική εξάρτηση από AI συντρόφους μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική απομόνωση και μόνιμη αδυναμία δημιουργίας υγιών πραγματικών σχέσεων. Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη επαφή, αλλά πολλοί έφηβοι κινδυνεύουν να μεγαλώσουν πιστεύοντας το αντίθετο.
«Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι άνθρωπος. Είναι ένα σύστημα σχεδιασμένο να κρατά τον χρήστη συνδεδεμένο. Αν ένα παιδί μεγαλώσει πιστεύοντας το αντίθετο, κινδυνεύει να βιώσει μια πολύ ιδιαίτερη μορφή μοναξιάς», κατέληξε ο Velotta. Οι ειδικοί καλούν γονείς και εκπαιδευτικούς να ενημερωθούν για το φαινόμενο και να δημιουργήσουν ανοιχτό διάλογο με τους εφήβους για τα όρια και τις παγίδες της συναισθηματικής εξάρτησης από την τεχνολογία. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη χρήση του διαδικτύου, αλλά τον τρόπο με τον οποίο η επόμενη γενιά μαθαίνει — ή δεν μαθαίνει — να σχετίζεται με τους άλλους ανθρώπους.
