Κύμα οργής σε δύο χώρες σημειώθηκε σήμερα, 6 Ιουνίου 2026, με αφορμή το σχέδιο κατασκευής ενός υπερπολυτελούς τουριστικού θερέτρου στη λιμνοθάλασσα Βιόσα-Νάρτα της Αλβανίας, έργου που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ. Εκατοντάδες Αλβανοί κατέβηκαν στους δρόμους τόσο στην ίδια τη λιμνοθάλασσα που απειλείται από τις κατασκευές όσο και στην πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα. Το κίνημα αντίστασης, με σύμβολο τα ροζ φλαμίνγκο, εξαπλώνεται ραγδαία, καθώς χιλιάδες πολίτες συγκεντρώνονται κάθε βράδυ εδώ και σχεδόν μια εβδομάδα στα Τίρανα. Το θέρετρο Κούσνερ στην Αλβανία έχει αναδειχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα περιβαλλοντικά ζητήματα της χώρας.
Τι έγινε: Εργοτάξιο σε προστατευμένη ζώνη
Οι κινητοποιήσεις επικεντρώθηκαν στη λιμνοθάλασσα Βιόσα-Νάρτα, που βρίσκεται περίπου 150 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά των Τιράνων. Στην περιοχή αυτή, τις τελευταίες ημέρες, είχε αρχίσει να δημιουργείται εργοτάξιο για τις ανάγκες του έργου που χρηματοδοτεί ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Το σχέδιο, εκτιμώμενης αξίας 4 δισεκατομμυρίων ευρώ, αφορά την ανέγερση υπερπολυτελούς θερέτρου και συνδέεται επίσης με την Ιβάνκα Τραμπ, κόρη του Αμερικανού προέδρου. Ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα έχει επιβεβαιώσει επίσημα τη σύνδεση των κατασκευαστικών εργασιών με το συγκεκριμένο έργο.
Η προστατευόμενη περιοχή Βιόσα-Νάρτα περιλαμβάνει την Προστατευόμενη Περιοχή Pishë Poro-Narta και τμήμα του δέλτα του ποταμού Βιόσα, γνωστού ως του τελευταίου άγριου ποταμού στην Ευρώπη. Η λιμνοθάλασσα λειτουργεί ως καταφύγιο για πολυάριθμα αποδημητικά πτηνά, μεταξύ των οποίων τα εμβληματικά ροζ φλαμίνγκο, που έχουν πλέον γίνει το σύμβολο ολόκληρου του κινήματος αντίστασης. Σύμφωνα με την Πρωτοβουλία Αλβανών Μεταναστών, το τουριστικό έργο βρίσκεται σε εξέλιξη από τα τέλη Απριλίου, χωρίς καμία μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και χωρίς τις απαραίτητες άδειες, με την πλήρη κάλυψη, κατά τα λεγόμενά τους, της κυβέρνησης Ράμα. Η Πρωτοβουλία καταγγέλλει επίσης ότι η αλβανική κυβέρνηση παρείχε παραπλανητικές εξηγήσεις στο αλβανικό κοινοβούλιο.
Ωστόσο, οι πρώτες εντάσεις στη λιμνοθάλασσα δεν είναι σημερινές. Στα τέλη Μαΐου είχαν ξεσπάσει επεισόδια κατά τη διάρκεια μιας πρώτης διαδήλωσης, αφού τοποθετήθηκαν συρματοπλέγματα για την οριοθέτηση της κατασκευαστικής ζώνης, αποκλείοντας τη δημόσια πρόσβαση στην ακτογραμμή. Εικόνες και βίντεο που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο έδειχναν μπουλντόζες στην αμμώδη παραλία, προκαλώντας κύμα αντιδράσεων σε όλη τη χώρα. Τα συρματοπλέγματα αφαιρέθηκαν στο μεταξύ, ωστόσο το κλίμα παραμένει ιδιαίτερα τεταμένο. Σήμερα τα κατασκευαστικά μηχανήματα δεν βρίσκονταν στην παραλία, αλλά οι διαδηλωτές δεν φάνηκε να μένουν ικανοποιημένοι από αυτό.
Αντιδράσεις: Φλαμίνγκο στο Σύνταγμα και φωνές ειδικών
Παράλληλα με τις κινητοποιήσεις στην Αλβανία, δυναμική συγκέντρωση διαμαρτυρίας οργανώθηκε σήμερα το απόγευμα και στην πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα. Η Πρωτοβουλία Αλβανών Μεταναστών κάλεσε τους Αλβανούς που ζουν στην Ελλάδα να πάρουν θέση, και η ανταπόκριση ήταν εντυπωσιακή. Στο πλευρό των διοργανωτών τάχθηκαν πολυάριθμες ενώσεις, σωματεία και σύλλογοι μεταναστών από όλη τη χώρα. Οι διαδηλωτές κρατούσαν πλακάτ και τα χαρακτηριστικά ροζ φλαμίνγκο, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Ούτε γη, ούτε νερό – Όχι στο ξεπούλημα της γης μας και στην οικολογική καταστροφή για τα κέρδη των ολιγαρχών».
Οι διαδηλωτές στο Σύνταγμα περιέγραψαν κλίμα τρομοκρατίας στην Αλβανία, καταγγέλλοντας ότι εκατοντάδες πολίτες που επιχείρησαν να διαμαρτυρηθούν ειρηνικά στη λιμνοθάλασσα αντιμετώπισαν βίαιη καταστολή από μπράβους. Η Πρωτοβουλία επεσήμανε επίσης ότι το νομικό πλαίσιο άλλαξε τον Φεβρουάριο 2024, όταν η αλβανική κυβέρνηση τροποποίησε τον νόμο για τις προστατευόμενες περιοχές, επιτρέποντας πλέον την κατασκευή ακόμα και σε ζώνες αυστηρής προστασίας. Οι διαδηλωτές χαρακτηρίζουν το σενάριο «γνωστό και επαναλαμβανόμενο σε πολλά μέρη των Βαλκανίων», όπου δημόσια γη παραχωρείται σε ξένους και ντόπιους επενδυτές που υπόσχονται θέσεις εργασίας εις βάρος της φύσης. Καταγγέλλουν μάλιστα ότι κατευθυνόμενα μέσα ενημέρωσης επιχειρούν να παρουσιάσουν τις διαδηλώσεις ως «υποκινούμενες».
Από επιστημονική πλευρά, οι ειδικοί δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας. «Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη διαφάνεια αυτής της διαδικασίας, αλλά επίσης το γεγονός ότι όλο αυτό έγινε με πλήρη περιφρόνηση της περιβαλλοντικής σημασίας αυτής της ζώνης», εξήγησε η Ντενίσα Κάζα, μέλος της αλβανικής περιβαλλοντικής οργάνωσης PPNEA, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για «μία από τις πιο σημαντικές τοποθεσίες βιοποικιλότητας της Μεσογείου». Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και η Εμιλιόνα Πούγια, εργαζόμενη στον χρηματοοικονομικό τομέα, η οποία δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο: «Όλη αυτή η θαλάσσια έκταση είναι μια προστατευμένη ζώνη. Το να καταστραφεί θα είναι μοιραίο για τη βιοποικιλότητα». Οι φωνές αυτές αντικατοπτρίζουν την ευρύτερη ανησυχία που έχει καταγραφεί σε ολόκληρη τη χώρα τις τελευταίες ημέρες.
Τι ακολουθεί: Ο Ράμα καθησυχάζει, το κίνημα συνεχίζεται
Ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα επιχείρησε να αμβλύνει τις αντιδράσεις με δηλώσεις του την Παρασκευή 5 Ιουνίου. «Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι το σχέδιο δεν έχει ακόμα λάβει οριστική έγκριση. Πρόσθεσε ότι «οι καλύτεροι ειδικοί» παγκοσμίως έχουν κινητοποιηθεί και ότι πρόκειται «για τη δημιουργία κάτι μοναδικού». Τα λόγια αυτά, ωστόσο, δεν έπεισαν τους χιλιάδες πολίτες που συγκεντρώνονται κάθε βράδυ στα Τίρανα εδώ και σχεδόν μία εβδομάδα, ούτε τους Αλβανούς της διασποράς που κατήλθαν σήμερα στην πλατεία Συντάγματος. Το κίνημα με τα ροζ φλαμίνγκο κερδίζει συνεχώς έδαφος, και η αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και πολιτών για το μέλλον της Βιόσα-Νάρτα διευρύνεται.
