Ο Λευκός Οίκος εξετάζει σχέδιο για την αγορά των νησιών Τσάγκος από τον Μαυρίκιο, σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Telegraph. Στόχος της κίνησης αυτής είναι να διασφαλίσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες τον μόνιμο έλεγχο της στρατηγικής στρατιωτικής βάσης Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό, παρακάμπτοντας ουσιαστικά τη Βρετανία. Το πρακτορείο Reuters σημείωσε ότι δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει άμεσα το ρεπορτάζ, ενώ η Ουάσιγκτον και το Λονδίνο δεν έχουν προβεί σε κανένα επίσημο σχόλιο.
Τι εξετάζουν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν διαμορφώσει μια πρόταση που θα επέτρεπε στην Ουάσιγκτον να συνάψει απευθείας συμφωνία με τον Μαυρίκιο για τον έλεγχο του Ντιέγκο Γκαρσία, χωρίς τη διαμεσολάβηση του Λονδίνου. Η πρόταση αυτή έχει ήδη τεθεί υπόψη του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, αν και δεν αποτελεί την κύρια προτιμώμενη λύση του Λευκού Οίκου. Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει καμία δημόσια συζήτηση για το πιθανό οικονομικό τίμημα μιας τέτοιας συμφωνίας. Ο Λευκός Οίκος βρίσκεται παράλληλα σε τακτικές επαφές με την Ντάουνινγκ Στριτ για τη διασφάλιση του μέλλοντος της βάσης.
Το σκηνικό αυτό διαμορφώθηκε έπειτα από μια σειρά εξελίξεων που χρονολογούνται από νωρίτερα φέτος. Η βρετανική κυβέρνηση είχε αρχικά προγραμματίσει να παραχωρήσει την κυριαρχία του αρχιπελάγους Τσάγκος στον Μαυρίκιο και στη συνέχεια να καταβάλει περίπου 46,7 δισεκατομμύρια δολάρια για να ανακτήσει τη μίσθωση της στρατιωτικής βάσης για 99 χρόνια. Ωστόσο, η διαδικασία επικύρωσης της συμφωνίας «πάγωσε» τον Φεβρουάριο, έπειτα από πιέσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε τη σχεδιαζόμενη παραχώρηση «μεγάλο λάθος» και πράξη «μεγάλης ανοησίας». Η Βρετανία τελικά πάγωσε επίσημα τη συμφωνία τον Απρίλιο υπό αυτές τις πιέσεις.
Για να αναλάβουν τον έλεγχο των νησιών, οι ΗΠΑ θα πρέπει πρώτα να επιτρέψουν στον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να ολοκληρώσει τη μεταβίβαση κυριαρχίας στον Μαυρίκιο, και στη συνέχεια να διαπραγματευτούν απευθείας με τον Μαυρίκιο για την απόκτηση των νησιών. Αυτό καθιστά τη διαδικασία διπλωματικά περίπλοκη, καθώς εμπλέκει τρεις διαφορετικές χώρες και αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα.
Η στρατηγική αξία του Ντιέγκο Γκαρσία και οι ανησυχίες για Κίνα
Στο επίκεντρο όλης αυτής της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η στρατιωτική βάση του Ντιέγκο Γκαρσία, που θεωρείται μία από τις σημαντικότερες αμερικανικές εγκαταστάσεις εκτός αμερικανικού εδάφους. Η γεωγραφική της θέση στον Ινδικό Ωκεανό επιτρέπει στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις να προβάλλουν στρατιωτική ισχύ σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, τη Νότια Ασία και τμήματα της Αφρικής. Από εκεί εκτελούνται αποστολές στρατηγικών βομβαρδιστικών μεγάλης εμβέλειας, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης επίθεσης στην Τεχεράνη με τα αόρατα βομβαρδιστικά B-2 Spirit. Η βάση τοποθετεί ουσιαστικά το Ιράν σε απόσταση βολής και λειτουργεί όλο το 24ωρο.
Υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης μεταβίβασης του ελέγχου στον Μαυρίκιο. Σύμφωνα με την Telegraph, η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα τον Μαυρίκιο, καθώς θεωρεί ότι η χώρα διατηρεί στενές σχέσεις με την Κίνα και το Ιράν. Αμερικανικοί κύκλοι ασφαλείας φοβούνται ότι η παράδοση του ελέγχου των θαλάσσιων ζωνών γύρω από τα νησιά θα μπορούσε να δημιουργήσει κενά ασφαλείας και να διευκολύνει δραστηριότητες κατασκοπείας από κράτη συνδεδεμένα με το Πεκίνο. Αυτοί οι φόβοι αποτελούν τον βασικό κινητήριο μοχλό πίσω από τα σχέδια απόκτησης των νησιών.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε στην Telegraph επιβεβαίωσε ότι ο Λευκός Οίκος βρίσκεται σε διαρκείς επαφές με την Ντάουνινγκ Στριτ προκειμένου να διασφαλιστεί το μέλλον της βάσης. Η κίνηση αυτή των ΗΠΑ θυμίζει την πρόταση του Τραμπ για αγορά της Γροιλανδίας, η οποία είχε προκαλέσει διεθνή αναταραχή, και υπογραμμίζει τη νέα γεωστρατηγική λογική της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής που δεν διστάζει να εξετάζει ακόμη και αγορά εδαφών προκειμένου να διασφαλίσει κρίσιμες στρατιωτικές θέσεις.
Τι ακολουθεί στη διπλωματική αντιπαράθεση
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να κρίνει το μέλλον των νησιών Τσάγκος και της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία. Οι συνομιλίες μεταξύ Λευκού Οίκου και Ντάουνινγκ Στριτ συνεχίζονται, με τις δύο πλευρές να αναζητούν κοινό έδαφος. Το καίριο ερώτημα παραμένει αν η Βρετανία θα ολοκληρώσει τη μεταβίβαση κυριαρχίας στον Μαυρίκιο — και αν ναι, υπό ποιους όρους θα κινηθεί στη συνέχεια η Ουάσιγκτον. Το οικονομικό τίμημα μιας ενδεχόμενης αμερικανικής αγοράς δεν έχει ακόμη τεθεί επί τάπητος, και καμία από τις εμπλεκόμενες κυβερνήσεις δεν έχει προβεί σε επίσημη δήλωση.
