Ο πρόεδρος του αλβανικού κοινοβουλίου Νίκο Πελέσι βρίσκεται από τη Δευτέρα 8 Ιουνίου στην Αθήνα, σε επίσημη επίσκεψη στην Ελλάδα. Η άφιξή του συμπίπτει με μια κρίσιμη στιγμή για τις ελληνοαλβανικές σχέσεις, μόλις λίγες ημέρες μετά το επεισόδιο στη Σβέρνιτσα που δημιούργησε ήπια ένταση μεταξύ Αθήνας και Τιράνων. Ο Πελέσι θα γίνει δεκτός από τον πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων Νικήτα Κακλαμάνη, σε μια επίσκεψη που αποτελεί την πρώτη επίσημη διμερή επαφή αλβανού κοινοβουλευτικού προέδρου στην Αθήνα εδώ και σχεδόν μια δεκαετία.
Διαβάστε επίσης: Το αεροδρόμιο Ιμάμης Χομεϊνί επαναλειτουργεί μετά τους βομβαρδισμούς
Το επεισόδιο στη Σβέρνιτσα και η διπλωματική κινητικότητα
Η επίσκεψη του Νίκο Πελέσι γίνεται αμέσως μετά το περιστατικό που σημειώθηκε στη Σβέρνιτσα, όπου τραυματίστηκε Έλληνας πολίτης. Το γεγονός αυτό οδήγησε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών να εκδώσει αυστηρή ανακοίνωση, υπογραμμίζοντας την υποχρέωση της Αλβανίας να προστατεύει τα δικαιώματα της εθνικής ελληνικής μειονότητας ως βασικό προαπαιτούμενο για την ευρωπαϊκή της πορεία. Η αλβανική πλευρά επέλεξε να ανταποκριθεί αποστέλλοντας τον πρόεδρο του κοινοβουλίου της στην Αθήνα, με στόχο την αποκατάσταση του θετικού κλίματος που είχε αναπτυχθεί μεταξύ των δύο χωρών τους τελευταίους μήνες. Το διπλωματικό βάρος του επεισοδίου ήταν τόσο σημαντικό ώστε να απαιτήσει παρέμβαση στο ανώτατο κοινοβουλευτικό επίπεδο.
Ο Νίκο Πελέσι, που κατάγεται από την Κορυτσά, επιλέχθηκε ως το πρόσωπο που μπορεί να γεφυρώσει τις ευαισθησίες και των δύο πλευρών. Η επίσκεψη σχεδιάστηκε πολύ προσεκτικά, ώστε να έχει χαρακτήρα προγραμματισμένης διπλωματικής δραστηριότητας και όχι αντίδρασης στην κρίση. Παράλληλα, εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ελληνικής πρωτοβουλίας για την επίσπευση της ένταξης των έξι χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση — Αλβανία, Μαυροβούνιο, Σερβία, Κόσοβο, Βοσνία και Ερζεγοβίνη και Βόρεια Μακεδονία. Η Ελλάδα έχει αναλάβει ενεργό ρόλο στην προώθηση αυτής της ευρωπαϊκής προοπτικής για τα βαλκανικά κράτη.
Η επίσκεψη Πελέσι συμπίπτει χρονικά με την ανακοίνωση της περιοδείας του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών στα Δυτικά Βαλκάνια, η οποία ξεκινά την Παρασκευή με πρώτο σταθμό τη Σερβία. Σκοπός αυτής της διπλωματικής κινητικότητας είναι η ενεργοποίηση της ελληνικής πρωτοβουλίας για ταχύτερη ενταξιακή πορεία των βαλκανικών κρατών, μια πρωτοβουλία που η Αθήνα υποστηρίζει με συνέπεια το τελευταίο διάστημα. Η ταυτόχρονη κοινοβουλευτική και κυβερνητική διπλωματία προς την Αλβανία δείχνει τη συντονισμένη ελληνική προσέγγιση στο ζήτημα.
Οι δηλώσεις Πελέσι: Μειονότητα, ΕΕ και Στρατηγική Εταιρεία
Ο Νίκο Πελέσι εξέφρασε τις θέσεις του μέσα από άρθρο που δημοσίευσε στην εφημερίδα «ΝΕΑ» την παραμονή της άφιξής του, θέτοντας το πλαίσιο των συζητήσεων που θα ακολουθήσουν. Στον πυρήνα της επίσκεψής του, όπως ο ίδιος ανέφερε, βρίσκεται η ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών αλλά και των λαών τους. «Μας ενώνει η γεωγραφία και η ιστορία, μοιραζόμαστε έναν κοινό μεσογειακό δεσμό και μια αμοιβαία επιθυμία να αγαπάμε ό,τι χτίζουμε μαζί», ανέφερε, τονίζοντας ότι στόχος είναι η παροχή ισχυρότερου θεσμικού βάθους στους φυσικούς ανθρώπινους δεσμούς που ήδη συνδέουν τις δύο χώρες, βασισμένοι στη θετική πολιτική δυναμική των τελευταίων μηνών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Αλβανός πρόεδρος κοινοβουλίου στην εθνική ελληνική μειονότητα στην Αλβανία. «Η ελληνική μειονότητα στην Αλβανία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κοινωνίας μας και μια ζωντανή γέφυρα μεταξύ των δύο εθνών μας, όπως ακριβώς και η αλβανική κοινότητα στην Ελλάδα», ανέφερε ο Πελέσι, χαρακτηρίζοντας ευθέως τους ανθρώπινους δεσμούς μεταξύ των δύο λαών ως «ευλογία». Η τοποθέτηση αυτή, μετά το επεισόδιο της Σβέρνιτσας και την αυστηρή ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό σημείο των συναντήσεων με τον Νικήτα Κακλαμάνη.
Ο Πελέσι δεσμεύθηκε επίσης για ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Αλβανίας με την ΕΕ έως το 2027 και πλήρη ένταξη έως το 2030. Επεσήμανε ότι «η συνεπής υποστήριξη της Ελλάδας σε αυτή την πορεία εκτιμάται βαθιά», ενώ ανέφερε τις συζητήσεις μεταξύ των πρωθυπουργών Έντι Ράμα και Κυριάκου Μητσοτάκη για μια μελλοντική Στρατηγική Εταιρική Σχέση μεταξύ των δύο χωρών, γεγονός που υποδηλώνει τη βούληση της Τιράνας για βαθύτερη σύνδεση με την Αθήνα σε θεσμικό επίπεδο.
Τι ακολουθεί στη διπλωματική ατζέντα
Η επίσκεψη Πελέσι αποτελεί μόνο την αφετηρία μιας έντονης διπλωματικής δραστηριότητας για τα Δυτικά Βαλκάνια. Από την Παρασκευή, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών ξεκινά περιοδεία στην περιοχή, με πρώτο σταθμό τη Σερβία. Σκοπός της περιοδείας είναι η προώθηση της ελληνικής πρωτοβουλίας για την επίσπευση της ενταξιακής διαδικασίας των έξι βαλκανικών κρατών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η παράλληλη κοινοβουλευτική και υπουργική διπλωματία της Αθήνας προς την περιοχή υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία που αποδίδει η Ελλάδα στη σταθεροποίηση και στην ευρωπαϊκή προοπτική της βαλκανικής γειτονιάς της.
