Στη Σόφια, το μεσημέρι της Τετάρτης 10 Ιουνίου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης συναντήθηκε με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, σε μια επαφή που ανέδειξε με σαφήνεια τις ευαίσθητες ισορροπίες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της Διαδικασίας Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης, σε μια συγκυρία που χαρακτηρίζεται από αυξημένες εντάσεις στο περιφερειακό γεωπολιτικό σκηνικό. Ο Γεραπετρίτης δεν δίστασε να αποστείλει ξεκάθαρο μήνυμα προς την Άγκυρα: οι μονομερείς ενέργειες δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα και δεν βοηθούν στη διατήρηση ενός ήρεμου κλίματος. Η συνάντηση εκτυλίχθηκε υπό τη σκιά της κυοφορούμενης τουρκικής νομοθετικής πρωτοβουλίας για τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα», που προκαλεί έντονη ανησυχία στην Αθήνα και αποτελεί ένα από τα πλέον επώδυνα σημεία τριβής μεταξύ των δύο χωρών.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Γεραπετρίτης υπογράμμισε με έμφαση ότι οι μονομερείς κινήσεις αδυνατούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα γεγονότα επί θαλασσίων ζωνών ή νησιωτικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Παράλληλα, επανέλαβε την πάγια και αμετακίνητη θέση της Ελλάδας, σύμφωνα με την οποία η μοναδική ουσιαστική διαφορά μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας αφορά αποκλειστικά την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας. Η ελληνική θέση έχει ξεκάθαρο χαρακτήρα αρχής: οποιαδήποτε απόπειρα αλλαγής του status quo μέσω μονομερών ενεργειών απορρίπτεται κατηγορηματικά. Αυτό το μήνυμα παραδόθηκε με αποφασιστικότητα στον Φιντάν, χωρίς ωστόσο να κλείνουν τα παράθυρα του διπλωματικού διαλόγου.
Η ατζέντα μιας κρίσιμης συνάντησης
Πέρα από τις διμερείς διαφορές, η ατζέντα της επαφής ήταν εκτενής και κάλυπτε ένα ευρύ φάσμα περιφερειακών και διεθνών ζητημάτων. Οι δύο υπουργοί συζήτησαν αναλυτικά την πορεία των διατλαντικών σχέσεων ενόψει της επικείμενης Συνόδου Κορυφής του Ιουλίου στην Άγκυρα, μιας συνάντησης που αναμένεται να διαμορφώσει τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή. Στη συζήτηση κυριάρχησαν επίσης οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, δύο θεατρικές σκηνές που παραμένουν σε κατάσταση ρευστότητας και επηρεάζουν άμεσα τα εθνικά συμφέροντα και των δύο πλευρών. Ωστόσο, ίσως το πιο ευαίσθητο κεφάλαιο της συνάντησης ήταν το Κυπριακό, το οποίο παραμένει ανοιχτή πληγή τόσο στις ελληνοτουρκικές όσο και στις ευρωτουρκικές σχέσεις.
Αναφορικά με το Κυπριακό, οι Γεραπετρίτης και Φιντάν ανέλυσαν τις πιο πρόσφατες εξελίξεις και αντάλλαξαν εκτιμήσεις για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί. Συζητήθηκε εκτενώς η προγραμματισμένη συνάντηση με την Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για την Κύπρο, ένας κρίσιμος κρίκος στη διπλωματική αλυσίδα επανεκκίνησης των συνομιλιών. Επίσης τέθηκε στο τραπέζι το ζήτημα της πραγματοποίησης άτυπης διευρυμένης συνάντησης, η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βήμα προς ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα επιδιώκει εποικοδομητικό ρόλο, χωρίς όμως να θυσιάσει θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου.
Ανοιχτός διάλογος, σαφείς θέσεις
Παρά τη σοβαρότητα των διαφορών και την κατηγορηματική απόρριψη κάθε μονομερούς τουρκικής πρωτοβουλίας, η συνάντηση κατέληξε σε κοινή συμφωνία: και οι δύο πλευρές θα διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας. Αυτό αποτελεί συνειδητή στρατηγική επιλογή της Αθήνας, η οποία ακολουθεί μια διπλωματική γραμμή δύο ταχυτήτων: σαφή απόρριψη ενεργειών που επιχειρούν να μεταβάλουν το καθεστώς θαλάσσιων ζωνών, παράλληλα με τη διατήρηση ενεργού καναλιού επικοινωνίας με την Άγκυρα. Η προσέγγιση αυτή αντικατοπτρίζει την ευρύτερη φιλοσοφία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: καθαρές θέσεις, χωρίς ρήξη, με στόχο την αποφυγή νέου κύκλου έντασης. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα αυτής της προσέγγισης θα κριθεί στην πράξη και όχι μόνον στις αίθουσες της Σόφιας.
Η συνάντηση στη Σόφια αποτελεί έναν ακόμα κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα των ελληνοτουρκικών επαφών, σε μια περίοδο ιδιαίτερα λεπτών ισορροπιών. Από τη μια πλευρά υπάρχει η βούληση και των δύο χωρών για διάλογο και αποφυγή κλιμάκωσης. Από την άλλη, η Αθήνα δεν διστάζει να στείλει σκληρά μηνύματα όταν θεωρεί ότι θίγονται κυριαρχικά δικαιώματα ή βασικές αρχές. Ο Γεραπετρίτης επέδειξε ακριβώς αυτή τη διπλωματική ισορροπία στη συνάντησή του με τον Φιντάν: σταθερός στις θέσεις, ανοιχτός στον διάλογο. Το εάν αυτή η προσέγγιση θα αποδώσει καρπούς αναμένεται να φανεί στις επόμενες κρίσιμες εβδομάδες, με κομβικό ορόσημο τη Σύνοδο Κορυφής του Ιουλίου στην Άγκυρα.
