Η Apple ανακοίνωσε απόφαση που αλλάζει τα δεδομένα για το εμπόριο κλεμμένων iPhone παγκοσμίως: από εδώ και στο εξής, κάθε συσκευή που δηλώνεται ως κλεμμένη μπλοκάρεται εντελώς και μετατρέπεται σε ένα άχρηστο κομμάτι πλαστικού, χωρίς δυνατότητα επαναπώλησης. Η κίνηση αυτή ήρθε ύστερα από συστηματικές πιέσεις της αστυνομίας του Λονδίνου και της βρετανικής εφημερίδας Daily Mail, μετά από χρόνια ανεξέλεγκτης κλοπής κινητών στη βρετανική πρωτεύουσα. Στο Λονδίνο γίνονταν καθημερινά περίπου 200 κλοπές κινητών, μια κατάσταση που οι αρχές χαρακτήριζαν πλέον ανυπόφορη.
Τι είναι η «Προστασία Κλεμμένων Συσκευών» και πώς λειτουργεί
Το νέο σύστημα της Apple φέρει την ονομασία «Προστασία Κλεμμένων Συσκευών» και λειτουργεί ως ψηφιακή σφραγίδα θανάτου για κάθε κλεμμένο iPhone. Μόλις ο ιδιοκτήτης δηλώσει τη συσκευή του ως κλεμμένη, αυτή χάνει οριστικά τη δυνατότητα λειτουργίας: κανένας δεν μπορεί να αλλάξει κωδικούς πρόσβασης, να επαναφέρει τις εργοστασιακές ρυθμίσεις ή να συνδέσει ξανά τη συσκευή σε δίκτυο κινητής τηλεφωνίας. Το κινητό μετατρέπεται κυριολεκτικά σε ένα άχρηστο κομμάτι πλαστικού και μετάλλου, χωρίς καμία εμπορική αξία για τον κλέφτη ή για τυχόν αγοραστή στη μαύρη αγορά. Η λογική είναι απλή: αν η συσκευή δεν μπορεί να πουληθεί, τότε και η κλοπή της χάνει τον πρωταρχικό της σκοπό.
Ταυτόχρονα, η Apple αποφάσισε να συνεργαστεί στενά με τις βρετανικές αρχές, μοιράζοντας πληροφορίες για την πορεία των κλεμμένων iPhone. Αυτό δίνει στην αστυνομία τη δυνατότητα να παρακολουθεί πού καταλήγουν οι συσκευές και να εντοπίζει τα οργανωμένα κυκλώματα που τις εμπορεύονταν. Τα στατιστικά αποκαλύπτουν το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος: από το 2017 έως το 2024, στο Λονδίνο καταγράφηκαν πάνω από 580.000 κλοπές κινητών τηλεφώνων, αλλά μόλις 14.000 συσκευές επιστράφηκαν ποτέ στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους. Πρόκειται για ποσοστό επιστροφής κάτω του 3%, αριθμός που δείχνει πόσο ελεύθερα λειτουργούσε η παράνομη αγορά μέχρι σήμερα.
Τεράστιο κύκλωμα με πωλήσεις σε Ντουμπάι, Χονγκ Κονγκ και Κίνα
Πίσω από τις χιλιάδες κλοπές κρυβόταν ένα διεθνές και εξαιρετικά κερδοφόρο κύκλωμα. Τα κλεμμένα iPhone κατέληγαν αρχικά σε αποθήκες στην Αγγλία, απ’ όπου διοχετεύονταν στις αγορές του Ντουμπάι, του Χονγκ Κονγκ και της Κίνας, όπου βρίσκανε αγοραστές χωρίς δυσκολία. Για να τροφοδοτεί τη ροή των κλεμμένων συσκευών, το δίκτυο έφτασε να στρατολογεί ακόμα και ανηλίκους: αγγελίες στην πλατφόρμα Snapchat πρόσφεραν αμοιβή έως 380 λίρες Αγγλίας για κάθε κλεμμένο iPhone που παραδιδόταν. Ήταν, ουσιαστικά, μια παράνομη βιομηχανία που χρησιμοποιούσε νέα παιδιά ως «υποεργολάβους» της κλοπής.
Η αστυνομία του Λονδίνου είχε ήδη καταφέρει να μειώσει τις ληστείες κινητών κατά 50% σε ορισμένες περιοχές της πόλης, αλλά χωρίς τη συνεργασία των κατασκευαστών τα αποτελέσματα παρέμεναν περιορισμένα. Η νέα στάση της Apple έρχεται να κλείσει αυτό το κενό, απονεκρώνοντας οικονομικά το κύκλωμα από τη βάση του. Αν το κλεμμένο iPhone δεν μπορεί να πουληθεί σε κανένα σημείο του κόσμου, τότε ούτε οι αποθήκες στην Αγγλία, ούτε οι αγορές στο Ντουμπάι έχουν πλέον λόγο ύπαρξης.
Αντιδράσεις αστυνομίας — Samsung και Google ακολουθούν
Ο επικεφαλής της αστυνομίας του Λονδίνου έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα στους κλέφτες κινητών: «Το εύκολο χρήμα τελείωσε. Θα σας βρούμε και θα σας συλλάβουμε». Η δήλωση αντικατοπτρίζει τη νέα αυτοπεποίθηση των αρχών, που βλέπουν στη συνεργασία με την Apple ένα εργαλείο που απονευρώνει ολόκληρο το παράνομο δίκτυο. Ωστόσο, οι αρχές δεν αρκούνται στη μεμονωμένη κίνηση ενός κατασκευαστή και ζητούν παρέμβαση του νομοθέτη για να γίνουν τα μέτρα αυτά καθολικά και υποχρεωτικά.
Παράλληλα, η αστυνομία του Λονδίνου ζητά τη θέσπιση νόμου που θα υποχρεώνει όλες τις εταιρείες τεχνολογίας να υιοθετήσουν παρόμοια συστήματα προστασίας. Στην κατεύθυνση αυτή κινούνται ήδη και άλλοι κατασκευαστές: η Samsung και η Google ενισχύουν τα συστήματα ασφαλείας τους, ακολουθώντας το παράδειγμα της Apple. Αν ο νόμος ψηφιστεί, κανένα smartphone — ανεξάρτητα από τον κατασκευαστή — δεν θα μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί μετά από κλοπή, κλείνοντας οριστικά το παράθυρο για τη μαύρη αγορά κλεμμένων συσκευών σε παγκόσμιο επίπεδο.
