Νέο κύκλο «ξεκαθαρίσματος» στο τεράστιο χαρτοφυλάκιο των ληξιπρόθεσμων χρεών ξεκινά η ΑΑΔΕ, καθώς προχωρά στον χαρακτηρισμό οφειλών 6 δισεκατομμυρίων ευρώ ως ανεπίδεκτων είσπραξης. Πρόκειται για παλαιές οφειλές που θεωρούνται αδύνατο να εισπραχθούν, αφού προέρχονται κυρίως από πτωχευμένες επιχειρήσεις ή αποβιώσαντες φορολογούμενους και «λιμνάζουν» για δεκαετίες στα μητρώα των φορολογικών και τελωνειακών υπηρεσιών. Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο σχέδιο της φορολογικής διοίκησης, η νέα διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του τρέχοντος έτους.
Τι έγινε: 114 δισ. ευρώ οφειλές και νέος κύκλος αξιολόγησης
Το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών στην Εφορία ανέρχεται σήμερα στα εντυπωσιακά 114,516 δισεκατομμύρια ευρώ. Από αυτά, έχουν ήδη χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτα είσπραξης 35,264 δισ. ευρώ, ποσό που αποτελεί ένα μεγάλο τμήμα του συνολικού χαρτοφυλακίου. Τώρα, η ΑΑΔΕ προχωρά σε νέο ξεσκαρτάρισμα, εντάσσοντας επιπλέον 6 δισ. ευρώ στην κατηγορία αυτή. Τα χρέη αυτά κυλούν αδιέξοδα για δεκαετίες στα μητρώα των υπηρεσιών, χωρίς καμία πρακτική ελπίδα ανάκτησης, δεσμεύοντας πόρους και ανθρώπινο δυναμικό.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο χαρακτηρισμός μιας οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης δεν συνεπάγεται διαγραφή της. Σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημόσιων Εσόδων, τα χρέη απλώς τίθενται σε αναστολή ενεργειών είσπραξης για δέκα χρόνια από το τέλος του έτους καταχώρισης. Αυτό σημαίνει ότι, τεχνικά, οι οφειλές παραμένουν ενεργές και μπορούν θεωρητικά να διεκδικηθούν αν ανακαλυφθούν περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη σε μεταγενέστερο χρόνο. Ωστόσο, πρακτικά, η πιθανότητα αυτή κρίνεται εξαιρετικά χαμηλή για τη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων.
Η διαδικασία χαρακτηρισμού ακολουθεί αυστηρά τριβαθμιαία ιεραρχία, ανάλογα με το ύψος της οφειλής. Για χρέη έως 300.000 ευρώ, απαιτείται απόφαση του προϊσταμένου της ΔΟΥ ή του τελωνείου, ύστερα από εισήγηση του Δικαστικού Τμήματος. Για ποσά από 300.000 έως 3 εκατομμύρια ευρώ, η απόφαση ανήκει στον ίδιο τον διοικητή της ΑΑΔΕ, κατόπιν εισήγησης του αρμόδιου ΚΕΒΕΙΣ ή ΔΟΥ. Για οφειλές άνω των 3 εκατ. ευρώ, αποφασίζει πάλι ο διοικητής, με εισήγηση όμως της Επιχειρησιακής Μονάδας Είσπραξης, ώστε να υπάρχει η μέγιστη δυνατή εγγύηση ορθής αξιολόγησης.
Πλαίσιο: Ποια χρέη μπαίνουν στα ειδικά βιβλία
Για να χαρακτηριστεί μια οφειλή ως ανεπίδεκτη είσπραξης, πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά συγκεκριμένες αυστηρές προϋποθέσεις, που κατοχυρώνονται στον Κώδικα Είσπραξης Δημόσιων Εσόδων. Καταρχήν, πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες χωρίς να εντοπιστούν περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη ή των συνυπόχρεων. Παράλληλα, απαιτείται είτε υποβολή ποινικής δίωξης είτε τεκμηρίωση της αδυναμίας υποβολής της. Τρίτη προϋπόθεση είναι η επίσημη διαπίστωση αντικειμενικής αδυναμίας είσπραξης ύστερα από τυπικό έλεγχο.
Ακόμα και όταν υπάρχουν κάποια περιουσιακά στοιχεία, η οφειλή μπορεί να εισαχθεί στα ειδικά βιβλία εφόσον η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας δεν υπερβαίνει το 5% του χρέους ή τις 100.000 ευρώ. Αντίστοιχα, αν η κινητή περιουσία δεν ξεπερνά τις 30.000 ευρώ, όπως αυτή εκτιμάται από πιστοποιημένο εκτιμητή ή βάσει έκθεσης κατάσχεσης, τότε η οφειλή κρίνεται ανεπίδεκτη. Τα κριτήρια αυτά διασφαλίζουν ότι στο «ψυγείο» εισέρχονται μόνον πράγματι απελπιστικές περιπτώσεις.
Η συντριπτική πλειονότητα των χρεών που εντάσσονται στην κατηγορία αυτή προέρχεται από πτωχευμένες επιχειρήσεις ή από φορολογούμενους που έχουν αποβιώσει, χωρίς να έχουν αφήσει κληρονόμους ή περιουσιακά στοιχεία εκποιήσιμα από το Δημόσιο. Αυτά τα χρέη «λιμνάζουν» επί δεκαετιών στα μητρώα, δεσμεύοντας πόρους και ανθρώπινο δυναμικό της φορολογικής διοίκησης σε εισπρακτικές ενέργειες χωρίς αποτέλεσμα. Ο νέος κύκλος αξιολόγησης αποβλέπει στον εξορθολογισμό της εικόνας του χαρτοφυλακίου και στην αποτελεσματικότερη κατεύθυνση των πόρων της ΑΑΔΕ.
Τι ακολουθεί: Η ολοκλήρωση της διαδικασίας έως το τέλος του έτους
Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο σχέδιο της φορολογικής διοίκησης, η νέα διαδικασία κατηγοριοποίησης των 6 δισ. ευρώ αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026. Μετά την ολοκλήρωση, οι οφειλές θα καταχωριστούν στα ειδικά βιβλία ανεπίδεκτων και θα τεθούν σε αναστολή ενεργειών είσπραξης για δέκα χρόνια από την ημερομηνία καταχώρισης. Αν κατά τη διάρκεια αυτής της δεκαετίας εντοπιστούν περιουσιακά στοιχεία των οφειλετών, η Εφορία διατηρεί πλήρως το νόμιμο δικαίωμα να επαναλάβει τις εισπρακτικές ενέργειες και να διεκδικήσει τα οφειλόμενα ποσά.
