Η SpaceX του Έλον Μασκ έγραψε ιστορία την Πέμπτη 11 Ιουνίου, πραγματοποιώντας τη μεγαλύτερη αρχική δημόσια προσφορά (IPO) στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Η εταιρεία τιμολόγησε τις μετοχές της στα 135 δολάρια έκαστη και άντλησε 75 δισεκατομμύρια δολάρια από την πώληση 555,56 εκατομμυρίων μετοχών. Η συνολική αποτίμηση της εταιρείας διαστήματος, δορυφόρων και τεχνητής νοημοσύνης ανήλθε σε 1,77 τρισεκατομμύρια δολάρια, ανατρέποντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ εισαγωγής στο χρηματιστήριο. Οι μετοχές θα ξεκινήσουν να διαπραγματεύονται στο Nasdaq την Παρασκευή 12 Ιουνίου με το σύμβολο «SPCX».
Η μεγαλύτερη IPO στην ιστορία των ΗΠΑ
Η τιμολόγηση ολοκληρώθηκε λίγο μετά τις 3 μ.μ. ώρα Ανατολικών ΗΠΑ, με τις αγορές ακόμα ανοιχτές — μια κίνηση που ξεχωρίζει από την παραδοσιακή πρακτική ανακοίνωσης μετά το τέλος της συνεδρίασης. Η SpaceX κατέθεσε free-writing prospectus στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC) και εξέδωσε δελτίο Τύπου μισή ώρα αργότερα. Πρόκειται για άλλη μία περίπτωση όπου ο Μασκ επιλέγει να ενεργεί με τους δικούς του όρους, παρακάμπτοντας τις καθιερωμένες πρακτικές της Wall Street. Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι το 30% των μετοχών διατέθηκε σε ιδιώτες επενδυτές — ποσοστό ασυνήθιστα υψηλό για εισαγωγές αυτής της κλίμακας.
Με βάση την αποτίμησή της, η SpaceX θα καταταγεί έβδομη μεταξύ των εισηγμένων εταιρειών στις ΗΠΑ. Η αποτίμηση την τοποθετεί πάνω από τραπεζικούς και βιομηχανικούς κολοσσούς όπως οι JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway και Eli Lilly, ενώ ξεπερνά και τεχνολογικούς γίγαντες όπως η Meta Platforms και η Tesla — η τελευταία επίσης εταιρεία του Μασκ. Παράλληλα, η εταιρεία κατέγραψε ζημιές το 2025 και τα έσοδά της υπολείπονται αυτών των ανταγωνιστών, κάτι που ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ως σημείο αντίφασης με τη φουσκωμένη αποτίμηση. Ωστόσο, η ισχυρή ζήτηση από επενδυτές υποδεικνύει ότι η αγορά αποτιμά κυρίως το μελλοντικό δυναμικό της εταιρείας.
Το ρεκόρ που έσπασε η SpaceX ανήκε στην κρατική πετρελαϊκή εταιρεία Saudi Aramco, η οποία είχε συγκεντρώσει 25,6 δισεκατομμύρια δολάρια κατά την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο του Ριάντ τον Δεκέμβριο του 2019, με αποτίμηση 1,71 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Σε τιμές προσαρμοσμένες στον πληθωρισμό, η Aramco είχε αντλήσει 33,2 δισεκατομμύρια δολάρια για αποτίμηση 2,21 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Η τρέχουσα αποτίμηση της SpaceX, βασισμένη σε 13,08 δισεκατομμύρια μετοχές σε κυκλοφορία, μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω αν οι ανάδοχοι ασκήσουν το δικαίωμά τους για πώληση επιπλέον μετοχών τις επόμενες 30 ημέρες.
Αντιδράσεις αναλυτών και επενδυτική κοινότητα
Η IPO της SpaceX προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον στην επενδυτική κοινότητα. Ο Άνταμ Σάρχαν, διευθύνων σύμβουλος της 50 Park Investments στη Νέα Υόρκη, εκτίμησε ότι η τιμολόγηση ήταν «σχεδόν ιδανική — ούτε υπερβολική ούτε χαμηλή», επισημαίνοντας ότι οι μικροεπενδυτές συμμετέχουν ενεργά στην εγγραφή. «Η πραγματική δοκιμασία θα είναι το πώς θα απορροφήσει η αγορά την IPO τις επόμενες εβδομάδες, όχι μόνο την πρώτη ημέρα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Σάρχαν. Η υψηλή συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών — με το 30% των μετοχών να κατευθύνεται στο ευρύ κοινό — αποδεικνύει τη δύναμη του brand του Μασκ πέρα από θεσμικούς επενδυτές.
Ορισμένοι αναλυτές, ωστόσο, αμφισβητούν κατά πόσο δικαιολογείται η υψηλή αποτίμηση, δεδομένου ότι η SpaceX δεν έχει αποδείξει ακόμα σταθερή κερδοφορία. Η εισαγωγή κινείται σε «αχαρτογράφητα νερά», όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, καθώς δεν υπάρχει εύκολο σημείο σύγκρισης για μια εταιρεία που συνδυάζει κατασκευή πυραύλων, δορυφόρους και τεχνητή νοημοσύνη. Το roadshow με τους τραπεζίτες και θεσμικούς επενδυτές ακολούθησε την τιμολόγηση — και όχι το αντίστροφο, όπως συνήθως γίνεται — δείχνοντας για μια ακόμη φορά ότι η SpaceX υπαγορεύει το δικό της χρονοδιάγραμμα. Η τελική κρίση της αγοράς θα δοθεί τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες διαπραγμάτευσης.
Τι ακολουθεί: Πρώτη ημέρα στο Nasdaq
Την Παρασκευή 12 Ιουνίου, οι μετοχές της SpaceX θα ξεκινήσουν επίσημα να διαπραγματεύονται στο Nasdaq με το τικέρ «SPCX», σε μία από τις πιο αναμενόμενες εισαγωγές στο χρηματιστήριο της τελευταίας δεκαετίας. Οι ανάδοχοι διατηρούν δικαίωμα πώλησης επιπλέον μετοχών για τις επόμενες 30 ημέρες, κάτι που θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω τα κεφάλαια που αντλεί η εταιρεία και να ωθήσει ψηλότερα την αποτίμησή της. Η πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης θα αποτελέσει το πρώτο τεστ για το αν η τιμολόγηση στα 135 δολάρια ήταν εύστοχη ή αν η αγορά θα αναζητήσει διαφορετικά επίπεδα. Η ιστορική IPO SpaceX δοκιμάζεται τώρα στην πράξη.
