Το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών δεν έχει ακόμη υπογραφεί και παραμένει ανοιχτό σε αλλαγές, διευκρίνισε την Παρασκευή 12 Ιουνίου 2026 ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί σε συνέντευξή του στην κρατική τηλεόραση. Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας εμφανίστηκε να διεκδικεί τη νίκη για την Τεχεράνη, χαρακτηρίζοντας το Ιράν «νικητή» του πολέμου που ξέσπασε με τα ισραηλοαμερικανικά πλήγματα στις 28 Φεβρουαρίου. Παράλληλα, κατηγόρησε το Ισραήλ ότι επιδιώκει να εκτροχιάσει τη δυνητική συμφωνία, ενώ αποκάλυψε νέες λεπτομέρειες για τους όρους που συζητούνται στο πλαίσιο των δίφασων διαπραγματεύσεων. Νωρίτερα την ίδια ημέρα, ο Αραγτσί είχε δηλώσει ότι μια συμφωνία «δεν ήταν ποτέ τόσο κοντά».
Διαβάστε επίσης: ΗΠΑ και Ιράν στο τελικό στάδιο ιστορικής συμφωνίας
Τι περιλαμβάνει το μνημόνιο Ιράν-ΗΠΑ
Σύμφωνα με τον Αμπάς Αραγτσί, το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ θα σηματοδοτήσει το τέλος των ένοπλων συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Ο Ιρανός ΥΠΕΞ ξεκαθάρισε ότι το κείμενο του μνημονίου έχει τροποποιηθεί πολλές φορές κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, γεγονός που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη φύση των συνομιλιών και την απουσία οριστικής μορφής. Τόνισε ότι τα κείμενα που κυκλοφορούν στα μέσα ενημέρωσης δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική κατάσταση, καθώς ούτε το Ιράν ούτε οι ΗΠΑ τα αποδέχονται ως έγκυρα. Οι δύο πλευρές θα καταλήξουν σε συμφωνία μόνο όταν και οι δύο είναι ικανοποιημένες, διευκρίνισε ο ίδιος.
Στους βασικούς όρους που συζητούνται περιλαμβάνεται η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, τα οποία ο Αραγτσί χαρακτήρισε «από τα σημαντικότερα αποτρεπτικά εργαλεία» του Ιράν. Ο Ιρανός υπουργός ανακοίνωσε σημαντική μεταβολή στο καθεστώς της περιοχής: από εδώ και στο εξής θα επιβάλλονται χρεώσεις για τις υπηρεσίες που παρέχονται στα Στενά, τα οποία θεωρεί ότι τελούν υπό την κυριαρχία Ιράν και Ομάν και όχι υπό διεθνές καθεστώς. Η διέλευση, που για χρόνια ήταν ελεύθερη, εισέρχεται πλέον σε νέο καθεστώς χρεώσεων, μια αλλαγή που αναμένεται να επηρεάσει τη διεθνή ναυτιλία. Ο Αραγτσί πρόσθεσε ότι αν τα συμφωνηθέντα στο MoU δεν εφαρμοστούν, δεν θα υπάρξει μετάβαση σε τελική συμφωνία.
Κρίσιμο σημείο του μνημονίου αποτελεί επίσης το ζήτημα των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων. Ο Αραγτσί επιβεβαίωσε ότι έχει εξεταστεί μηχανισμός αποδέσμευσής τους, με στόχο να επιστραφούν στην Τεχεράνη. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα — και συγκεκριμένα ο εμπλουτισμός και τα αποθέματα εμπλουτισμένου υλικού — δεν έχει ακόμη αντιμετωπιστεί και θα παραπεμφθεί σε μεταγενέστερες διαπραγματεύσεις. Οι αμερικανικές απαιτήσεις για το πυρηνικό ζήτημα χαρακτηρίστηκαν από τον Αραγτσί «καθόλου αποδεκτές» στην παρούσα φάση των συνομιλιών.
Ισραήλ ο «εχθρός» — Ιράν ο «νικητής» του πολέμου
Ο Αμπάς Αραγτσί δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει τη ρητορική της νίκης, δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι το Ιράν εξήλθε νικητής από τον πόλεμο. «Η καλύτερη στιγμή για να τερματίσεις έναν πόλεμο είναι όταν έχεις το πάνω χέρι», δήλωσε ο ίδιος, προσθέτοντας ότι το Ιράν «σταθήκε απέναντι στην υπερδύναμη του κόσμου για 40 ημέρες». Υποστήριξε ότι η συμφωνία δεν αποτελεί υποχώρηση αλλά παγίωση αυτής της νίκης. Ο Αραγτσί τόνισε ότι το Ιράν δεν υποχωρεί υπό πίεση ή απειλές, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής στις εχθροπραξίες με τη δήλωση: «Αν θέλετε να πάμε σε πόλεμο, είμαστε έτοιμοι».
Κεντρικό στοιχείο της ομιλίας του Αραγτσί αποτέλεσαν οι κατηγορίες κατά του Ισραήλ. «Η συμφωνία αυτή έχει εχθρούς, με πρώτο το σιωνιστικό καθεστώς, το οποίο ψάχνει προσχήματα για να την εκτροχιάσει», δήλωσε ο Ιρανός ΥΠΕΞ στην κρατική τηλεόραση. Απαίτησε επίσης την αποχώρηση του Ισραήλ από τον νότιο Λίβανο, θέμα που παραμένει κρίσιμη παράμετρος των συνομιλιών. Ο ίδιος διαβεβαίωσε ότι ο Λίβανος αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του μνημονίου, τονίζοντας: «Δεν θα αφήσουμε ποτέ τον Λίβανο μόνο του».
Αναφορικά με τις αμοιβαίες δεσμεύσεις, ο Αραγτσί ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ δεσμεύονται να μην ξεκινήσουν πόλεμο και να μην προσφύγουν σε απειλές. Αντίστοιχα, και οι δύο χώρες — Ιράν και ΗΠΑ — δεσμεύονται να σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία τους και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις η μία της άλλης. Ωστόσο, ο Αραγτσί εξέφρασε επιφυλακτικότητα απέναντι στην Ουάσινγκτον, υπενθυμίζοντας ότι «η φύση της άλλης πλευράς είναι η παραβίαση δεσμεύσεων». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει το κλίμα δυσπιστίας που χαρακτηρίζει τις διαπραγματεύσεις, παρά τη φαινομενική προσέγγιση των δύο πλευρών.
Τι ακολουθεί στις διαπραγματεύσεις
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ διεξάγονται σε δύο φάσεις, με το παρόν μνημόνιο κατανόησης να αποτελεί μόνο το πρώτο στάδιο. Σε δεύτερη φάση θα εξεταστούν τα πιο σύνθετα ζητήματα, ανάμεσά τους το πυρηνικό πρόγραμμα και η άρση των οικονομικών κυρώσεων, για τα οποία δεν έχει ληφθεί ακόμη καμία οριστική απόφαση. Επίσης, το ζήτημα της ανοικοδόμησης έχει τεθεί ως οικονομικό και αναπτυξιακό σχέδιο που θα συζητηθεί σε επόμενες διαπραγματεύσεις. Ο Αραγτσί ξεκαθάρισε ότι αν τα συμφωνηθέντα στο MoU δεν εφαρμοστούν, δεν θα υπάρξει μετάβαση σε τελική συμφωνία — μια δήλωση που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων εντάσεων αν η διπλωματική διαδικασία ναυαγήσει.
