Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) εξέδωσε σήμερα ανακοίνωση με την οποία εκφράζει έντονη διαμαρτυρία και πλήρη αντίθεση σε διάταξη νομοσχεδίου που βρίσκεται σε διαβούλευση. Η εν λόγω διάταξη προβλέπει την αυτόματη διαγραφή ακινήτων από το Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης σε περίπτωση μεταβίβασής τους — ακόμη και όταν αυτή γίνεται λόγω κληρονομιάς, γονικής παροχής ή δωρεάς εντός οικογένειας. Η ομοσπονδία χαρακτηρίζει τη ρύθμιση «πρωτοφανή επίθεση» κατά της ελληνικής οικογένειας και απαιτεί την άμεση αναθεώρησή της.
Τι προβλέπει η αμφιλεγόμενη διάταξη για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις
Η αμφισβητούμενη ρύθμιση περιλαμβάνεται στην παράγραφο 2Γ του Άρθρου 5 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου. Σύμφωνα με αυτήν, κάθε ακίνητο που μεταβιβάζεται σε περιοχές με προσωρινό περιορισμό χάνει αυτόματα την καταχώρισή του στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η διάταξη δεν διακρίνει ανάμεσα σε εμπορικές πωλήσεις και οικογενειακές μεταβιβάσεις. Η αυτόματη διαγραφή εφαρμόζεται εξίσου σε μεταβιβάσεις λόγω θανάτου ιδιοκτήτη, σε γονικές παροχές και σε δωρεές εντός της οικογένειας, εφόσον το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με ισχύοντες περιορισμούς.
Η ΠΟΜΙΔΑ υπογραμμίζει ότι η άδεια μίσθωσης — ο Αριθμός Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ) — εκδίδεται με βάση τις προδιαγραφές του ίδιου του ακινήτου, όχι της ταυτότητας του εκάστοτε ιδιοκτήτη. Η διακοπή ισχύος της αδείας λόγω απλής αλλαγής ιδιοκτήτη παραβιάζει, σύμφωνα με την ομοσπονδία, την αρχή της διοικητικής συνέχειας. Παράλληλα, δημιουργείται ένα ανασφαλές ρυθμιστικό περιβάλλον που παγώνει την κινητικότητα στην αγορά ακινήτων και αποθαρρύνει νόμιμες επενδύσεις, αφού κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει εκ των προτέρων αν η αδεία θα διατηρηθεί μετά από οποιαδήποτε αλλαγή ιδιοκτησίας.
Η ομοσπονδία εστιάζει επίσης στις συνταγματικές διαστάσεις του ζητήματος. Επικαλείται ρητά το Άρθρο 17 του Συντάγματος, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας. Όταν ένα ακίνητο χάνει αιφνιδιαστικά μια νόμιμη και παραγωγική οικονομική δραστηριότητα εξαιτίας αλλαγής στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, η εμπορική και χρηστική αξία του υποβαθμίζεται χωρίς νομιμοποιητική αιτία — και μάλιστα σε κρίσιμη στιγμή, όπως κατά τη διαδικασία πώλησης. Η ΠΟΜΙΔΑ χαρακτηρίζει αυτό «έμμεσο αλλά σαφή περιορισμό» των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, κατά παράβαση του Συντάγματος.
Οι αντιδράσεις της ΠΟΜΙΔΑ και το παράδειγμα της Πορτογαλίας
Η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι η ρύθμιση πλήττει σκληρά τις οικογένειες σε ιδιαίτερα ευάλωτες στιγμές. Όταν ένας κληρονόμος αποκτά ακίνητο μετά από απώλεια συγγενικού προσώπου, ή όταν γονείς μεταβιβάζουν περιουσία στα παιδιά τους μέσω γονικής παροχής, η οικογένεια χάνει αυτόματα ένα εισόδημα που είχε ήδη προϋπολογίσει και από το οποίο εξαρτιόταν. Το πλήγμα είναι διπλό: χάνεται τόσο το εισόδημα από τη βραχυχρόνια μίσθωση, όσο και οι επενδύσεις σε χρόνο και χρήμα που είχαν διατεθεί για τη δημιουργία και λειτουργία της δραστηριότητας. Αυτή η «αιφνίδια οικονομική αποσταθεροποίηση» — όπως την ονομάζει η ομοσπονδία — θεωρείται «κοινωνικά αδιανόητη».
Η ομοσπονδία αμφισβητεί ταυτόχρονα και την αποτελεσματικότητα του μέτρου ως εργαλείου ενίσχυσης της μακροχρόνιας μίσθωσης. Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, παρόμοιες ρυθμίσεις δεν έχουν «την παραμικρή ευνοική επίδραση» στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης. Ως ιστορικό παράδειγμα, η ομοσπονδία επικαλείται το πορτογαλικό πακέτο Mais Habitação (2023), στα πλαίσια του οποίου επιβλήθηκαν βαριοί περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Alojamento Local — ένα μέτρο με την ελπίδα επίτευξης στόχων στην αγορά κατοικίας που η ΠΟΜΙΔΑ παρουσιάζει ως αποτυχημένο πρότυπο.
Με βάση όλα τα παραπάνω, η ΠΟΜΙΔΑ ζητά την άμεση αναθεώρηση της παραγράφου 2Γ του Άρθρου 5 πριν το νομοσχέδιο φτάσει στη Βουλή. Η ομοσπονδία τονίζει ότι ο σκληρός πυρήνας των νόμιμα κεκτημένων ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων των πολιτών δεν μπορεί να απομειώνεται με αιφνιδιαστικές ρυθμίσεις που δεν επιτυγχάνουν τον στόχο τους. Η θέση της ομοσπονδίας είναι σαφής: οι βραχυχρόνιες μισθώσεις που αποκτώνται μέσω κληρονομιάς ή οικογενειακής δωρεάς πρέπει να εξαιρεθούν ρητά από τη διάταξη της αυτόματης διαγραφής.
