Η Αμερική βρίσκεται αντιμέτωπη με έξαρση της νόσου, με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων να ανακοινώνουν ότι τα κρούσματα ιλαράς στις ΗΠΑ βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 35 ετών. Από την αρχή του 2026 έχουν επιβεβαιωθεί 2.318 κρούσματα της εξαιρετικά μεταδοτικής ασθένειας, αριθμός που ξεπερνά ήδη το σύνολο ολόκληρου του προηγούμενου έτους. Τον ερχόμενο Νοέμβριο, ειδική επιτροπή αναμένεται να αποφασίσει εάν οι ΗΠΑ θα χάσουν επισήμως το καθεστώς εξάλειψης της νόσου, κάτι που ήδη συνέβη πέρυσι στον Καναδά.
Ρεκόρ 2.318 κρούσματα ιλαράς σε δεκάδες πολιτείες
Τα φετινά στοιχεία δείχνουν ότι οι ΗΠΑ έχουν ξεπεράσει το προηγούμενο ρεκόρ, τα 2.289 κρούσματα του 2025, μια χρονιά που είχε ήδη καταγράψει τρεις θανάτους, ανάμεσά τους δύο μικρά παιδιά. Η τελευταία φορά που οι ΗΠΑ κατέγραψαν τόσο υψηλό αριθμό κρουσμάτων ήταν το 1991, όταν είχαν καταμετρηθεί 9.643 περιστατικά. Χαρακτηριστικό είναι πως οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταγράψει περισσότερα κρούσματα τους τελευταίους 18 μήνες από όσα το σύνολο των προηγούμενων 25 ετών, ανατρέποντας την εικόνα μιας νόσου που είχε κηρυχθεί επισήμως εξαλειφθείσα το 2000 χάρη στον εμβολιασμό.
Η έξαρση δεν περιορίζεται σε μία περιοχή, καθώς περίπου 45 πολιτείες έχουν καταγράψει τουλάχιστον ένα κρούσμα και τα κρούσματα ιλαράς αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς σε πολλές από αυτές. Μόλις τον περασμένο μήνα, η Βιρτζίνια και η Πενσυλβάνια αντιμετώπισαν νέες εστίες, ενώ η Γιούτα συνεχίζει να διαχειρίζεται συσσώρευση κρουσμάτων που ξεκίνησε ήδη από πέρυσι. Στο Τέξας, επιδημία μέσα σε κοινότητα Μεννονιτών στοίχισε τη ζωή σε δύο μη εμβολιασμένα παιδιά, ενώ στο γειτονικό Νέο Μεξικό έχασε τη ζωή του και ένας μη εμβολιασμένος ενήλικας. Η Νότια Καρολίνα εμφανίζεται ως η πολιτεία με τον μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων φέτος.
Ο ιός της ιλαράς μεταδίδεται με εξαιρετική ευκολία και προκαλεί το χαρακτηριστικό κόκκινο εξάνθημα. Πριν από την ανακάλυψη του εμβολίου μόλυνε εκατομμύρια παιδιά κάθε χρόνο, ενώ ακόμη και σήμερα μπορεί να αποβεί θανατηφόρος. Ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν μακροχρόνιες επιπλοκές, όπως εγκεφαλίτιδα και ανοσολογική αμνησία, μια κατάσταση που επαναφέρει το ανοσοποιητικό σύστημα στην αρχική του κατάσταση και το αφήνει με περιορισμένη ικανότητα να αντιμετωπίσει νέες λοιμώξεις. Οι υγειονομικές αρχές συνιστούν δύο δόσεις εμβολίου σε παιδιά ηλικίας ενός έως έξι ετών, οι οποίες προσφέρουν προστασία 97%.
Οι αντιδράσεις των ειδικών και ο ρόλος του Κένεντι
«Η έξαρση βλάπτει δυσανάλογα τα παιδιά», δήλωσε ο πρόεδρος της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, Άντριου Ρασίν, σχολιάζοντας τα νέα στοιχεία. Στο ίδιο μήκος κύματος, η καθηγήτρια επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας, Μελίσα Νόλαν, εκτίμησε πως ο πραγματικός αριθμός κρουσμάτων είναι πιθανότατα μεγαλύτερος από τον επίσημα καταγεγραμμένο. «Πιστεύω ακράδαντα ότι υπάρχει υποδιάγνωση», ανέφερε χαρακτηριστικά. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο αριθμός των κρουσμάτων θα συνεχίσει να αυξάνεται τους επόμενους μήνες.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται ο υπουργός Υγείας της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, ο οποίος κατηγορείται ότι συνέβαλε στην κρίση διαδίδοντας αντιεμβολιαστικά αισθήματα. Παρότι το εμβόλιο κατά της ιλαράς είναι υποχρεωτικό στις ΗΠΑ, οι πολίτες σε μεγάλο μέρος της χώρας μπορούν να παρακάμψουν την υποχρέωση επικαλούμενοι θρησκευτικούς ή προσωπικούς λόγους. Δημοσκόπηση της εφημερίδας Washington Post και του οργανισμού KFF, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, κατέγραψε ότι ένας στους έξι Αμερικανούς γονείς αποφεύγει ή καθυστερεί τον εμβολιασμό των παιδιών του λόγω φόβου για παρενέργειες και έλλειψης εμπιστοσύνης στις υγειονομικές αρχές.
Τι διακυβεύεται τον Νοέμβριο για το καθεστώς εξάλειψης
Τον Νοέμβριο, ειδική επιτροπή πρόκειται να εξετάσει εάν οι ΗΠΑ θα χάσουν επισήμως το καθεστώς εξάλειψης, μια διάκριση που η χώρα κατέχει από το 2000. Μια χώρα χάνει αυτό το καθεστώς όταν το ίδιο στέλεχος του ιού μεταδίδεται συνεχώς για ένα έτος ή περισσότερο, και ακριβώς αυτό το σενάριο οδήγησε πέρυσι τον Καναδά στην απώλεια του δικού του καθεστώτος εξάλειψης. Αν η επιτροπή κρίνει ότι τα κρούσματα ιλαράς συνεχίζουν να μεταδίδονται αδιάκοπα στις ΗΠΑ, θα πρόκειται για σημαντική οπισθοδρόμηση δύο και πλέον δεκαετιών μετά την επίσημη εξάλειψη της νόσου στη χώρα.
