Σοβαρές αντιδράσεις έχει προκαλέσει διάταξη του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Οικονομικών που αφαιρεί την άδεια Airbnb ακόμα και σε περίπτωση κληρονομιάς ή γονικής παροχής, όχι μόνο σε αγοραπωλησίες. Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά ακίνητα στο κέντρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όπου η έκδοση νέων Αριθμών Μητρώου Ακινήτου έχει ανασταλεί ή πρόκειται να ανασταλεί. Φορείς της αγοράς ακινήτων, μεταξύ αυτών ο Stama Greece και η ΠΟΜΙΔΑ, ζητούν την άμεση απόσυρση της διάταξης πριν αυτή ψηφιστεί. Εκτιμάται ότι περισσότεροι από 10.000 ιδιοκτήτες και οικογένειες θα πληγούν αν η ρύθμιση παραμείνει στο τελικό κείμενο του νόμου.
Τι προβλέπει η διάταξη για τα Airbnb
Το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, περιλαμβάνει ρύθμιση που αφαιρεί αυτόματα τον Αριθμό Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ) — και άρα την άδεια λειτουργίας βραχυχρόνιας μίσθωσης — όταν μεταβιβαστεί η κυριότητα ενός ακινήτου σε περιοχές όπου έχει παγώσει η έκδοση νέων ΑΜΑ. Το πιο επίμαχο σημείο είναι ότι η ρύθμιση δεν περιορίζεται στις αγοραπωλησίες, αλλά επεκτείνεται και σε κληρονομιές και γονικές παροχές. Δηλαδή, ακόμα κι αν κάποιος αποκτά ένα ακίνητο μέσα στην οικογένειά του, χάνει αυτόματα την άδεια Airbnb που έφερε το ακίνητο — χωρίς να έχει παρανομήσει σε τίποτα. Η γεωγραφική εφαρμογή αφορά αποκλειστικά το κέντρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ωστόσο αυτές αποτελούν τις περιοχές με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση βραχυχρόνιων μισθώσεων στην Ελλάδα.
Αποτέλεσμα της ρύθμισης είναι ότι ένα ακίνητο με ενεργό ΑΜΑ αποκτά μειωμένη αγοραία αξία, καθώς ο νέος ιδιοκτήτης δεν μπορεί να αδειοδοτήσει εκ νέου τη βραχυχρόνια μίσθωση. Αυτή η ανισορροπία δημιουργεί, κατά τους φορείς, μια πρωτοφανή στρέβλωση στην αγορά ακινήτων. Ουσιαστικά, δύο ακίνητα ίδιου τύπου στον ίδιο δρόμο μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική αξία και δυνατότητες χρήσης, ανάλογα με το αν ο τρέχων ιδιοκτήτης τα απέκτησε πριν ή μετά την εφαρμογή του νέου μέτρου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του κλάδου, η εφαρμογή της διάταξης θα θίξει περισσότερους από 10.000 ιδιοκτήτες που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να χάσουν ένα σημαντικό εισοδηματικό δικαίωμα — όχι επειδή παραβίασαν τον νόμο, αλλά επειδή κληρονόμησαν ή δέχθηκαν γονική παροχή.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ρύθμιση αποσκοπεί στη μείωση του αριθμού των Airbnb στο κέντρο των πόλεων και στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών για μόνιμους κατοίκους. Ωστόσο, οι φορείς αμφισβητούν αυτό το επιχείρημα, επισημαίνοντας ότι πολλά από τα υπό συζήτηση ακίνητα δεν ήταν ποτέ κατοικίες — ήταν γραφεία, καταστήματα και επαγγελματικοί χώροι που μετατράπηκαν νόμιμα σε τουριστικά καταλύματα. Η αφαίρεση του ΑΜΑ σε αυτά δεν θα τα μετατρέψει σε κατοικίες, παρά μάλλον θα τα οδηγήσει ξανά σε αχρησία και απαξίωση.
Αντιδράσεις από Stama Greece και ΠΟΜΙΔΑ
Ο Stama Greece, σύνδεσμος ιδιοκτητών βραχυχρόνιων μισθώσεων, εκφράζει την έντονη αντίθεσή του και ζητά την άμεση απόσυρση της διάταξης. Ο φορέας τονίζει ότι η ρύθμιση «δεν τιμωρεί τους παραβάτες, αλλά τους συνεπείς ιδιοκτήτες που επένδυσαν νόμιμα, ακολούθησαν όλες τις προβλεπόμενες διαδικασίες και συνέβαλαν στην αναβάθμιση υποβαθμισμένων περιοχών». Παράλληλα, η ΠΟΜΙΔΑ, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων, έχει επίσης τοποθετηθεί κατά της συγκεκριμένης πρόβλεψης, ζητώντας να αποσυρθεί πριν από την ψήφο στη Βουλή. Η ταυτόχρονη αντίδραση δύο μεγάλων φορέων αναδεικνύει το μέγεθος της ανησυχίας στον κλάδο.
Ο Stama Greece επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια χιλιάδες πρώην γραφεία, καταστήματα και επαγγελματικοί χώροι στο κέντρο της Αθήνας, που παρέμεναν κλειστοί και αναξιοποίητοι για δεκαετίες, ανακαινίστηκαν με ιδιωτικά κεφάλαια και επέστρεψαν στην οικονομική δραστηριότητα μέσω της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Η κυβέρνηση, κατά τον φορέα, φαίνεται να αγνοεί αυτές τις επενδύσεις. Πολλοί από τους συγκεκριμένους χώρους δεν είναι καν κατάλληλοι για μακροχρόνια κατοικία λόγω των χαρακτηριστικών τους, οπότε η αφαίρεση της άδειας δεν θα προσφέρει νέες κατοικίες στην αγορά. Αντίθετα, κινδυνεύει να επιστρέψει σημαντικό αριθμό ακινήτων στην απαξίωση, αναιρώντας χρόνια ιδιωτικής επένδυσης.
Ιδιαίτερα οξύ είναι το επιχείρημα για τους «πολίτες δύο ταχυτήτων»: ιδιοκτήτες με ακριβώς ίδιους τύπους ακινήτων στην ίδια περιοχή θα απολαμβάνουν εντελώς διαφορετικά δικαιώματα, ανάλογα με το πότε απέκτησαν το ακίνητό τους. Αυτό, σύμφωνα με τους φορείς, εισάγει μια αδικαιολόγητη ανισότητα. Ο Stama Greece καλεί την κυβέρνηση να αποσύρει άμεσα τη διάταξη και να αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις που δεν θα θίγουν τους νομοταγείς ιδιοκτήτες, τονίζοντας ότι οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που κινδυνεύουν να προκληθούν δεν δικαιολογούνται από τα αναμενόμενα οφέλη της ρύθμισης.
Τι ακολουθεί
Το νομοσχέδιο βρίσκεται ακόμα σε στάδιο δημόσιας διαβούλευσης, γεγονός που δίνει στους φορείς χρόνο να πιέσουν για τροποποιήσεις. Ο Stama Greece και η ΠΟΜΙΔΑ επιμένουν στο αίτημα απόσυρσης της διάταξης πριν αυτή φτάσει στη Βουλή για ψήφο. Η κυβέρνηση καλείται να αποφασίσει αν θα κρατήσει τη ρύθμιση αναλλοίωτη, θα την τροποποιήσει ή θα την αποσύρει, σταθμίζοντας τις αντιδράσεις του κλάδου έναντι του επιδιωκόμενου στόχου για αποκλιμάκωση της πίεσης στην αγορά κατοικίας. Ό,τι και αν αποφασιστεί, το ζήτημα της άδειας Airbnb στις κληρονομιές αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία του νομοσχεδίου κατά την επεξεργασία του.
