Ιστορική συμφωνία για τα δικαιώματα επιβατών στις αεροπορικές μεταφορές κατέληξε να υπογράψουν το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έπειτα από 13 χρόνια διαπραγματεύσεων. Η συμφωνία ενισχύει σημαντικά την προστασία των ταξιδιωτών και αποσαφηνίζει τις υποχρεώσεις των αεροπορικών εταιρειών σε περιπτώσεις καθυστερήσεων, ακυρώσεων και άρνησης επιβίβασης. Οι νέοι κανόνες αναμένεται να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο εκατομμύρια Ευρωπαίοι ταξιδιώτες αντιμετωπίζουν τα προβλήματα στις πτήσεις τους. Η νέα νομοθεσία φέρνει ταχύτερες διαδικασίες αποζημίωσης, σαφέστερη ενημέρωση και καλύτερη εξυπηρέτηση.
Διαβάστε επίσης: Νέοι κανόνες ΕΕ για τα δικαιώματα αεροπορικών επιβατών
Τι αλλάζει στις αποζημιώσεις για καθυστερήσεις
Οι αεροπορικές εταιρείες θα εξακολουθούν να υποχρεούνται να αποζημιώνουν τους επιβάτες όταν η πτήση φτάνει στον προορισμό με καθυστέρηση άνω των τριών ωρών ή όταν η ακύρωση ανακοινωθεί λιγότερο από 14 ημέρες πριν από την αναχώρηση. Τα ποσά παραμένουν διαβαθμισμένα ανάλογα με την απόσταση: 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα, 400 ευρώ για ενδοευρωπαϊκές πτήσεις ή αποστάσεις 1.500 έως 3.500 χιλιομέτρων, και 600 ευρώ για όλες τις υπόλοιπες πτήσεις. Πρόκειται για ένα πλαίσιο που διατηρείται σταθερό, εμπλουτισμένο ωστόσο με νέες εγγυήσεις ταχύτητας και διαφάνειας.
Ουσιαστική καινοτομία αποτελεί η υποχρέωση των εταιρειών να ενημερώνουν ηλεκτρονικά τους επιβάτες για τα δικαιώματά τους εντός 96 ωρών από την άφιξη της πτήσης. Παράλληλα, κάθε αίτημα αποζημίωσης πρέπει να λαμβάνει απάντηση εντός 14 ημερών. Ο κανόνας αυτός στοχεύει να σταματήσει την πρακτική της αναβλητικότητας που πολλές εταιρείες χρησιμοποιούσαν στο παρελθόν για να αποθαρρύνουν τους ταξιδιώτες από το να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους. Η ηλεκτρονική ενημέρωση διασφαλίζει ότι ο επιβάτης γνωρίζει εγκαίρως τι δικαιούται, χωρίς να χρειαστεί να αναζητήσει ο ίδιος τις πληροφορίες.
Σε περιπτώσεις σημαντικών καθυστερήσεων, η συμφωνία θεσπίζει σαφές χρονοδιάγραμμα φροντίδας. Οι επιβάτες θα δικαιούνται αναψυκτικά κάθε δύο ώρες αναμονής, γεύμα μετά τις τρεις ώρες και ανά πέντε ώρες στη συνέχεια, καθώς και πρόσβαση στο διαδίκτυο με δύο δωρεάν τηλεφωνικές κλήσεις. Όταν απαιτείται διανυκτέρευση, η εταιρεία υποχρεούται να καλύψει δωρεάν διαμονή σε ξενοδοχείο και μεταφορά από και προς το αεροδρόμιο. Εφόσον η εταιρεία αδυνατεί ή αρνείται να παρέχει τη βοήθεια αυτή, ο ίδιος ο επιβάτης μπορεί να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες και να ζητήσει επιστροφή των εξόδων.
Ενισχυμένη προστασία για ευάλωτους επιβάτες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η συμφωνία στην προστασία ατόμων με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, εγκύων, παιδιών και ασυνόδευτων ανηλίκων. Οι νέοι κανόνες εγγυώνται τη δωρεάν μεταφορά εξοπλισμού κινητικότητας και σκύλων βοήθειας, ενώ σε περίπτωση απώλειας ή καταστροφής τέτοιου εξοπλισμού, η αεροπορική εταιρεία υποχρεούται να καταβάλει αποζημίωση. Η φροντίδα αυτή δεν είναι απλώς συμβολική — αντιμετωπίζει ένα πραγματικό πρόβλημα που αντιμετώπιζαν χρόνια πολλοί επιβάτες με ειδικές ανάγκες. Η ενσωμάτωση αυτών των εγγυήσεων στη νέα νομοθεσία σηματοδοτεί στροφή προς μια πιο ανθρωποκεντρική αντίληψη των αερομεταφορών.
Στα δικαιώματα των ευάλωτων κατηγοριών επιβατών περιλαμβάνεται επίσης η προτεραιότητα στην επαναδρομολόγηση και στην παροχή βοήθειας, καθώς και η δυνατότητα να κάθονται μαζί με τους συνοδούς ή τα μέλη της οικογένειάς τους χωρίς επιπλέον χρέωση. Η τελευταία αυτή διάταξη έρχεται να αντιμετωπίσει την τακτική ορισμένων αεροπορικών εταιρειών που εκμεταλλεύονταν την ανάγκη των οικογενειών να κάθονται μαζί, χρεώνοντας επιπλέον ποσά για την επιλογή θέσεων. Ωστόσο, η πλήρης απαγόρευση της πρακτικής αυτής αφορά ρητά τις ευάλωτες ομάδες που καθορίζει η νομοθεσία.
Ξεχωριστή θέση στη συμφωνία κατέχει και η κατάργηση της πρακτικής «No-Show», βάσει της οποίας επιβάτες έχαναν το δικαίωμα χρήσης επόμενου σκέλους ταξιδιού επειδή δεν είχαν επιβιβαστεί σε προηγούμενη πτήση του ίδιου εισιτηρίου. Η νέα συμφωνία περιορίζει σημαντικά αυτή την πρακτική και την απαγορεύει πλήρως για επιβάτες με μειωμένη κινητικότητα, εγκύους και ασυνόδευτους ανηλίκους. Πρόκειται για μια αλλαγή που αναμένεται με ανακούφιση από μεγάλο τμήμα ταξιδιωτών που είχαν υποστεί σημαντικές οικονομικές απώλειες λόγω αυτής της ρήτρας.
Τι ακολουθεί για τους Ευρωπαίους ταξιδιώτες
Η πολιτική συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποτελεί το πρώτο καθοριστικό βήμα για την ενσωμάτωση των νέων κανόνων στο ευρωπαϊκό δίκαιο. Η διαδικασία αυτή, που διήρκεσε 13 χρόνια, αποτύπωνε τη δυσκολία εξισορρόπησης μεταξύ των συμφερόντων των αεροπορικών εταιρειών και της ανάγκης για ουσιαστική προστασία των επιβατών. Το νέο πλαίσιο φαίνεται να επιτυγχάνει αυτή την ισορροπία, διατηρώντας λειτουργικό το σύστημα αερομεταφορών ενώ παράλληλα θωρακίζει τα δικαιώματα των πολιτών. Οι αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να προσαρμόσουν τις πολιτικές και τα συστήματά τους στις νέες απαιτήσεις πριν τεθεί σε ισχύ το αναθεωρημένο κανονιστικό πλαίσιο.
