Σημαντική ανακούφιση για χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά και επαγγελματίες φέρνει το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο αυξάνει τα ακατάσχετα όρια τραπεζικών λογαριασμών για χρέη προς το Δημόσιο, τις τράπεζες και ιδιώτες. Παράλληλα, το νομοσχέδιο ανοίγει τον δρόμο για άρση κατασχέσεων σε όσους καταβάλουν μέρος της οφειλής τους, δίνοντας διέξοδο σε χρόνια αδιέξοδα. Η ψήφιση αναμένεται στα τέλη Ιουνίου 2026, φέρνοντας αλλαγές που θα επηρεάσουν άμεσα χιλιάδες οφειλέτες.
Τι αλλάζει στα ακατάσχετα όρια τραπεζικών λογαριασμών
Η σημαντικότερη παρέμβαση του πολυνομοσχεδίου αφορά το ακατάσχετο όριο για οφειλές προς το Δημόσιο, το οποίο αυξάνεται από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 ευρώ τον μήνα. Η αύξηση αυτή ισοδυναμεί με πρόσθετη προστασία 350 ευρώ μηνιαίως, δηλαδή 4.200 ευρώ ετησίως, για κάθε φυσικό πρόσωπο και για έναν δηλωμένο λογαριασμό ανά τραπεζικό ίδρυμα. Η μεταβολή αφορά όσους έχουν δεσμεύσεις λογαριασμών από την Εφορία και αποτελεί τη μεγαλύτερη αλλαγή που εισάγει το νέο νομοσχέδιο στο πλαίσιο του άρθρου 6.
Αντίστοιχες αλλαγές επέρχονται και για χρέη προς τράπεζες και ιδιώτες, όπου το ακατάσχετο ποσό σε ατομικό λογαριασμό ανεβαίνει από τα 1.500 στα 1.600 ευρώ τον μήνα, με ετήσιο όφελος που φτάνει τα 1.200 ευρώ. Για τους κοινούς λογαριασμούς νοικοκυριών, το ακατάσχετο για χρέη μεταξύ ιδιωτών — τραπεζών, προμηθευτών και λοιπών πιστωτών — αυξάνεται από τα 2.000 στα 2.200 ευρώ τον μήνα. Η μεταβολή αυτή προσφέρει επιπλέον προστασία 200 ευρώ μηνιαίως ή έως 2.400 ευρώ σε ετήσια βάση για τα νοικοκυριά με κοινούς λογαριασμούς.
Το κείμενο του νόμου αποτυπώνει ρητά τα νέα ποσά: «απαιτήσεις από καταθέσεις σε πιστωτικά ιδρύματα είναι ακατάσχετες μέχρι του ποσού των χιλίων εξακοσίων (1.600) ευρώ και των δύο χιλιάδων διακοσίων (2.200) ευρώ σε περίπτωση κοινού λογαριασμού». Η ρητή αυτή αναφορά στο νομοθετικό κείμενο εξασφαλίζει σαφές πλαίσιο εφαρμογής και αποτρέπει οποιαδήποτε αμφισβήτηση ή διαφορετική ερμηνεία κατά την εφαρμογή του μέτρου.
Άρση κατασχέσεων και προστασία ευάλωτων δικαιούχων
Πέρα από την αύξηση των ορίων, το πολυνομοσχέδιο θεσπίζει δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, εφόσον ο οφειλέτης καταβάλει το 25% της βασικής οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η δέσμευση, μαζί με τις αντίστοιχες προσαυξήσεις και τόκους. Η ρύθμιση αυτή καλύπτει και ήδη υφιστάμενες κατασχέσεις, δίνοντας ουσιαστική διέξοδο σε οφειλέτες που αντιμετωπίζουν μακροχρόνιες δεσμεύσεις. Η δυνατότητα χορηγείται μία φορά ανά οφειλέτη, ώστε να αποτραπούν καταχρήσεις του μέτρου.
Η ρύθμιση για την άρση κατασχέσεων εξαιρεί ρητά περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης έχει καταφύγει σε διαδικασίες πτώχευσης ή αφερεγγυότητας, εξασφαλίζοντας τη συνοχή του νομικού πλαισίου. Ωστόσο, για τη μεγάλη πλειονότητα των υπερχρεωμένων πολιτών που δεν έχουν ακολουθήσει τέτοιες διαδικασίες, το νέο μέτρο ανοίγει μια πραγματική δυνατότητα απελευθέρωσης των λογαριασμών τους. Η απόφαση να ισχύσει το μέτρο και για παλαιότερες κατασχέσεις ενισχύει ακόμη περισσότερο την πρακτική του αξία.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τις οικονομικές ενισχύσεις ειδικής αγωγής, οι οποίες χαρακτηρίζονται ρητά ανεκχώρητες, ακατάσχετες και μη συμψηφιζόμενες με οφειλές προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους ΟΤΑ και τα πιστωτικά ιδρύματα. Η ρύθμιση αυτή υπερισχύει κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, ενισχύοντας ουσιαστικά την προστασία μιας από τις πιο ευάλωτες κατηγορίες δικαιούχων στη χώρα.
Τι ακολουθεί: Ψηφοφορία και δήλωση ΙΒΑΝ στην ΑΑΔΕ
Τα νέα ακατάσχετα όρια τραπεζικών λογαριασμών θα τεθούν σε ισχύ αμέσως μετά την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου, η οποία αναμένεται στα τέλη Ιουνίου. Η προστασία, ωστόσο, δεν ενεργοποιείται αυτόματα — απαιτείται ο οφειλέτης να δηλώσει ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ τον τραπεζικό λογαριασμό (ΙΒΑΝ) που επιθυμεί να προστατεύεται ως μοναδικός ακατάσχετος ανά ίδρυμα. Η δήλωση αυτή αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την πλήρη ενεργοποίηση του μέτρου.
Σε περίπτωση που ο οφειλέτης διαθέτει λογαριασμό μισθοδοσίας, σύνταξης ή καταβολής ασφαλιστικών παροχών, δηλώνεται αποκλειστικά αυτός ως ακατάσχετος, σύμφωνα με τη νομοθετική πρόβλεψη. Η διάταξη αυτή εξασφαλίζει ότι οι πιο ευάλωτες κατηγορίες — μισθωτοί και συνταξιούχοι — απολαμβάνουν αυξημένη προστασία χωρίς πολύπλοκες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Για τους αυτοαπασχολούμενους και επαγγελματίες που δεν έχουν τέτοιους λογαριασμούς, η ηλεκτρονική δήλωση ΙΒΑΝ στην ΑΑΔΕ παραμένει απαραίτητο βήμα, ώστε να ενεργοποιηθεί πλήρως το προστατευτικό πλαίσιο που θεσπίζει το νέο πολυνομοσχέδιο.
