Αυστηρό μήνυμα στα Τίρανα έστειλε την Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026 ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης από το βήμα της Ολομέλειας της Βουλής, υπογραμμίζοντας ότι η ενταξιακή πορεία της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εφικτή μόνο εφόσον υπάρξει πλήρης σεβασμός των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας. Ο υπουργός απαντούσε σε επίκαιρη ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή Μιχάλη Χουρδάκη για τις εξελίξεις στις ελληνικές μειονοτικές περιοχές της γειτονικής χώρας. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα περιουσιακά δικαιώματα της μειονότητας, θέτοντας συγκεκριμένες και μη διαπραγματεύσιμες απαιτήσεις. Η Αθήνα, τόνισε, βρίσκεται σε «πλήρη επαγρύπνηση» και δεν πρόκειται να κάνει εκπτώσεις.
Τι είπε ο Γεραπετρίτης στη Βουλή
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης κατέστησε σαφές από το βήμα της Ολομέλειας ότι η ελληνική στήριξη στην ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας δεν αποτελεί λευκή επιταγή. Η Ελλάδα, ανέφερε, έχει αναλάβει διαχρονικά τον ρόλο της «επισπεύδουσας δύναμης» για τη διεύρυνση της ΕΕ προς τα Δυτικά Βαλκάνια, θέση που της δίνει ισχυρά διαπραγματευτικά εργαλεία και πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις. Αυτή η στήριξη, όμως, έχει σαφείς όρους: «Η ρυθμιστική συμμόρφωση είναι αναγκαία μεν, όχι επαρκής δε. Θα πρέπει να υπάρχει και συμμόρφωση εν τοις πράγμασι», τόνισε χαρακτηριστικά. Νομοθετικές προσαρμογές χωρίς πρακτικά αποτελέσματα δεν αρκούν, ξεκαθάρισε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός στο ζήτημα των περιουσιακών δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας, διευκρινίζοντας ότι απαιτείται πλήρης απόδοση τίτλων ιδιοκτησίας και όχι μόνο ψηφιακές εγγραφές στο Κτηματολόγιο. Στον Αλβανό ομόλογό του έχει θέσει ήδη προσωπικά το ζήτημα αυτό, διαμηνύοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος χωρίς απτά αποτελέσματα. Κατά το άνοιγμα της πρώτης δέσμης κεφαλαίων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η ελληνική πλευρά πέτυχε να ενσωματωθεί ρητή αναφορά στον σεβασμό της ελληνικής εθνικής μειονότητας και στην προστασία των περιουσιακών δικαιωμάτων της. «Θα πρέπει να υπάρχουν απτά αποτελέσματα, έτσι ώστε τα σχετικά κεφάλαια να κλείσουν», υπογράμμισε.
Παράλληλα, ο Γεραπετρίτης συνέδεσε την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας και με το ζήτημα της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών. Υπενθύμισε ότι η σχετική διαδικασία έχει ανασταλεί εξαιτίας παρέμβασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Αλβανίας, τονίζοντας ωστόσο ότι η συμμόρφωση με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας παραμένει απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε ενταξιακή πρόοδο. Η Αθήνα, επεσήμανε, παρακολουθεί στενά κάθε πτυχή της ενταξιακής διαδικασίας και το Υπουργείο Εξωτερικών έχει αντιδράσει άμεσα στα πρόσφατα περιστατικά που προκάλεσαν ανησυχία στις ελληνικές μειονοτικές κοινότητες.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Η ελληνική μειονότητα στο επίκεντρο
Ο ανεξάρτητος βουλευτής Μιχάλης Χουρδάκης, που κατέθεσε την επίκαιρη ερώτηση, επεσήμανε ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή τεχνική διαδικασία. Κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να διατυπώνει εγκαίρως και με σαφήνεια τις επιφυλάξεις και τις απαιτήσεις της προς τους ευρωπαίους εταίρους, ώστε τα συμφέροντα των Ελλήνων της Αλβανίας να προστατεύονται αποτελεσματικά. Ο Γεραπετρίτης, από την πλευρά του, διαβεβαίωσε ότι η Αθήνα δεν έχει σταματήσει να πιέζει για ουσιαστική αποκατάσταση των δικαιωμάτων. Ανέφερε ότι υπάρχουν ακόμη σοβαρές επιφυλάξεις ως προς την πρακτική διασφάλιση των μειονοτικών δικαιωμάτων.
Ο υπουργός αποκάλυψε επίσης τον μηχανισμό πίεσης που διαθέτει η Αθήνα απέναντι στα Τίρανα. Το κλείσιμο των ενταξιακών κεφαλαίων απαιτεί ομοφωνία από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης — γεγονός που δίνει στην Ελλάδα ουσιαστικό δικαίωμα βέτο. «Για το κλείσιμο των κεφαλαίων απαιτείται ομοφωνία, οπότε ο λόγος περνά και πάλι μέσα από την Ελλάδα», τόνισε ο Γεραπετρίτης, αφήνοντας σαφές ότι χωρίς ελληνική έγκριση δεν μπορεί να προχωρήσει κανένα κεφάλαιο. Η Ελλάδα, πρόσθεσε, «έχει το κλειδί» για το μέλλον των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ. «Είναι θέση ισχύος και προς τη σωστή κατεύθυνση, ώστε να είναι η Ελλάδα εκείνη που θα έχει τον μείζονα λόγο στη διαδικασία αυτή», είπε χαρακτηριστικά.
Η κρισιμότητα της υπόθεσης έγκειται στο στάδιο στο οποίο βρίσκεται η Αλβανία στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ. Το άνοιγμα της πρώτης δέσμης κεφαλαίων έχει ήδη γίνει, με τις ελληνικές απαιτήσεις για την ελληνική μειονότητα να έχουν ενσωματωθεί ρητά στο πλαίσιο. Το επόμενο βήμα — το κλείσιμο των κεφαλαίων — απαιτεί ομοφωνία, και συνεπώς η ελληνική έγκριση δεν είναι δεδομένη. Ο Γεραπετρίτης διαβεβαίωσε ότι η ελληνική κυβέρνηση εργάζεται ώστε να υπάρξει ουσιαστική αποκατάσταση των δικαιωμάτων της μειονότητας με πλήρη απόδοση τίτλων ιδιοκτησίας — όχι μόνο ψηφιακές εγγραφές.
Τι ακολουθεί: Ελληνικό βέτο και διπλωματική πίεση
Το επόμενο κρίσιμο στάδιο στην ενταξιακή πορεία της Αλβανίας αφορά το κλείσιμο των ήδη ανοιχτών κεφαλαίων — μια διαδικασία που, όπως τόνισε ο Γεραπετρίτης, απαιτεί ομοφωνία και διατηρεί ισχυρά διαπραγματευτικά εργαλεία στα χέρια της Αθήνας. Η ελληνική πλευρά έχει ξεκαθαρίσει στον Αλβανό ομόλογό της ότι δεν θα υπάρξει πρόοδος χωρίς απτά αποτελέσματα στο ζήτημα των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας. Παράλληλα, το ανοιχτό ζήτημα της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας θα αξιολογείται κι αυτό στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας. Τα επόμενα βήματα θα αναδείξουν αν τα Τίρανα θα ανταποκριθούν στις ελληνικές απαιτήσεις με συγκεκριμένες και μετρήσιμες κινήσεις, ή αν η Αθήνα θα κληθεί να κάνει χρήση του εργαλείου του βέτο.
