Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν που υπογράφηκε μέσω Μνημονίου Κατανόησης δεν έχει βάλει τέλος μόνο σε έναν πόλεμο — έχει ανοίξει έναν νέο, επικοινωνιακό. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, αποκάλυψε τις εσωτερικές αντιρρήσεις του και ισχυρίστηκε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ πίεσε «από απελπισία» για να φτάσουν στη συμφωνία. Από την άλλη πλευρά, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη συμφωνία «νίκη» για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αρνούμενος κάθε ισχυρισμό περί μεγάλων παραχωρήσεων.
Τι έγινε: Εσωτερικές διαφωνίες και το αφήγημα της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν
Η υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν αποτελεί ιστορικό βήμα, καθώς θέτει επίσημα τέλος στις εχθροπραξίες μεταξύ των δύο χωρών. Ωστόσο, η ανακοίνωση αυτή έφερε στο φως ρωγμές στο εσωτερικό ηγετικό στρώμα της Τεχεράνης. Ο Χαμενεΐ δημοσίευσε σειρά αναρτήσεων στο X την Πέμπτη 18 Ιουνίου 2026, όπου παραδέχθηκε ανοιχτά ότι αρχικά διαφωνούσε με τη συμφωνία και πως η τελική συναίνεσή του δόθηκε κάτω από ιδιαίτερες εσωτερικές συνθήκες και δεσμεύσεις. Η αποκάλυψη αυτή αναδεικνύει τον βαθμό τριβής που υπήρχε στο Ιράν πριν φτάσει στην υπογραφή.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον Χαμενεΐ, η στάση του άλλαξε αφού ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν — ενεργώντας ως επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας — τού έδωσε ρητή δέσμευση ότι θα διαφυλαχθούν τα δικαιώματα του ιρανικού λαού και του Μετώπου Αντίστασης. Ο Πεζεσκιάν και τα υπόλοιπα μέλη του Συμβουλίου ανέλαβαν εξ ολοκλήρου την ευθύνη για τη διαφύλαξη των συμφερόντων της χώρας, δηλώνοντας έτοιμοι να αποχωρήσουν από τη συμφωνία εάν δεν διασφαλιστούν τα ιρανικά συμφέροντα και τα συμφέροντα του Άξονα Αντίστασης. Ο ανώτατος ηγέτης δήλωσε ότι ο ίδιος και ο ιρανικός λαός θα αναμένουν «την εκπλήρωση των όρων που έχουν τεθεί».
Παράλληλα, ο Χαμενεΐ απέδωσε στον Τραμπ τον ρόλο του εκβιαστή, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «από απελπισία χρησιμοποίησε κάθε είδους μοχλό πίεσης» για να επιτευχθεί η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν. Η ρητορική αυτή αποτελεί σαφή προσπάθεια εσωτερικής διαχείρισης της αντίδρασης των σκληροπυρηνικών κύκλων της Τεχεράνης, για τους οποίους κάθε συμφωνία με την Ουάσινγκτον ισοδυναμεί με υποχώρηση. Ο ανώτατος ηγέτης φρόντισε επίσης να τονίσει ότι οι μελλοντικές διά ζώσης διαπραγματεύσεις δεν θα πρέπει να ερμηνευτούν ως «αποδοχή της άποψης του εχθρού», ξεκαθαρίζοντας τα όρια κάθε περαιτέρω διαλόγου.
Αντιδράσεις: Τραμπ, Πεζεσκιάν και αμφισβητούμενοι ισχυρισμοί
Ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε άμεσα. Αντιμετωπίζοντας πυρά στο εσωτερικό των ΗΠΑ — με αντιπάλους που χαρακτήρισαν τη συμφωνία υπερβολικά ευνοϊκή για το Ιράν — ο Αμερικανός πρόεδρος τη χαρακτήρισε ρητά «νίκη» για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ταυτόχρονα, αρνήθηκε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς περί καταβολής 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Ιράν, αποκαλώντας τα «ψευδείς πληροφορίες». Το αφήγημα νίκης από αμερικανικής πλευράς προωθείται με ιδιαίτερη έμφαση, καθώς ο Τραμπ επιδιώκει να εμφανίσει τη διπλωματία ως επίτευγμα της δικής του πολιτικής ισχύος απέναντι στους εσωτερικούς κριτές του.
Από την ιρανική πλευρά, ο Πεζεσκιάν υπερασπίστηκε τη συμφωνία με δική του ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Υποστήριξε ότι «αυτό που καταγράφηκε σήμερα είναι το αποτέλεσμα της εθνικής αντοχής, της πολιτικής λογικής και της υπεύθυνης διπλωματίας». Ο Ιρανός πρόεδρος τόνισε ότι το Ιράν δεν διαπραγματεύτηκε ποτέ «την αξιοπρέπεια και την ανεξαρτησία του υπό την απειλή ή την πίεση οποιουδήποτε». Οι δηλώσεις αυτές αντικατοπτρίζουν την ανάγκη του Πεζεσκιάν να παρουσιάσει τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν ως αποτέλεσμα ισχύος και όχι υποχωρητικότητας.
Αυτό που προκύπτει από το σύνολο των αντιδράσεων είναι μια κοινή λογική εκατέρωθεν: και οι δύο πλευρές χρειάζονται να «πουλήσουν» τη συμφωνία στα εσωτερικά τους ακροατήρια ως θρίαμβο. Ο Χαμενεΐ παρουσίασε τον Τραμπ ως απελπισμένο που κατέφυγε σε εκβιασμούς, ενώ ο Τραμπ αρνείται οποιαδήποτε οικονομική παραχώρηση υπέρ της Τεχεράνης. Η αλήθεια για τους ακριβείς όρους του Μνημονίου Κατανόησης παραμένει αντικείμενο αμφισβήτησης, με κάθε πλευρά να επιλέγει τη δική της εκδοχή.
Τι ακολουθεί: Απευθείας διαπραγματεύσεις με ανοιχτά ερωτήματα
Ο Χαμενεΐ ξεκαθάρισε ότι η επίτευξη του Μνημονίου δεν αποτελεί το τέλος της διαδικασίας. Μελλοντικές διά ζώσης διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν προβλέπονται, αλλά ο ανώτατος ηγέτης έσπευσε να διευκρινίσει ότι αυτές δεν θα σημαίνουν αποδοχή των αμερικανικών θέσεων. Η ρητή αυτή προειδοποίηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο σύγκρουσης κατά τη διάρκεια των επόμενων φάσεων, ιδίως εάν η Ουάσινγκτον επιδιώξει να θέσει νέες απαιτήσεις. Ο ίδιος κατέστησε σαφές ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να υποκύψει σε «υπερβολικές απαιτήσεις», εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι το Ιράν θα εξέλθει από ολόκληρη αυτή τη διαδικασία με «νίκες και επιτυχίες» για τον ιρανικό λαό.
