Ο πόλεμος στην Ουκρανία κλιμακώνεται τόσο στο πεδίο των μαχών όσο και στο διπλωματικό επίπεδο, με τον Σεργκέι Λαβρόφ να αποκλείει κατηγορηματικά την Ευρωπαϊκή Ένωση από οποιαδήποτε ειρηνευτική διαδικασία. Την Παρασκευή 19 Ιουνίου, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών δημοσίευσε εκτενές άρθρο στα ρωσικά και στα αγγλικά, στο οποίο χαρακτηρίζει τις Βρυξέλλες ανίκανες για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Παράλληλα, νέες ρωσικές επιθέσεις με drones και πυραύλους έπληξαν την περιφέρεια Σούμι, με δύο νεκρούς και δύο τραυματίες, ενώ βόμβες έπεσαν και στο Χάρκοβο, τραυματίζοντας πέντε ανθρώπους.
Τι έγινε: Χτυπήματα στο Σούμι και το Χάρκοβο
Η Ρωσία εξαπέλυσε συντονισμένη επίθεση με drones και πυραύλους εναντίον της περιφέρειας Σούμι, σκοτώνοντας δύο ανθρώπους και τραυματίζοντας άλλους δύο. Η επίθεση αυτή πρόσθεσε νέα θύματα στον μακρύ κατάλογο απωλειών του πολέμου που συνεχίζεται αδιάκοπα από το 2022. Ωστόσο, η βία δεν περιορίστηκε στο Σούμι: στο Χάρκοβο, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας, ρωσικές βόμβες έπληξαν αστικές περιοχές, αφήνοντας πέντε τραυματίες, ανάμεσά τους τρία παιδιά. Ο περιφερειακός κυβερνήτης Όλεχ Σινιεχούμποφ ανακοίνωσε τα στοιχεία μέσω Telegram, εκφράζοντας ανησυχία για τη στόχευση αμάχων σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Τα χτυπήματα αυτά συνιστούν συνέχεια της ρωσικής τακτικής πίεσης στο βορειοανατολικό τμήμα της Ουκρανίας, που οι ουκρανικές δυνάμεις καλούνται να αντιμετωπίζουν καθημερινά.
Σε ένα άλλο πύρινο μέτωπο, τουλάχιστον 15 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στο νότιο Λίβανο από ισραηλινά πλήγματα, σύμφωνα με το λιβανικό πρακτορείο ειδήσεων ANI. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι συνεχίζει να στοχεύει θέσεις και υποδομές της Χεζμπολάχ σε πολλές περιοχές του νοτίου Λιβάνου, επικαλούμενος επανειλημμένες παραβιάσεις της εκεχειρίας. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, τα πλήγματα αφορούν «τρομοκράτες και υποδομές» της σιιτικής οργάνωσης. Η Χεζμπολάχ από την πλευρά της είχε αναφέρει την Πέμπτη ότι σημειώθηκαν οπλισμένες συγκρούσεις με μονάδες του ισραηλινού στρατού στην ίδια περιοχή, σε μια εκδοχή που έρχεται σε αντίθεση με το ισραηλινό αφήγημα για αντίποινα λόγω παραβιάσεων.
Αντιδράσεις: Ο Λαβρόφ αποκλείει την ΕΕ — Βρυξέλλες απαντούν
Το διπλωματικό ρήγμα ανάμεσα στη Μόσχα και τις Βρυξέλλες διευρύνθηκε περαιτέρω με το άρθρο του Σεργκέι Λαβρόφ, στο οποίο ο Ρώσος ΥΠΕΞ ξεκαθαρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αποτελέσει εταίρο στις ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία. Ο λόγος, κατά τον ίδιο, είναι απλός: οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν έχουν καμία πρόθεση να διαπραγματευτούν με τη Μόσχα — αντιθέτως, στόχος τους είναι να ενισχύσουν το καθεστώς του ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και να το διατηρήσουν ως βάση για τη συνέχιση της σύγκρουσης. Ο Λαβρόφ πηγαίνει ακόμη πιο μακριά, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη «ονειρεύεται εξάπλωση» των χωρών-μελών του NATO και της ΕΕ προς τα σύνορα της Ρωσίας. Χαρακτήρισε μάλιστα τις τελευταίες δύο δεκαετίες διπλωματικών προσπαθειών απλό «προπέτασμα καπνού», αρνούμενος ουσιαστικά κάθε θετική συμβολή της ευρωπαϊκής διπλωματίας.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών δεν άφησε κανένα περιθώριο για διάλογο με ευρωπαϊκή συμμετοχή, τονίζοντας πως ειρηνευτικές συνομιλίες μπορούν να γίνουν αποκλειστικά υπό την αιγίδα ενός τρίτου αμερόληπτου μεσολαβητή. Παράλληλα, επανέλαβε την προειδοποίησή του για κίνδυνο απευθείας στρατιωτικής σύγκρουσης Ρωσίας-NATO, μια αντιπαράθεση που κατά τον ίδιο θα μπορούσε να εκτραπεί σε ανταλλαγή πληγμάτων με πυρηνικά όπλα, με «καταστροφικές συνέπειες» για ολόκληρο τον πλανήτη. Η ρητορική αυτή, αν και όχι καινούρια, αποκτά ιδιαίτερο βάρος δεδομένης της συγκυρίας και των εντεινόμενων επιχειρήσεων στο πεδίο.
Αξιωματούχος της ΕΕ επιβεβαίωσε ότι υπήρξαν «σύντομες» διπλωματικές επαφές τις τελευταίες εβδομάδες, με σκοπό τη διάνοιξη καναλιών επικοινωνίας ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τη Μόσχα, υπογράμμισε ωστόσο πως δεν έγιναν συνομιλίες επί της ουσίας. Η διπλωματική αυτή ψυχρότητα αντικατοπτρίζει τη βαθύτερη ρήξη μεταξύ των δύο πλευρών, η οποία έχει φτάσει στο ναδίρ από το 2022 και εντεύθεν — με ρίζες που φτάνουν ως το 2014, όταν η Δύση κατηγόρησε τη Μόσχα για κατάληψη ουκρανικών εδαφών.
Τι ακολουθεί: Αδιέξοδο στο διπλωματικό μέτωπο
Με τον Λαβρόφ να απορρίπτει τη συμμετοχή της ΕΕ και ταυτόχρονα να μην αποσαφηνίζει ποιος θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο αμερόληπτου μεσολαβητή, το διπλωματικό αδιέξοδο παραμένει ανοιχτό. Οι «σύντομες επαφές» που επιβεβαίωσαν οι Βρυξέλλες δεν οδήγησαν σε τίποτε συγκεκριμένο, και η ρωσική πλευρά φαίνεται αποφασισμένη να μη δεχτεί ευρωπαϊκή παρουσία σε τραπέζι διαπραγματεύσεων. Στο πεδίο, τα χτυπήματα στο Σούμι, το Χάρκοβο και το νότιο Λίβανο υπενθυμίζουν ότι οι ανθρώπινες απώλειες συνεχίζονται ασταμάτητα, ανεξάρτητα από την εξέλιξη των διπλωματικών ανταλλαγών. Ο πόλεμος στην Ουκρανία μπαίνει στον πέμπτο χρόνο του χωρίς ορατή προοπτική ειρηνευτικής διαδικασίας στον ορίζοντα.
