Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επανήλθε στο ζήτημα της Γροιλανδίας υπονοώντας ότι το ημιαυτόνομο δανέζικο έδαφος θα καταλήξει να γίνει η 51η πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών, μέσα από νέες αναρτήσεις στο Truth Social και δηλώσεις σε τηλεοπτική συνέντευξη. Οι δηλώσεις έγιναν λίγες εβδομάδες αφότου ο Τραμπ είχε ξαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα, ενώ έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον εμφανίζεται ιδιαίτερα ενεργή σε ζητήματα εδαφικής επιρροής, με ανάλογη ρητορική να ακούγεται και για τη Βενεζουέλα.
Οι νέες δηλώσεις Τραμπ για τη Γροιλανδία
Σε τηλεφωνική συνέντευξη που παραχώρησε την Παρασκευή στον παρουσιαστή του Real America’s Voice, Στιβ Γκρούμπερ, ο Τραμπ ρωτήθηκε αν εξακολουθεί να «εξετάζει» το ενδεχόμενο της Γροιλανδίας. Ο δημοσιογράφος υπενθύμισε ότι είχε προβλέψει, μέσα από την ίδια εκπομπή, πως πριν λήξει η θητεία του Αμερικανού προέδρου, η Γροιλανδία θα βρίσκεται υπό τον επιχειρησιακό έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών, λόγω της σημασίας της για την άμυνα του δυτικού ημισφαιρίου. Ο Τραμπ απάντησε χαρακτηριστικά «Ναι, θα βγεις σωστός», προσθέτοντας ότι η Γροιλανδία είναι σημαντική «από τη δική μας σκοπιά, όχι από τη δική τους», και κάλεσε τον συνομιλητή του να «βάλει στοίχημα» πάνω σε αυτό το ενδεχόμενο.
Οι δηλώσεις αυτές συνοδεύτηκαν από σειρά αναρτήσεων στο Truth Social, την πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης ιδιοκτησίας του Τραμπ, στις οποίες άφηνε να διαφανεί η επιθυμία του για προσάρτηση του δανέζικου εδάφους. Ο Αμερικανός πρόεδρος εκφράζει εδώ και καιρό δημόσια την πρόθεση οι ΗΠΑ να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, η οποία παραμένει ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας, επικαλούμενος λόγους στρατηγικής άμυνας. Σε παλαιότερη φάση είχε αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο χρήσης βίας για την απόκτησή της, ωστόσο στη συνέχεια διευκρίνισε πως δεν σχεδιάζει στρατιωτική επέμβαση για τον σκοπό αυτό.
Το ιστορικό της αμερικανικής διεκδίκησης
Παρότι ο Τραμπ είχε περιορίσει τις δημόσιες αναφορές του στη Γροιλανδία τους τελευταίους μήνες, το ζήτημα επανήλθε δυναμικά στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον προηγούμενο μήνα. Εκεί, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ξεκάθαρα πως η Γροιλανδία «θα πρέπει να βρίσκεται υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών και όχι της Δανίας». Η επιμονή του εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο εξωτερικής πολιτικής που ακολουθεί η κυβέρνηση Τραμπ, καθώς παρόμοια ρητορική περί «51ης πολιτείας» χρησιμοποιήθηκε πρόσφατα και για τη Βενεζουέλα, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος δημοσίευσε ανάρτηση με χάρτη της χώρας στα χρώματα της αμερικανικής σημαίας.
Το παράλληλο μέτωπο στη Βενεζουέλα
Στη Βενεζουέλα, η αμερικανική εμπλοκή έχει προχωρήσει ήδη σε πιο απτό επίπεδο. Μετά τη σύλληψη του ανατραπέντος ηγέτη της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, από αμερικανικές δυνάμεις τον Ιανουάριο, μαζί με τη σύζυγό του Σίλια Φλόρες, οι ΗΠΑ ανέλαβαν τον οικονομικό έλεγχο των διυλιστηρίων της χώρας, με τα έσοδα να κατευθύνονται σε αμερικανικό λογαριασμό. Ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, έχει αναλάβει την ευθύνη να ελευθερώνει κονδύλια για πληρωμές της Βενεζουέλας κατά περίπτωση. Την Παρασκευή 31 Ιουλίου παραιτήθηκε ο Μαουρίσιο Κλάβερ-Καρόνε, άτυπος σύμβουλος που είχε διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στη Βενεζουέλα, αναφερόμενος απευθείας στον Ρούμπιο και συμβάλλοντας σε συμφωνίες πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων για πετρέλαιο και χρέος. Ο ίδιος υποστήριξε πως η αποχώρησή του ήταν προσωπική επιλογή, ωστόσο πηγές ανέφεραν στο Reuters ότι αποχώρησε υπό πίεση, λόγω της επιρροής του και της στενής σχέσης του με πολιτικούς και επιχειρηματίες της χώρας.
Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας, μέσω της υπηρεσιακής προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκεζ, έχει διαψεύσει κατ’ επανάληψη πως η χώρα βρίσκεται υπό αμερικανικό έλεγχο, επιμένοντας στη διατήρηση της αυτονομίας της. Ωστόσο η επαναλαμβανόμενη χρήση του όρου «51η πολιτεία» τόσο για τη Γροιλανδία όσο και για τη Βενεζουέλα δείχνει πως ο Τραμπ επιδιώκει να διατηρεί το ζήτημα της εδαφικής επέκτασης ζωντανό στη δημόσια συζήτηση, τόσο μέσω κοινωνικών δικτύων όσο και μέσω δηλώσεών του σε συνεντεύξεις.
