Τα Στενά του Ορμούζ επιστρέφουν σταδιακά στην κανονικότητα μετά τη συμφωνία που υπέγραψαν Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν. Η Βρετανική Υπηρεσία Ναυτιλιακών Εμπορικών Επιχειρήσεων (UKMTO) υποβάθμισε το επίπεδο ναυτιλιακής απειλής στη στρατηγική αυτή θαλάσσια οδό από «κρίσιμο» σε «μέτριο», στέλνοντας σαφές σήμα αποκλιμάκωσης στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα. Η εξέλιξη έρχεται λίγες ημέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ενώ παράλληλα η Ουάσινγκτον ενημέρωσε κορυφαίους νομοθέτες για τις λεπτομέρειες του κειμένου.
Διαβάστε επίσης: Το Μνημόνιο ΗΠΑ-Ιράν υπογράφηκε: Ανοίγουν τα Στενά Ορμούζ
Τι συμφωνήθηκε για τα Στενά του Ορμούζ
Η UKMTO, που λειτουργεί υπό το Βασιλικό Ναυτικό του Ηνωμένου Βασιλείου και αποτελεί τον βασικό φορέα παροχής πληροφοριών ναυτιλιακής ασφάλειας στην περιοχή, ανακοίνωσε ότι το επίπεδο απειλής στα Στενά του Ορμούζ υποβαθμίστηκε σε «μέτριο». Ο προηγούμενος χαρακτηρισμός «κρίσιμο» είχε τεθεί λόγω των στρατιωτικών επιχειρήσεων που βρίσκονταν σε εξέλιξη στην ευρύτερη περιοχή. Η υπηρεσία ωστόσο επεσήμανε ότι οι κίνδυνοι δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως. «Οι ναυτικοί θα πρέπει να γνωρίζουν την ύπαρξη ναρκών και να αναμένουν αυξημένη ναυτική παρουσία, καθώς συνεχίζονται οι επιχειρήσεις εκκαθάρισης», ανέφερε χαρακτηριστικά η UKMTO. Παράλληλα, προειδοποίησε για πιθανή συμφόρηση στις θαλάσσιες οδούς, καθώς πολεμικά πλοία παραμένουν αναπτυγμένα στην περιοχή για να διασφαλίσουν ομαλή ναυσιπλοΐα.
Σύμφωνα με τη συμφωνία, η Ιρανική Αρχή Διαχείρισης των Υδάτινων Οδών του Περσικού Κόλπου (PGSA) αναλαμβάνει τη διαχείριση της κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ. Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν ανακοίνωσε ότι η αρχή έλαβε εντολή να επεξεργάζεται και να απαντά στις αιτήσεις διέλευσης με ταχύτητα και προτεραιότητα, «προκειμένου να εκπληρωθούν οι στόχοι του μνημονίου». Τα πλοία θα πρέπει να ακολουθούν συγκεκριμένες διαδρομές και χρονοδιαγράμματα που τους κοινοποιεί η αρχή, ώστε η χωρητικότητα κυκλοφορίας να αυξηθεί σταδιακά και με ασφάλεια. Σημαντική πρόβλεψη της συμφωνίας αποτελεί και το γεγονός ότι για 60 ημέρες τα πλοία δεν θα επιβαρύνονται με τέλη διέλευσης, καθώς το κόστος αυτό θα καλύψει η ιρανική κυβέρνηση.
Το Ιράν εργάζεται επίσης ενεργά για την απομάκρυνση των ναρκών από τη θαλάσσια οδό, σύμφωνα με τα όσα προβλέπει η συμφωνία. Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας τόνισε ότι παρά τις ιδιαίτερες συνθήκες και τους κινδύνους που παραμένουν κατά μήκος της διαδρομής, ο στόχος είναι η σταδιακή αύξηση της χωρητικότητας με εξασφαλισμένη ασφαλή πλεύση. Η PGSA αναμένεται να δημοσιοποιήσει πρόσθετες πληροφορίες για τις λεπτομέρειες λειτουργίας του νέου καθεστώτος διέλευσης.
Αντιδράσεις στο Κογκρέσο και πολιτικές τριβές
Η αμερικανική κυβέρνηση πραγματοποίησε εκτενή ενημέρωση κορυφαίων βουλευτών για το περιεχόμενο της συμφωνίας μέσω τηλεδιάσκεψης. Στη συνάντηση αυτή συμμετείχαν οι ηγεσίες των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, καθώς και οι επικεφαλής των Επιτροπών Εξωτερικών Υποθέσεων Γερουσίας και Βουλής. Πρόκειται για την πρώτη λεπτομερή ενημέρωση που έλαβαν οι Αμερικανοί νομοθέτες σχετικά με τις λεπτομέρειες του μνημονίου που υπέγραψε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στη διασφάλιση πολιτικής στήριξης σε μια στιγμή που οι αντιδράσεις από πολιτικούς κύκλους εντείνονται.
Ωστόσο, η συμφωνία προκαλεί έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο, ακόμα και μεταξύ Ρεπουμπλικάνων βουλευτών και γερουσιαστών. Οι επικριτές αμφισβητούν κατά πόσο η Ουάσινγκτον εξασφάλισε επαρκείς παραχωρήσεις από την Τεχεράνη, μετά από σχεδόν τέσσερις μήνες πολέμου στην περιοχή. Η κριτική αυτή αναμένεται να ενταθεί τις επόμενες εβδομάδες, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να εξασφαλίσει ευρύτερη πολιτική συναίνεση για τους όρους της συμφωνίας. Η έλλειψη πλήρους διαφάνειας για τις υποχωρήσεις κάθε πλευράς κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων τροφοδοτεί ακόμη περισσότερο τους σκεπτικιστές.
Τι ακολουθεί τις επόμενες 60 ημέρες
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αναμένεται να συνεχιστούν για τις επόμενες 60 ημέρες, με στόχο την επίτευξη μόνιμης εκεχειρίας και συνολικής διευθέτησης όλων των εκκρεμών ζητημάτων μεταξύ των δύο χωρών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα Στενά του Ορμούζ θα λειτουργούν υπό το νέο καθεστώς διαχείρισης από την PGSA, με μηδενικά τέλη διέλευσης και συνεχιζόμενες επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης στην περιοχή. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την πορεία των διαπραγματεύσεων, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους κρισιμότερους εμπορικούς θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως, μέσω των οποίων διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παροχής πετρελαίου. Η επιτυχής υλοποίηση της συμφωνίας θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό και τις προοπτικές για μόνιμη σταθεροποίηση στον Περσικό Κόλπο.
