Έντονη πολιτική αναστάτωση επικρατεί στη Βρετανία, καθώς ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ αναμένεται να ανακοινώσει την παραίτησή του τη Δευτέρα 22 Ιουνίου και να παρουσιάσει χρονοδιάγραμμα αποχώρησης από την ηγεσία των Εργατικών, σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Observer. Η κρίση κορυφώθηκε την Παρασκευή, όταν ο βασικός πολιτικός του αντίπαλος, Άντι Μπέρναμ, κέρδισε έδρα στο βρετανικό κοινοβούλιο, ανοίγοντας επίσημα τον δρόμο για αμφισβήτηση της ηγεσίας. Κυβερνητικές πηγές, ωστόσο, επιμένουν ότι ο Στάρμερ παραμένει προσηλωμένος στα καθήκοντά του.
Διαβάστε επίσης: Η παραίτηση Στάρμερ έρχεται τη Δευτέρα – το χρονοδιάγραμμα
Η κρίση που οδήγησε στο χείλος της παραίτησης
Σύμφωνα με την Observer, ο Κιρ Στάρμερ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η θέση του δεν είναι πλέον βιώσιμη, μετά από εκτεταμένες συνομιλίες με μέλη του υπουργικού του συμβουλίου, συμβούλους, χρηματοδότες του Εργατικού Κόμματος και ηγέτες συνδικαλιστικών οργανώσεων. Ο Βρετανός πρωθυπουργός πέρασε το Σαββατοκύριακο στο Τσέκερς, την επίσημη εξοχική κατοικία της βρετανικής πρωθυπουργίας βορειοδυτικά του Λονδίνου, συζητώντας το μέλλον του με τη σύζυγό του προτού λάβει την τελική απόφαση. Ανώτερα στελέχη των Εργατικών αναμένουν σαφή δήλωση για το πολιτικό του μέλλον από τη Δευτέρα το αργότερο. Ανώτερο κυβερνητικό στέλεχος εξέφρασε την εκτίμηση ότι ο Στάρμερ έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί πως «το παιχνίδι τελείωσε» και σκέφτεται πλέον «πώς θα μπορούσε να διασφαλίσει την πολιτική του παρακαταθήκη».
Η πίεση στον Στάρμερ συσσωρευόταν εδώ και μήνες, όμως κορυφώθηκε απότομα την Παρασκευή, όταν ο Άντι Μπέρναμ κέρδισε άνετα την εκλογική μάχη για την κενή κοινοβουλευτική έδρα στο Μέικερφιλντ, απέναντι στο λαϊκιστικό κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ. Η νίκη αυτή του δίνει τη δυνατότητα να κινήσει επίσημη διαδικασία για τη διεκδίκηση της αρχηγίας των Εργατικών και, κατ’ επέκταση, της πρωθυπουργίας. Σύμφωνα με πηγές, υπήρξε «σημαντική κινητικότητα» μεταξύ των υπουργών μετά τη νίκη του Μπέρναμ, γεγονός που οδήγησε τον Στάρμερ να επανεξετάσει την προηγούμενη απόφασή του για παραμονή στη θέση του. Ο ίδιος ο Στάρμερ δήλωσε την Παρασκευή ότι θα αντιμετωπίσει οποιαδήποτε πρόκληση για την ηγεσία και κάλεσε το κόμμα να αποφύγει τις εσωτερικές έριδες.
Βουλευτής που μέχρι πρότινος υποστήριζε δημόσια τον πρωθυπουργό τον χαρακτήρισε πλέον «τελειωμένη υπόθεση», επισημαίνοντας ότι η υποστήριξή του στο κόμμα έχει περιοριστεί σε «μόνο άτομα με συγγενείς που εργάζονται στη Ντάουνινγκ Στριτ ή προσωπικούς φίλους». Ο ίδιος υποστήριξε ότι κάθε απόπειρα να αναχαιτιστεί η πορεία του Μπέρναμ προς την πρωθυπουργία «είναι σαν να προσπαθείς να πολεμήσεις τη βαρύτητα». Στέλεχος των Εργατικών εκτίμησε ότι υπάρχει μόλις «25% πιθανότητα» ο Στάρμερ να συνεχίσει να αγωνίζεται για την παραμονή του. Φέρεται επίσης ότι τα μισά και πλέον μέλη του υπουργικού συμβουλίου τον ενημέρωσαν ότι ήρθε η ώρα να παρουσιάσει σχέδιο αποχώρησης.
Κατάρρευση δημοτικότητας και ιστορικό πλαίσιο
Ο Κιρ Στάρμερ οδήγησε το Εργατικό Κόμμα σε σαρωτική εκλογική νίκη το 2024, μετά από χρόνια στην αντιπολίτευση, με υποσχέσεις για ριζική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των Βρετανών. Ωστόσο, η δημοτικότητά του κατέρρευσε γρήγορα εξαιτίας μιας σειράς σκανδάλων και πολιτικών αναδιπλώσεων που απογοήτευσαν πλατιά στρώματα ψηφοφόρων. Πολλοί θεωρούν ότι η κυβέρνησή του αδυνατεί να υλοποιήσει τις εκλογικές δεσμεύσεις της, γεγονός που έχει διαβρώσει σημαντικά την πολιτική του αξιοπιστία. Σύμφωνα με καταμέτρηση του Reuters, περισσότεροι από 100 βουλευτές των Εργατικών — περίπου το ένα τέταρτο της κοινοβουλευτικής ομάδας στη Βουλή των Κοινοτήτων — έχουν ζητήσει δημόσια είτε την παραίτησή του είτε χρονοδιάγραμμα αποχώρησης.
Αν ο Στάρμερ τελικά παραιτηθεί ή εξαναγκαστεί σε αποχώρηση, η Βρετανία θα αποκτήσει τον έβδομο πρωθυπουργό της μέσα σε διάστημα λίγο μεγαλύτερο από μία δεκαετία, πρόκειται για την ταχύτερη εναλλαγή ηγεσίας εδώ και σχεδόν δύο αιώνες. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη βαθιά δυσαρέσκεια των πολιτών απέναντι στις διαδοχικές κυβερνήσεις και την αδυναμία τους να βελτιώσουν τις δημόσιες υπηρεσίες ή να αντιμετωπίσουν φλέγοντα ζητήματα, όπως η παράνομη μετανάστευση. Κυβερνητική πηγή χαρακτήρισε «παράλογο» να πιστεύει κανείς πως ο Στάρμερ θα μπορούσε να νικήσει τον Μπέρναμ σε εσωκομματική αναμέτρηση. Στέλεχος του υπουργικού συμβουλίου εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο ο πρωθυπουργός να «εξευτελιστεί» σε μια τέτοια αναμέτρηση που ξεκάθαρα δεν μπορεί να κερδίσει.
Ο Άντι Μπέρναμ ετοιμάζεται να διεκδικήσει την ηγεσία
Ο Άντι Μπέρναμ, 56 ετών, αναδύεται ως ο ισχυρότερος υποψήφιος για τη διαδοχή του Στάρμερ στην ηγεσία των Εργατικών και στην πρωθυπουργία. Ως δήμαρχος της ευρύτερης μητροπολιτικής περιοχής του Μάντσεστερ στη βόρεια Αγγλία, έχει οικοδομήσει ισχυρή πολιτική βάση και η κοινοβουλευτική νίκη του ενίσχυσε ακόμη περισσότερο το προφίλ του. Εκτιμάται ότι απολαμβάνει ήδη την υποστήριξη σχεδόν 300 βουλευτών, καθιστώντας την ανάδειξή του στην αρχηγία χωρίς αντίπαλο σχεδόν δεδομένη. Στην ομιλία νίκης του έκανε λόγο για «μια νέα πορεία για τη χώρα», αποστασιοποιούμενος επιδέξια από τον Στάρμερ χωρίς ευθεία αμφισβήτηση.
Πρώην υποστηρικτής του Στάρμερ τόνισε ότι ο Μπέρναμ «μπορεί να αναλάβει χωρίς εσωκομματική αναμέτρηση» και ότι είναι «ο πιο ικανός να οικοδομήσει μια ευρεία συμμαχία ενόψει γενικών εκλογών». Πηγές της Ντάουνινγκ Στριτ επέμεναν, ωστόσο, ότι ο Στάρμερ διατηρεί τη δήλωσή του της Παρασκευής — ότι θα παραμείνει και θα αντιμετωπίσει οποιαδήποτε πρόκληση. Ανέφεραν μάλιστα ότι έχει προγραμματίσει δημόσιες εμφανίσεις για την επόμενη εβδομάδα και τουλάχιστον μία σημαντική ανακοίνωση εσωτερικής πολιτικής. Η βρετανική πολιτική σκηνή αναμένει αγωνιωδώς τις εξελίξεις της Δευτέρας, με το Εργατικό Κόμμα να βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμο σταυροδρόμι.
