Η Τουρκία τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν, με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να επικοινωνεί τηλεφωνικά με τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν και να εκφράζει τη χαρά της Άγκυρας για την επίτευξη της συμφωνίας. Η τηλεφωνική επαφή των δύο ηγετών έγινε τη Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026, σε κρίσιμη φάση εντατικών διπλωματικών επαφών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ο Ερντογάν διαβεβαίωσε τον Πεζεσκιάν ότι η Άγκυρα είναι έτοιμη να παράσχει κάθε απαραίτητη υποστήριξη για να ολοκληρωθεί ειρηνικά η διαδικασία. Η ανακοίνωση εκδόθηκε αμέσως μετά τη συνομιλία από την τουρκική προεδρία.
Η τηλεφωνική συνομιλία Ερντογάν – Πεζεσκιάν
Τη Δευτέρα 22 Ιουνίου, ο Ερντογάν πήρε τηλέφωνο τον Ιρανό Πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και του μετέφερε άμεσα τη θετική στάση της Τουρκίας απέναντι στη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας, ο Ερντογάν δήλωσε ότι η Άγκυρα χαιρετίζει αυτή την εξέλιξη και είναι διατεθειμένη να παράσχει «οποιαδήποτε υποστήριξη χρειαστεί» προκειμένου η διαδικασία να φτάσει σε ειρηνική ολοκλήρωση. Η επικοινωνία των δύο ηγετών έγινε μέσα σε κλίμα εντατικών διπλωματικών κινήσεων γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τις σχέσεις της Τεχεράνης με τις δυτικές χώρες. Η κίνηση της Άγκυρας να επικοινωνήσει άμεσα μετά τη συμφωνία δείχνει ότι η Τουρκία δεν σκοπεύει να μείνει στο περιθώριο αυτής της κρίσιμης διπλωματικής φάσης.
Ο Ερντογάν δεν περιορίστηκε μόνο σε εκφράσεις υποστήριξης προς τον Πεζεσκιάν. Ο Τούρκος Πρόεδρος υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης επαγρύπνησης απέναντι σε πιθανές προσπάθειες υπονόμευσης των διαπραγματεύσεων, σε μήνυμα που απευθύνεται σε όσους θα επιδίωκαν να δυναμιτίσουν τη συμφωνία. Παράλληλα, ο ίδιος επισήμανε ότι απαιτούνται νέα μέτρα για την ενίσχυση της περιφερειακής ειρήνης και σταθερότητας, χωρίς να εξειδικεύσει τη μορφή αυτών των μέτρων. Η αναφορά αυτή επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία βλέπει τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν ως αφετηρία για ευρύτερες περιφερειακές ρυθμίσεις, στις οποίες θέλει να έχει ενεργό ρόλο.
Ο διπλός στόχος της Άγκυρας στη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν
Η στάση της Τουρκίας απέναντι στη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν έχει δύο διαστάσεις που δύσκολα διαχωρίζονται. Από τη μία πλευρά, η Άγκυρα εμφανίζεται να στηρίζει την αποκλιμάκωση και να χαιρετίζει κάθε βήμα που οδηγεί σε ειρηνική επίλυση της διαμάχης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Από την άλλη, η δημόσια και ταχεία δήλωση ετοιμότητας για στήριξη επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία επιδιώκει να παραμείνει μέσα στο διπλωματικό παιχνίδι της περιοχής και όχι ως απλός θεατής. Ο Ερντογάν κινείται με τρόπο που τοποθετεί την Άγκυρα ταυτόχρονα ως υποστηρικτή της συμφωνίας, ως δυνητικό μεσολαβητή και ως περιφερειακό ρυθμιστή που διεκδικεί λόγο στην επόμενη φάση των ισορροπιών ανάμεσα στη Δύση και τους περιφερειακούς παίκτες.
Για τον Ερντογάν, το ζήτημα με το Ιράν δεν αφορά αποκλειστικά το πυρηνικό πρόγραμμα. Αφορά και τη συνολική ανακατανομή δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, όπου η Τουρκία προσπαθεί να παρουσιαστεί ως αναγκαίος συνομιλητής τόσο της Δύσης όσο και των μουσουλμανικών χωρών της περιοχής. Η ταχύτητα με την οποία η Άγκυρα επικοινώνησε με την Τεχεράνη μετά τη συμφωνία με τις ΗΠΑ δείχνει ότι η τουρκική διπλωματία κινήθηκε γρήγορα για να καταγράψει παρουσία. Η τηλεφωνική επαφή Ερντογάν-Πεζεσκιάν θέτει τις βάσεις για πιο ενεργό τουρκικό ρόλο στην περίοδο που ακολουθεί.
Τι ακολουθεί για τις διαπραγματεύσεις
Η Τουρκία δήλωσε ρητά, μέσω του Ερντογάν, ότι είναι έτοιμη να προσφέρει κάθε απαραίτητη υποστήριξη για την ειρηνική ολοκλήρωση της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν. Ο Τούρκος Πρόεδρος τόνισε ότι η επαγρύπνηση απέναντι σε προσπάθειες υπονόμευσης των διαπραγματεύσεων πρέπει να παραμείνει συνεχής και αμείωτη. Η Άγκυρα φαίνεται να εξετάζει ενεργά τη μορφή της συνεισφοράς της, χωρίς ωστόσο να έχει εξειδικεύσει ακόμη τα συγκεκριμένα βήματα που θα ακολουθήσει. Τα επόμενα βήματα στις διεθνείς διαπραγματεύσεις θα αναδείξουν κατά πόσον η Τουρκία θα καταφέρει να μετατρέψει αυτές τις δηλώσεις ετοιμότητας σε ουσιαστική διπλωματική παρουσία στη Μέση Ανατολή.
