Ξεκάθαρο μήνυμα για τις προθέσεις του Ισραήλ στον νότιο Λίβανο έστειλε τη Δευτέρα 22 Ιουνίου ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, δηλώνοντας μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος στην πλατφόρμα X ότι οι IDF διαθέτουν «πλήρη ελευθερία κινήσεων» για να αντιμετωπίσουν κάθε απειλή στον νότιο Λίβανο. Οι δηλώσεις αυτές ήρθαν τη στιγμή που αναφορές της εφημερίδας New York Times έκαναν λόγο για νέες, πιο περιοριστικές οδηγίες προς τα ισραηλινά στρατεύματα. Παράλληλα, στο διπλωματικό μέτωπο, οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία έχουν δημιουργήσει νέο πλαίσιο που προκαλεί σοβαρή ανησυχία στο Τελ Αβίβ.
Τι δήλωσε ο Νετανιάχου για τον νότιο Λίβανο
Στο βιντεοσκοπημένο μήνυμα που κοινοποιήθηκε μέσω X, ο Νετανιάχου ήταν κατηγορηματικός: «Οι οδηγίες μου, κι αυτές του υπουργού Άμυνας, είναι σαφείς και δεν έχουν αλλάξει: Οι μαχητές μας στον νότιο Λίβανο έχουν πλήρη ελευθερία κινήσεων για να αποτρέψουν κάθε άμεση ή πιθανή απειλή εναντίον των ίδιων ή των κατοίκων του βόρειου Ισραήλ». Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υπογράμμισε πως η στρατιωτική παρουσία στην αποκαλούμενη «ζώνη ασφαλείας» θα διατηρηθεί για όσο χρονικό διάστημα κριθεί αναγκαίο, «προκειμένου να προστατεύσουμε τους κατοίκους του βορρά και όλους τους πολίτες του κράτους». Την ίδια σταθερή γραμμή ακολούθησε και ο υπουργός Άμυνας Ίσραελ Κατζ, ο οποίος διαβεβαίωσε ότι οι IDF έχουν «απόλυτη ελευθερία δράσης για να ενεργούν με αποφασιστικότητα» οπουδήποτε κριθεί αναγκαίο. Ο Κατζ πρόσθεσε ότι ο ισραηλινός στρατός «θα παραμείνει στη ζώνη ασφαλείας του Λιβάνου για να προστατεύσει τις βόρειες κοινότητες, να αποτρέψει απειλές και να καταστρέψει την τρομοκρατική υποδομή στο πεδίο, τόσο υπόγεια όσο και υπέργεια».
Ωστόσο, οι κατηγορηματικές αυτές δηλώσεις ήρθαν σε ευθεία αντίθεση με δημοσίευμα της New York Times, το οποίο επικαλέστηκε ισραηλινούς αξιωματούχους για να αναφέρει ότι το Σάββατο τα στρατεύματα έλαβαν νέες οδηγίες που περιορίζουν τις επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο αποκλειστικά σε «αμυντικές ενέργειες». Σύμφωνα με τις επικαιροποιημένες αυτές διαταγές, τα στρατεύματα επιτρέπεται να ανοίξουν πυρ μόνο ως απάντηση σε άμεση απειλή, εκτός εάν λάβουν εξουσιοδότηση από τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου. Η κατεδάφιση κατοικιών ή άλλων υποδομών εντός της ζώνης ασφαλείας απαιτεί πλέον την έγκριση ανώτερων διοικητών, ενώ τα προειδοποιητικά πυρά εναντίον πολιτών που επιστρέφουν στον νότιο Λίβανο απαγορεύονται με εξαίρεση τις περιπτώσεις που πλησιάζουν «υπερβολικά κοντά» σε στρατιωτικές θέσεις.
Η διπλωματική πίεση και ο νέος μηχανισμός αποκλιμάκωσης
Πίσω από τις σταθερές δηλώσεις Νετανιάχου κρύβεται βαθύτερη ανησυχία για τις εξελίξεις στο διπλωματικό μέτωπο. Σύμφωνα με το ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο Channel 12, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός βρίσκεται σε κατάσταση έντονης ανησυχίας για τον νέο «μηχανισμό αποκλιμάκωσης» που διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια των συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς επιβεβαίωσε τη δημιουργία αυτού του νέου μηχανισμού, ο οποίος ενδέχεται να αντικαταστήσει το πλαίσιο συντονισμού που είχε συμφωνηθεί το 2024 επί κυβερνήσεως Μπάιντεν και στο οποίο συμμετείχαν Ισραήλ, Λίβανος, ΗΠΑ, Γαλλία και ΟΗΕ. Ο φόβος του Τελ Αβίβ έγκειται στο ότι ο νέος μηχανισμός θα περιορίσει την ελευθερία δράσης των IDF και θα αφαιρέσει το Ισραήλ από το πλαίσιο εποπτείας.
Το νέο όργανο που φέρεται να διαμορφώνεται αποτελείται από τις ΗΠΑ, το Ιράν, τον Λίβανο, το Κατάρ και το Πακιστάν — χωρίς άμεση συμμετοχή του Ισραήλ. Στόχος του μηχανισμού είναι κυρίως η πρόληψη τριβών μεταξύ του Ισραηλινού Στρατού και της Χεζμπολάχ, σε διαφορετική κατεύθυνση από το προηγούμενο σχήμα που επικεντρωνόταν στη συλλογή και απομάκρυνση των όπλων της Χεζμπολάχ. Ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος διέψευσε ότι το Ισραήλ αποκλείεται εντελώς, υποστηρίζοντας ότι η άμεση δίοδος επικοινωνίας ΗΠΑ-Ιράν ωφελεί τελικά και τα ισραηλινά συμφέροντα, χωρίς όμως να διευκρινίσει αν το Ισραήλ θα έχει επίσημο ρόλο ή απλώς έμμεση εκπροσώπηση μέσω της Ουάσιγκτον.
Τι ακολουθεί: Ο Ντέρμερ στο επίκεντρο
Απέναντι στις νέες διπλωματικές εξελίξεις, ο Νετανιάχου κινείται ενεργά για την προστασία των ισραηλινών συμφερόντων. Σύμφωνα με το Channel 12, ο ισραηλινός πρωθυπουργός στρατολόγησε τον πρώην υπουργό Στρατηγικών Υποθέσεων Ρον Ντέρμερ για να διαχειριστεί τις επαφές με την Ουάσιγκτον, εκτιμώντας πως κανένας άλλος Ισραηλινός αξιωματούχος — ακόμα και ο Πρέσβης στις ΗΠΑ Γιεχίελ Λάιτερ — δεν βρίσκεται σε θέση να χειριστεί αποτελεσματικά αυτό το ζήτημα τη δεδομένη στιγμή. Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι επικοινώνησαν πολλάκις με τον Ντέρμερ κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων στην Ελβετία, ενημερώνοντάς τον για τις εξελίξεις που αφορούν τον Λίβανο. Το ίδιο δίκτυο αναφέρει επίσης ότι η ανάρτηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social — στην οποία προειδοποίησε το Ιράν ότι θα καταφύγει σε στρατιωτική δράση εάν δεν συγκρατήσει τη Χεζμπολάχ — ήταν αποτέλεσμα άμεσης παρέμβασης του Ντέρμερ.
