Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της εφημερίδας New York Times, αμφισβητώντας δημοσίευμα που υποστήριζε πως οι αλλαγές από τον πόλεμο με το Ιράν είναι περιορισμένες μετά από σχεδόν τέσσερις μήνες συγκρούσεων. Ταυτόχρονα, οι διαπραγματεύσεις Τραμπ Ιράν που διεξάγονταν στην Ελβετία κλονίστηκαν, με την ιρανική αντιπροσωπεία να αποχωρεί λόγω νέων απειλητικών αναρτήσεων του Αμερικανού προέδρου. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή ενός εντονότατα τεταμένου διπλωματικού τοπίου, όπου η ρητορική και η πολιτική αλληλοκαλύπτονται συνεχώς.
Διαβάστε επίσης: Οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία σε κρίση
Τι είπε ο Τραμπ για την κατάσταση στο Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέβασε ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social απαντώντας στον τίτλο δημοσιεύματος των New York Times, σύμφωνα με τον οποίο οι αλλαγές μετά από σχεδόν τέσσερις μήνες πολέμου με το Ιράν είναι ελάχιστες. Ο Αμερικανός πρόεδρος αντέτεινε ειρωνικά «Αλήθεια;» και παρέθεσε εκτεταμένη λίστα ισχυρισμών για τις επιπτώσεις της σύγκρουσης. Χαρακτήρισε τους New York Times «διεφθαρμένη» και «αποτυχημένη» εφημερίδα, αποκαλώντας τους συντάκτες της «διεφθαρμένους και ανήθικους δειλούς». Κατέληξε λέγοντας ότι «αυτά είναι όσα έχουν αλλάξει και ακόμη περισσότερα».
Στην ανάρτησή του, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι «ο στρατός τους έχει τελειώσει», «το ναυτικό τους έχει εξαφανιστεί» και «η αεροπορία τους έχει εξαφανιστεί». Σύμφωνα με τον ίδιο, οι βάσεις εκτόξευσης, οι πύραυλοι, τα drones και οι δυνατότητες παραγωγής του Ιράν έχουν σχεδόν εκμηδενιστεί. Ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε επίσης ότι οι δύο κορυφαίες βαθμίδες της ηγεσίας του Ιράν έχουν απομακρυνθεί, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες. Έκανε λόγο για πληθωρισμό 250% και για μια οικονομία που, σύμφωνα με τα λόγια του, «έχει καταρρεύσει».
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι οι Ιρανοί στρατιώτες δεν πληρώνονται, ενώ τόνισε ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά και η παραγωγή πετρελαίου συνεχίζεται απρόσκοπτα. Αντιπαρέβαλε αυτή την εικόνα με τη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών, υποστηρίζοντας ότι το αμερικανικό χρηματιστήριο και η αγορά εργασίας βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η επίθεσή του κατά των New York Times εντάσσεται στη μακρά σειρά αντιπαραθέσεών του με τα μεγάλα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία χαρακτηρίζει επανειλημμένα ως μεροληπτικά.
Αντιδράσεις και κλίμα στις διαπραγματεύσεις της Ελβετίας
Ενώ ο Τραμπ εξαπέλυε τη ρητορική επίθεσή του, πυροδότησε ταυτόχρονα κρίση στο διπλωματικό μέτωπο. Οι τετραμερείς διαπραγματεύσεις Ιράν, ΗΠΑ, Πακιστάν και Κατάρ στο Ξενοδοχείο Bürgenstock στην Ελβετία αφορούσαν την υλοποίηση των δεσμεύσεων του Μνημονίου του Ισλαμαμπάντ. Η ιρανική αντιπροσωπεία, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, αποχώρησε από τον χώρο των συνομιλιών λόγω των «εκρηκτικών» δηλώσεων του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος απείλησε με νέες στρατιωτικές ενέργειες εξαιτίας των δραστηριοτήτων της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Εκπρόσωπος της αντιπροσωπείας της Τεχεράνης τόνισε ότι οι συνομιλίες για τα υπόλοιπα θέματα δεν θα πραγματοποιηθούν εφόσον δεν σταματήσει πρώτα το αιματοκύλισμα στον Λίβανο.
Ωστόσο, το πλήρες αδιέξοδο δεν επικράτησε. Διπλωματικές πηγές διέψευσαν τις αναφορές για ολοκληρωτική αποχώρηση, διευκρινίζοντας ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές εξακολουθούσαν να παραμένουν στις συνομιλίες. Μια ιρανική πηγή ανέφερε στο Reuters ότι οι διαπραγματεύσεις «διακόπηκαν, αλλά δεν τελείωσαν», αφήνοντας ανοιχτό παράθυρο διαλόγου. Τα κρατικά μέσα της Τεχεράνης μετέδωσαν παράλληλα ότι η ιρανική αντιπροσωπεία αρνήθηκε να βγάλει κοινή φωτογραφία με τους Αμερικανούς, αποτυπώνοντας εύγλωττα την ένταση που επικρατούσε. Το πρακτορείο Tasnim ανέφερε αποχώρηση, ενώ το πρακτορείο Fars έκανε λόγο για πλήρη διακοπή των συνομιλιών.
Παρά τις εντάσεις, υπήρξαν και θετικές ενδείξεις στο οικονομικό σκέλος. Μέλος της αντιπροσωπείας της Τεχεράνης δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι έχει ολοκληρωθεί το προσχέδιο για εξαιρέσεις από τις κυρώσεις στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου. Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, οι απαλλαγές αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή το προσεχές διάστημα. Ανέφερε επίσης ότι έχουν προχωρήσει οι εκτελεστικές διαδικασίες για την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό, με ενεργό συμμετοχή αντιπροσωπείας του Κατάρ, χώρας που διαδραμάτισε ρόλο διαμεσολαβητή.
Τι ακολουθεί στις διαπραγματεύσεις Τραμπ Ιράν
Οι 80λεπτες συνομιλίες στο Bürgenstock ολοκληρώθηκαν με διφορούμενο αποτέλεσμα: μερική πρόοδος στα τεχνικά οικονομικά ζητήματα, αλλά πλήρης αστάθεια στο γενικότερο κλίμα. Η ιρανική πλευρά επέμεινε ότι η παύση των εχθροπραξιών στον Λίβανο αποτελεί προαπαιτούμενο για τη συνέχιση των επαφών σε ευρύτερα θέματα. Το παράθυρο του διαλόγου δεν έκλεισε οριστικά, γεγονός που αφήνει περιθώριο για νέες επαφές, υπό την προϋπόθεση ότι η ρητορική θα παραμείνει σε ελεγχόμενα επίπεδα και από τις δύο πλευρές. Το Κατάρ και το Πακιστάν αναμένεται να συνεχίσουν τον διαμεσολαβητικό τους ρόλο στις επόμενες επαφές μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
