Μεικτή εικόνα παρουσίασε η αγορά ακινήτων τον Απρίλιο του 2026, με τις αγοραπωλησίες να εμφανίζουν σαφή επιβράδυνση και τις γονικές παροχές να κινούνται αντίθετα ανοδικά. Τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) δείχνουν πτώση 10,86% στα φορολογικά έσοδα από τις μεταβιβάσεις ακινήτων τον συγκεκριμένο μήνα σε σχέση με τον αντίστοιχο του 2025, ενώ το συνολικό τετράμηνο παραμένει σε θετικό έδαφος. Ο βασικός κινητήρας της αγοράς εξακολουθεί να είναι το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για συγγενείς πρώτου βαθμού, που ωθεί χιλιάδες οικογένειες στη μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας χωρίς φορολογική επιβάρυνση.
Τι έδειξαν οι μεταβιβάσεις ακινήτων τον Απρίλιο
Τον Απρίλιο του 2026, τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων διαμορφώθηκαν στα 44,33 εκατ. ευρώ, έναντι 49,73 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025, σημειώνοντας πτώση 10,86%. Η μεγαλύτερη υποχώρηση καταγράφηκε στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων, όπου οι εισπράξεις περιορίστηκαν στα 7,02 εκατ. ευρώ από 9,81 εκατ. ευρώ, με πτώση που ξεπέρασε το 28%. Στις αγοραπωλησίες οικοδομών, τα έσοδα ανήλθαν σε 37,30 εκατ. ευρώ, έναντι 39,92 εκατ. ευρώ ένα χρόνο πριν, παρουσιάζοντας μείωση 6,6%. Τα στοιχεία αυτά αντικατοπτρίζουν σημάδια κόπωσης στην αγορά ακινήτων, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις εμπορικές μεταβιβάσεις.
Ωστόσο, το πρώτο τετράμηνο Ιανουαρίου–Απριλίου 2026 εμφανίζει διαφορετική εικόνα. Τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης έφτασαν τα 193,71 εκατ. ευρώ, από 180,58 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, καταγράφοντας άνοδο 7,27%. Η ενίσχυση αυτή προήλθε κυρίως από τις αγοραπωλησίες οικοδομών, όπου τα έσοδα έφτασαν τα 162,83 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 8,73% σε σχέση με τα 149,76 εκατ. ευρώ του περσινού τετραμήνου. Στα οικόπεδα και τα αγροτεμάχια, οι εισπράξεις παρέμειναν ουσιαστικά σταθερές, στα 30,88 εκατ. ευρώ από 30,82 εκατ. ευρώ. Συνολικά, τα φορολογικά έσοδα από μεταβιβάσεις ακινήτων, δωρεές και γονικές παροχές έφτασαν τα 274,29 εκατ. ευρώ στο τετράμηνο, αυξημένα κατά 5,8% σε σύγκριση με το 2025.
Γονικές παροχές: το αντίβαρο στην επιβράδυνση της αγοράς
Η σαφής αντιστροφή της τάσης εμφανίζεται στις γονικές παροχές και τις δωρεές, όπου τα νούμερα κινήθηκαν ανοδικά τόσο τον Απρίλιο όσο και στο σύνολο του τετραμήνου. Τον Απρίλιο, οι φόροι και τα τέλη από δωρεές, γονικές και λοιπές παροχές ανήλθαν σε 5,03 εκατ. ευρώ, από 4,52 εκατ. ευρώ πέρυσι, σημειώνοντας άνοδο 11,3%. Τα έσοδα από κληρονομιές διαμορφώθηκαν σε 15,15 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας οριακή αύξηση 0,5%. Συνολικά, οι εισπράξεις από δωρεές, γονικές παροχές και κληρονομιές τον Απρίλιο ανήλθαν σε 20,18 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 3% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025.
Ο κύριος λόγος για την ανθεκτικότητα των γονικών παροχών εντοπίζεται στο αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ που ισχύει για συγγενείς πρώτου βαθμού. Η δυνατότητα αυτή οδηγεί χιλιάδες γονείς και παππούδες να μεταβιβάζουν ακίνητα σε παιδιά και εγγόνια χωρίς φορολογική επιβάρυνση, διατηρώντας υψηλά τα επίπεδα των πράξεων αυτών. Στο σύνολο του τετραμήνου, οι φόροι από γονικές παροχές και δωρεές ανήλθαν σε 80,57 εκατ. ευρώ, από 76,55 εκατ. ευρώ ένα χρόνο πριν, καταγράφοντας αύξηση 5,3%. Οι φόροι κληρονομιών παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητοι, στα 61,86 εκατ. ευρώ έναντι 61,45 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Τι ακολουθεί: η ΑΑΔΕ βάζει στο στόχαστρο 4.820 υποθέσεις
Παράλληλα με την αποτύπωση της αγοράς, η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους στις μεταβιβάσεις ακινήτων για το 2026. Συνολικά, 4.820 στοχευμένοι έλεγχοι έχουν προγραμματιστεί σε υποθέσεις μεταβιβάσεων, δωρεών, γονικών παροχών, κληρονομιών και δηλώσεων Ε9. Στο ελεγκτικό μικροσκόπιο μπαίνουν 2.000 περιπτώσεις φορολογουμένων που έκαναν χρήση της απαλλαγής από τον φόρο μεταβίβασης λόγω απόκτησης πρώτης κατοικίας, καθώς και 320 τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 από τις οποίες προέκυψαν πιστωτικά υπόλοιπα ΕΝΦΙΑ. Επιπλέον, 2.500 υποθέσεις αφορούν ακίνητα σε περιοχές εκτός αντικειμενικού συστήματος αξιών, εκεί όπου η αποτίμηση της πραγματικής αξίας καθίσταται πιο δύσκολη.
Χαρακτηριστικό της κλίμακας της αγοράς αποτελεί το γεγονός ότι το 2025, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας myProperty της ΑΑΔΕ, υποβλήθηκαν περισσότερες από 223.000 δηλώσεις φόρου μεταβίβασης που αφορούσαν αγοραπωλησίες ακινήτων. Η αρχή εστιάζει ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου έχουν χορηγηθεί φοροαπαλλαγές, ενισχύοντας τον ελεγκτικό μηχανισμό για την ορθή εφαρμογή των φορολογικών διατάξεων στις μεταβιβάσεις ακινήτων σε όλη τη χώρα.
