Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ριζικά το τοπίο της εκπαίδευσης, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, σύμφωνα με τον καθηγητή Δημήτρη Σάμψων από το Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιά. Ο ειδικός στις τεχνολογίες μάθησης μίλησε στην εκπομπή «Ναι, μεν Αλλά» με τους Ευαγγελία Μπαλτατζή και Δημήτρη Τάκη, αναλύοντας τις αλλαγές που φέρνουν τα ψηφιακά εργαλεία στη σχολική και πανεπιστημιακή κοινότητα. Κατά τον ίδιο, η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί ένα απομονωμένο φαινόμενο, αλλά τη φυσική συνέχεια μιας πορείας ψηφιακής εξοικείωσης που έχει ήδη διαμορφώσει τη ζωή παιδιών και ενηλίκων.
Διαβάστε επίσης: Η τεχνητή νοημοσύνη στην υγεία και οι κίνδυνοι της
Τι Αλλάζει στο Σχολείο και το Πανεπιστήμιο
Ο Δημήτρης Σάμψων εξήγησε ότι πριν από την εμφάνιση της τεχνητής νοημοσύνης, τα παιδιά και γενικότερα οι πολίτες είχαν ήδη εκτεθεί σε μεγάλο βαθμό στη χρήση του διαδικτύου και των ψηφιακών εργαλείων. Η τεχνητή νοημοσύνη έρχεται τώρα να δώσει νέα διάσταση σε αυτή τη χρήση, επηρεάζοντας τον επαγγελματικό βίο, την καθημερινή ζωή και φυσικά την εκπαίδευση. Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι η επίδραση δεν είναι ενιαία: το σχολείο και το πανεπιστήμιο αντιμετωπίζουν τις αλλαγές αυτές με διαφορετικό τρόπο. Κάθε βαθμίδα εκπαίδευσης έχει τις δικές της ανάγκες και τις δικές της προκλήσεις απέναντι στη νέα τεχνολογία.
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα που ανέδειξε ο Σάμψων είναι η δυνατότητα της τεχνητής νοημοσύνης να δημιουργεί εξατομικευμένα μονοπάτια μάθησης για κάθε μαθητή ξεχωριστά. Η τεχνολογία μπορεί να παρέχει στοχευμένη καθοδήγηση και ανατροφοδότηση τη στιγμή ακριβώς που ένα παιδί δυσκολεύεται να λύσει μια άσκηση στο σπίτι, χωρίς να έχει κάποιον δίπλα του. Αυτό καλύπτει ένα πάγιο κενό της παραδοσιακής εκπαίδευσης, όπου ο μαθητής που εργάζεται μόνος του αντιμετωπίζει τα εμπόδια χωρίς άμεση βοήθεια. Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη εντοπίζει τα λάθη του μαθητή και εξηγεί ακριβώς πού βρίσκεται η δυσκολία, κάτι που απαιτούσε παλαιότερα αποκλειστικά ανθρώπινη παρέμβαση.
Η ελληνική κυβέρνηση έκανε ένα βήμα μπροστά στον τομέα αυτό, θέτοντας σε εφαρμογή ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στη σχολική εκπαίδευση. Ο κ. Σάμψων χαρακτήρισε αυτό το πλαίσιο «πολύ ενδιαφέρον και ολοκληρωμένο», τονίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις πρώτες εθνικές κυβερνήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση που έχουν υιοθετήσει τέτοιου είδους κανονιστικό πλαίσιο. Η πρωτοβουλία αυτή τοποθετεί την Ελλάδα σε ευνοϊκή θέση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ως χώρα που αντιμετωπίζει ενεργά τις προκλήσεις της ψηφιακής εποχής στη δημόσια εκπαίδευση.
Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Μετασχηματίζεται
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης του Δημήτρη Σάμψων ήταν η αναθεώρηση του ρόλου του δασκάλου και του καθηγητή στη νέα εκπαιδευτική πραγματικότητα. Ο καθηγητής του ΠΑΠΕΙ τόνισε ότι η παραδοσιακή αντίληψη, σύμφωνα με την οποία ο εκπαιδευτικός είναι ο «μεταδότης γνώσης», έχει πλέον ξεπεραστεί. Η εποχή που ο δάσκαλος κατείχε τη γνώση και την «μετέφερε» στους μαθητές ανήκει στο παρελθόν. Το σύγχρονο εκπαιδευτικό πρότυπο απαιτεί έναν εκπαιδευτικό που οργανώνει και υποβοηθά τη μάθηση κάθε μαθητή ξεχωριστά, μέσα στα πλαίσια της ομάδας.
Ο ίδιος χρησιμοποίησε τον χαρακτηριστικό όρο «ενορχηστρωτής της μαθησιακής διαδικασίας» για να αποδώσει τον νέο ρόλο του εκπαιδευτικού. Ο δάσκαλος δεν «διδάσκει» με την παραδοσιακή έννοια, αλλά συντονίζει και διευκολύνει την απόκτηση γνώσης από κάθε μαθητή ξεχωριστά. Η τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει μέρος της εξατομικευμένης υποστήριξης, αφήνοντας τον εκπαιδευτικό ελεύθερο να επικεντρωθεί στη δημιουργία κατάλληλου μαθησιακού περιβάλλοντος. Αυτή η αλλαγή παραδείγματος απαιτεί νέες δεξιότητες και από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι καλούνται να προσαρμοστούν στις νέες ψηφιακές πραγματικότητες.
Τι Ζητείται από τους Νέους
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο Δημήτρης Σάμψων απηύθυνε ένα σαφές μήνυμα στους νέους και τους μαθητές. Κατά τον καθηγητή, τα παιδιά πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική τους μάθηση και να καλλιεργήσουν χαρακτηριστικά όπως η φιλοδοξία, η περιέργεια, η δημιουργικότητα και η φαντασία. Δεν αρκεί πλέον να περιορίζονται σε ό,τι τους διδάσκεται στην τάξη, αλλά οι ίδιοι πρέπει να αναζητούν νέες γνώσεις και εμπειρίες. Η μαθησιακή διαδικασία δεν τελειώνει στο θρανίο — επεκτείνεται σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής. Ο Σάμψων έστειλε έτσι ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η γενιά που μεγαλώνει με την τεχνητή νοημοσύνη δίπλα της έχει μεγαλύτερες ευθύνες, αλλά και περισσότερα εργαλεία στα χέρια της από ποτέ άλλοτε.
