Η τροπολογία Πιερρακάκη για τα κόκκινα δάνεια κατατέθηκε στη Βουλή και ψηφίστηκε την Τετάρτη, φέρνοντας ουσιαστική ανακούφιση σε περισσότερους από 100.000 οφειλέτες που έχουν ενταχθεί στο καθεστώς του νόμου Κατσέλη. Η νομοθετική διάταξη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αλλάζει ριζικά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων, μειώνει τις μηνιαίες δόσεις και επιταχύνει την αποπληρωμή των δανείων. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες ρυθμίσεις των τελευταίων ετών για τους ενήμερους δανειολήπτες του νόμου 3869/2010.
Διαβάστε επίσης: Νόμος Κατσέλη: Καθολική ρύθμιση για 100.000 δανειολήπτες
Τι αλλάζει για τους 100.000 οφειλέτες
Το επίκεντρο της ρύθμισης είναι η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Από εδώ και στο εξής, ο τόκος θα υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο και μόνο για το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών καταβολών — και όχι επί του συνολικού υπολοίπου της οφειλής, όπως συνέβαινε ως τώρα. Αυτή η μεταβολή έχει άμεσο και ορατό αποτέλεσμα: μικρότερη μηνιαία επιβάρυνση για τους συνεπείς οφειλέτες και δραματική μείωση του συνολικού κόστους αποπληρωμής. Η ρύθμιση κωδικοποιεί νομοθετικά την υπ’ αριθμ. 6/2026 απόφαση της ολομέλειας του Αρείου Πάγου, εφαρμόζοντάς την καθολικά σε όλες τις ενεργές ρυθμίσεις.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έδωσε χαρακτηριστικό παράδειγμα για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της αλλαγής. Ένας δανειολήπτης που τον Ιανουάριο του 2024 είχε υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ, με την παλιά μέθοδο υπολογισμού κατέβαλε μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες. Με τη νέα μέθοδο, η δόση πέφτει στα 483 ευρώ — εκ των οποίων τα 482 ευρώ αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου και μόλις 1 ευρώ τόκο. Πρόκειται για μείωση της μηνιαίας δόσης κατά περίπου 34%, που μεταφράζεται σε πολύ ελαφρύτερο οικονομικό βάρος για χιλιάδες νοικοκυριά.
Παράλληλα, η ρύθμιση προβλέπει αναδρομική ελάφρυνση για όσους έχουν ήδη καταβάλει ποσά βάσει του παλιού, επαχθέστερου τρόπου υπολογισμού. Τα επιπλέον ποσά που έχουν ήδη πληρωθεί αναγνωρίζονται αναδρομικά ως αποπληρωμή κεφαλαίου, μειώνοντας είτε το υπόλοιπο της οφειλής είτε τον αριθμό των δόσεων που απομένουν. Στο παράδειγμα του Πιερρακάκη, ο δανειολήπτης είχε καταβάλει επιπλέον 7.440 ευρώ τα τελευταία δύο χρόνια — ποσό που αφαιρείται από τις επόμενες δόσεις, με αποτέλεσμα αντί για 270 εναπομένουσες δόσεις να πληρώσει τελικά 255 δόσεις των 483 ευρώ. Το συνολικό ποσό των τόκων περιορίζεται από 74.852 ευρώ σε μόλις 411 ευρώ.
Κόστος και αντιδράσεις από αντιπολίτευση
Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος της ρύθμισης εκτιμάται σε περίπου 700 εκατομμύρια ευρώ και επιμερίζεται μεταξύ τραπεζών και Δημοσίου. Συγκεκριμένα, οι τράπεζες αναλαμβάνουν 200 εκατ. ευρώ και το Δημόσιο 500 εκατ. ευρώ. Η τροπολογία κατατέθηκε στο νομοσχέδιο για τα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών. Ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς είχε προαναγγείλει την κατάθεσή της το απόγευμα της Τρίτης στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή.
Η αντιπολίτευση υποδέχτηκε τη ρύθμιση με επιφυλάξεις. Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Μιλένα Αποστολάκη, τάχθηκε υπέρ της ουσίας της διάταξης, τονίζοντας ωστόσο ότι «κάθε καταγγελία ρύθμισης που στηρίχτηκε σε αυτόν τον παράνομο τρόπο υπολογισμού των δόσεων πρέπει να θεωρείται αυτοδικαίως άκυρη» και ζητώντας οι επηρεαζόμενοι δανειολήπτες να μπορούν αναδρομικά να υπαχθούν στη ρύθμιση. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, δήλωσε ότι «δεν υπήρχαν ασάφειες» στην απόφαση του Αρείου Πάγου και ότι αυτή «πρέπει να εφαρμοστεί» χωρίς «περίεργους όρους που να αποκλείουν κάποιους δανειολήπτες». Με αυτόν τον τρόπο, τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ διατήρησαν κριτική στάση ως προς την πληρότητα και την εφαρμογή της ρύθμισης.
Η διάταξη εξαιρεί ρητά τις ρυθμίσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού, στις οποίες η μηνιαία δόση θα εξακολουθεί να υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής — όπως ισχύει για τα στεγαστικά δάνεια. Επίσης, σε περίπτωση ρυθμίσεων που έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή για τις οποίες έχουν πληρωθεί οι προϋποθέσεις έκπτωσης, τυχόν υπερβάλλοντα ποσά δεν αναζητούνται από τους δανειολήπτες.
Τι ακολουθεί για τους δανειολήπτες
Τα πιστωτικά ιδρύματα υποχρεούνται να αποδώσουν σε νομικά πρόσωπα-αποκτώντες απαιτήσεων — εκείνα δηλαδή που αγόρασαν χαρτοφυλάκια κόκκινων δανείων βάσει του νόμου 4649/2019 — τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν εισπράξει, έπειτα από υποβολή σχετικού αιτήματος. Αποσαφηνίζεται επίσης ο τρόπος υπολογισμού των μηνιαίων καταβολών για ρυθμίσεις που καταρτίζονται κατ’ εφαρμογή του νόμου 4605/2019 και του νόμου 4738/2020. Οι δανειολήπτες που εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης αναμένεται να λάβουν ειδοποίηση από τα πιστωτικά ιδρύματα ή τους διαχειριστές των δανείων τους σχετικά με τις νέες δόσεις και το αναθεωρημένο υπόλοιπο της οφειλής τους.
