Ένα από τα ισχυρότερα κύματα καύσωνα των τελευταίων δεκαετιών πλήττει την Ευρώπη, με επίκεντρο τη Γαλλία, την Ισπανία και την Ιταλία. Τουλάχιστον 40 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους σε περιστατικά που σχετίζονται με τη ζέστη μόνο στη Γαλλία από την περασμένη Πέμπτη, ενώ οι θερμοκρασίες έχουν καταρρίψει ιστορικά ρεκόρ σε πολλές χώρες. Η κρίση έχει ήδη προκαλέσει διακοπές ρεύματος, πυρκαγιές και υποχρεωτικές αναστολές εργασίας, με τους επιστήμονες να επιρρίπτουν ευθύνες στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
Διαβάστε επίσης: Ο καύσωνας στην Ευρώπη: Ρεκόρ 1947 στη Γαλλία, 40 νεκροί
Τι έγινε: Ιστορικά ρεκόρ και τεράστιος αντίκτυπος
Η Γαλλία κατέρριψε την Τρίτη 23 Ιουνίου 2026 το εθνικό ρεκόρ μέσης μέγιστης θερμοκρασίας, που χρονολογούνταν από το 2003. Ο εθνικός θερμικός δείκτης άγγιξε τους 38,2 βαθμούς Κελσίου, ξεπερνώντας το παλαιό ρεκόρ της 5ης Αυγούστου 2003 που ήταν 37,7 βαθμοί. Η μετεωρολογική υπηρεσία Météo-France χαρακτήρισε τη χθεσινή ημέρα ως «την πιο ζεστή που έχει καταγραφεί ποτέ στη Γαλλία», ενώ η μέση νυχτερινή θερμοκρασία στη χώρα έφτασε τους 21,6 βαθμούς Κελσίου — την υψηλότερη από το 1947. Στη Λα Ροσέλ της νοτιοδυτικής Γαλλίας, η θερμοκρασία στις πέντε το πρωί ήταν ήδη 29 βαθμοί, ενώ αναμένεται να φτάσει τους 43 βαθμούς κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Στην περιοχή Λαντ της νοτιοδυτικής Γαλλίας καταγράφηκε μέγιστη θερμοκρασία 44,3 βαθμών Κελσίου, ενώ στο μεγαλύτερο τμήμα της δυτικής Γαλλίας, από το Παρίσι έως τη Βρετάνη, οι μέγιστες θερμοκρασίες κινούνται μεταξύ 39 και 40 βαθμών. Συνολικά 58 γαλλικές περιφέρειες βρίσκονται σε κόκκινο συναγερμό, ενώ άλλες 31 παραμένουν σε πορτοκαλί επιφυλακή. Παράλληλα, η αυξημένη κατανάλωση ενέργειας λόγω κλιματιστικών προκάλεσε βλάβη σε μετασχηματιστή στην περιοχή Φινιστέρ της βορειοδυτικής Γαλλίας, αφήνοντας περίπου 68.000 νοικοκυριά χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.
Στην Ιταλία, ένας 58χρονος αγρότης έχασε τη ζωή του από θερμοπληξία στην περιοχή της Λόντι, στη βόρεια Ιταλία, καταγράφοντας το πρώτο θύμα του καύσωνα στη χώρα. Συνολικά 16 μεγάλες ιταλικές πόλεις βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο συναγερμού, μεταξύ των οποίων το Μιλάνο, η Ρώμη, η Φλωρεντία, το Τορίνο, η Νάπολη, η Βερόνα και η Βενετία. Στο Βέλγιο, δύο έφηβοι έχασαν τη ζωή τους με πνιγμό, ενώ η Βρετανία τέθηκε σε κόκκινο συναγερμό με θερμοκρασίες που αναμένεται να πλησιάσουν τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Επιστήμη, πολιτική και υγεία
Ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγιέσους, προειδοποίησε την Τετάρτη ότι ο καύσωνας θέτει σε άμεσο κίνδυνο την υγεία των Ευρωπαίων. Μέσω ανάρτησης στο X, τόνισε ότι «οι θερμοκρασίες σε ολόκληρη την Ευρώπη αυξάνονται με ρυθμό περίπου διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο», καλώντας τους ηγέτες να επενδύσουν σε συστήματα υγείας ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή. «Δεν έχουμε τη πολυτέλεια για περαιτέρω καθυστέρηση», προσέθεσε χαρακτηριστικά. Ταυτόχρονα, επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε αυτήν την εβδομάδα ανέφερε ότι ο τρέχων καύσωνας «επιδεινώθηκε σημαντικά από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή» και ότι χωρίς αυτή οι θερμοκρασίες θα ήταν 2 έως 4 βαθμούς Κελσίου χαμηλότερες.
Στη Γαλλία, ο πρωθυπουργός επιβεβαίωσε τον τραγικό απολογισμό των 40 νεκρών από την περασμένη Πέμπτη, ενώ ο υπουργός Εργασίας Ζαν-Πιερ Φαραντού δήλωσε σε γαλλικό ραδιοφωνικό σταθμό ότι «βρισκόμαστε στη διαδικασία να διαπιστώσουμε ότι έχουμε γίνει μια ζεστή χώρα». Η δήλωση αυτή αντικατοπτρίζει την ανησυχία που επικρατεί σε κυβερνητικό επίπεδο για τη νέα κλιματική πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην Ευρώπη. Στην Ιταλία, ο δήμαρχος της πόλης Τέραμο κάλεσε την κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι να παρέμβει άμεσα, τονίζοντας ότι οι διακοπές ηλεκτροδότησης προκαλούν σοβαρές επιπτώσεις στην καθημερινότητα και την οικονομική δραστηριότητα.
Οι ιταλικές αρχές έλαβαν επίσης μέτρο για τους εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους, αποφασίζοντας υποχρεωτική διακοπή εργασίας κατά τις θερμότερες ώρες της ημέρας. Το ιταλικό δημόσιο αναμένεται να καλύψει μέρος των αποδοχών των εργαζομένων που θα μπαίνουν σε αναγκαστική ανάπαυση. Ωστόσο, σύμφωνα με τις τελευταίες μετεωρολογικές προβλέψεις, το κύμα καύσωνα δεν έχει ακόμη κορυφωθεί στην Ιταλία, με τις θερμοκρασίες να αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω προς το τέλος της εβδομάδας, κυρίως στις κεντρικές και βόρειες περιφέρειες.
Τι ακολουθεί: Επέκταση σε ολόκληρη την Ευρώπη
Το κύμα καύσωνα δεν περιορίζεται στον νότο της Ευρώπης. Οι θερμοκρασίες στην Ολλανδία και το Βέλγιο αναμένεται να κορυφωθούν την Παρασκευή, ενώ στη Γερμανία ο υδράργυρος προβλέπεται να αγγίξει τους 40 βαθμούς Κελσίου κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Σοβαρές προειδοποιήσεις για ακραίες θερμοκρασίες έχουν εκδοθεί για χώρες της ανατολικής Ευρώπης όπως η Πολωνία, η Κροατία και η Ουγγαρία για το δεύτερο μισό της εβδομάδας. Συνολικά, σύμφωνα με εκτιμήσεις που βασίζονται σε προγνώσεις της γερμανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας και δεδομένα του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περισσότεροι από 350 εκατομμύρια κάτοικοι — πάνω από τα δύο τρίτα του πληθυσμού της ηπείρου — θα αντιμετωπίσουν θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου.
Κάποια ανακούφιση αναμένεται από την Παρασκευή στη Γαλλία, καθώς οι θερμοκρασίες προβλέπεται να υποχωρήσουν σταδιακά κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Η μεταβολή αυτή, ωστόσο, θα συνοδευτεί από καταιγίδες, αυξάνοντας τον κίνδυνο για ξαφνικές πλημμύρες και έντονη χαλαζόπτωση. Η κρίση αναδεικνύει για μία ακόμη φορά την ανεπάρκεια των ευρωπαϊκών υποδομών απέναντι στις ακραίες καιρικές συνθήκες, με κτίρια και δίκτυα ηλεκτροδότησης να αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις νέες κλιματικές συνθήκες.
