Στέρεη αμυντική γραμμή χάραξε ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν στις 23 Ιουνίου 2026, δηλώνοντας ότι χωρίς το πυραυλικό οπλοστάσιο της χώρας του, το Ιράν θα είχε καταλήξει «ισοπεδωμένο σαν τη Γάζα» από τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ. Οι δηλώσεις έγιναν κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Πακιστάν, τη χώρα που διαδραματίζει ρόλο μεσολαβητή στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, ο ιρανός πρόεδρος επανέλαβε με έμφαση ότι το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της χώρας του παραμένει εκτός οποιασδήποτε διαπραγμάτευσης.
Διαβάστε επίσης: Ο Ρούμπιο στον Κόλπο: Χωρίς διόδια τα Στενά του Ορμούζ
Τι είπε ο Πεζεσκιάν στο Ισλαμαμπάντ
Ο Πεζεσκιάν μίλησε με ιδιαίτερη σαφήνεια για τον ρόλο των πυραύλων στην αμυντική στρατηγική του Ιράν, χρησιμοποιώντας ευθεία αναφορά στη Γάζα ως παράδειγμα αφοπλισμένης περιοχής που βρέθηκε εκτεθειμένη στην καταστροφή. «Αν οι πύραυλοι που έχουμε για την άμυνά μας δεν υπήρχαν, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ θα είχαν ισοπεδώσει το Ιράν, όπως τη Γάζα», τόνισε χαρακτηριστικά. Η δήλωση αυτή εκφράζει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την ιρανική αντίληψη ότι το πυραυλικό πρόγραμμα δεν αποτελεί απειλή αλλά ασπίδα αποτροπής απέναντι σε ανώτερες στρατιωτικά δυνάμεις. Οι δηλώσεις έγιναν σε κοινή συνέντευξη Τύπου στο Ισλαμαμπάντ, παρουσία του πακιστανού πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ.
Ο ιρανός πρόεδρος ήταν κατηγορηματικός και για το ζήτημα του μνημονίου συνεννόησης (MoU) που έχει υπογράψει το Ιράν με τις ΗΠΑ: οι βαλλιστικοί πύραυλοι δεν περιλαμβάνονται σε αυτό και «δεν θα συμπεριληφθούν ποτέ». Η θέση αυτή αποκλείει κάθε μελλοντική πιθανότητα συμπερίληψης του οπλοστασίου στις διπλωματικές διεργασίες, σηματοδοτώντας ότι η Τεχεράνη διαχωρίζει πλήρως τα αμυντικά της προγράμματα από τις ευρύτερες συνομιλίες. Ο Πεζεσκιάν πρόσθεσε ότι το Ιράν δεν πρόκειται να διαπραγματευτεί τις αμυντικές δυνατότητές του με καμία χώρα, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
Ωστόσο, ο ίδιος ο ιρανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το παράθυρο στη διπλωματία, τονίζοντας ότι η περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα στη Μέση Ανατολή μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσα από ειλικρινείς συνομιλίες και συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών. Αυτή η διττή στάση — αδιαλλαξία στα αμυντικά σε συνδυασμό με έκκληση για διάλογο — αποτυπώνει την ιρανική διπλωματική γραμμή που επιδιώκει να διαφυλάξει την ισχύ ενώ παράλληλα αφήνει κερκόπορτα για συνεννόηση.
Αντιδράσεις και πλαίσιο των δηλώσεων
Στο πλευρό του ιρανού προέδρου στάθηκε ο πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος επιβεβαίωσε δημόσια ότι το MoU δεν περιέχει «καμία απολύτως αναφορά σε βαλλιστικούς πυραύλους». Ο Σαρίφ προχώρησε μάλιστα σε ευρύτερη πολιτική τοποθέτηση, επισημαίνοντας την ανισότητα που γίνεται αντιληπτή σε διεθνές επίπεδο: «Δεν μπορεί να υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά… ώστε ορισμένες χώρες να δύνανται να έχουν βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ το Ιράν όχι». Η δήλωση αυτή του πακιστανού πρωθυπουργού αντανακλά μια ευρύτερη αίσθηση, που μοιράζονται αρκετές χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, περί ανισόμετρης εφαρμογής των κανόνων αφοπλισμού από τη διεθνή κοινότητα.
Η επίσκεψη του Πεζεσκιάν στο Πακιστάν δεν είναι τυχαία επιλογή προορισμού. Το Ισλαμαμπάντ έχει αναλάβει ενεργό ρόλο μεσολαβητή στις συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, επιδιώκοντας να γεφυρώσει τις βαθιές διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η κοινή συνέντευξη Τύπου των δύο ηγετών στέλνει μήνυμα ενότητας μεταξύ Ιράν και Πακιστάν σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη διπλωματική φάση, όπου κάθε δήλωση σταθμίζεται προσεκτικά από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
Παράλληλα, οι δηλώσεις Πεζεσκιάν έρχονται σε μια περίοδο που οι διαπραγματεύσεις Ιράν-ΗΠΑ βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Το γεγονός ότι ο ιρανός πρόεδρος επέλεξε να κάνει αυτές τις δηλώσεις σε ξένο έδαφος, παρουσία τρίτης χώρας-μεσολαβητή, φανερώνει τη στρατηγική υπολογισμένη διπλωματική κίνηση: να θέσει ξεκάθαρα τα όρια χωρίς να κλείσει πλήρως την πόρτα του διαλόγου. Το Ιράν επιδιώκει να εξασφαλίσει αναγνώριση ισότιμης μεταχείρισης από τη διεθνή κοινότητα, διεκδικώντας το δικαίωμα στην αυτοάμυνα που αναγνωρίζεται σε άλλες χώρες της περιοχής.
Τι ακολουθεί στις διαπραγματεύσεις
Οι συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον συνεχίζονται με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν, με αντικείμενο τον τερματισμό των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η κατηγορηματική θέση του Πεζεσκιάν για τους βαλλιστικούς πυραύλους υπογραμμίζει ότι η Τεχεράνη θέτει σαφή όρια στο τι είναι διαπραγματεύσιμο. Το MoU που έχει ήδη υπογραφεί αποτελεί τη βάση των συνομιλιών, χωρίς αναφορά στο πυραυλικό πρόγραμμα, γεγονός που αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για το πόσο μακριά μπορούν να προχωρήσουν οι διπλωματικές προσπάθειες. Το Ιράν φαίνεται αποφασισμένο να επιδιώξει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, διατηρώντας όμως ανέπαφο το αμυντικό του οπλοστάσιο ως μη διαπραγματεύσιμο κόκκινο όριο.
