Μια εκκρεμότητα 16 ετών ήρθε να κλείσει οριστικά η κυβέρνηση με τη νέα ρύθμιση για τον νόμο Κατσέλη, που συζητείται αυτές τις ημέρες στη Βουλή στο πλαίσιο του πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Οικονομικών. Ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης έθεσε το ζήτημα στο επίκεντρο της ομιλίας του, παρουσιάζοντας μια λύση που αφορά άμεσα πάνω από 100.000 δανειολήπτες σε όλη την Ελλάδα. Σύμφωνα με τον υπουργό, η κυβέρνηση δεν αφήνει «αδικίες να διαιωνίζονται» και επιλέγει να κλείσει ένα κεφάλαιο που παρέμεινε ανοιχτό από τα χρόνια της οικονομικής κρίσης. Η παρέμβαση έρχεται να δώσει ανάσα σε νοικοκυριά που συνέχισαν να αντεπεξέρχονται στις υποχρεώσεις τους, ακόμη και μέσα σε συνθήκες αβεβαιότητας και διαρκών δικαστικών εκκρεμοτήτων.
Άμεση μείωση δόσεων έως 300 ευρώ τον μήνα
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης διευκρίνισε ότι η παρέμβαση δεν περιορίζεται στη στενή εφαρμογή της απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Αντιθέτως, η κυβέρνηση επέλεξε την καθολική εφαρμογή της λύσης για όλους όσοι έχουν ενεργές ρυθμίσεις, χωρίς να απαιτείται η προσφυγή σε νέα δικαστήρια ή η υποβολή νέων αιτήσεων. Αυτό σημαίνει ότι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι δεν θα χρειαστεί να ξαναπεράσουν από τη γραφειοκρατική διαδικασία που τους ταλαιπώρησε για χρόνια. Σε πρακτικούς όρους, πολλοί από αυτούς αναμένεται να δουν τη μηνιαία δόση τους να μειώνεται ακόμη και κατά περίπου 300 ευρώ, ένα ποσό που αντιστοιχεί σε πραγματική οικονομική ανακούφιση για χιλιάδες οικογένειες.
Παράλληλα, η ρύθμιση αντιμετωπίζει και το παρελθόν, όχι μόνο το μέλλον. Τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί από δανειολήπτες θα αναγνωρίζονται πλέον ως αποπληρωμή κεφαλαίου, με άμεσο αποτέλεσμα τη μείωση του υπολοίπου της οφειλής αλλά και τη συντόμευση της συνολικής διάρκειας αποπληρωμής. Με απλά λόγια, όποιος κατέβαλε περισσότερα από όσα πραγματικά χρωστούσε, αυτά τα χρήματα δεν χάνονται αλλά λογίζονται υπέρ του. Ο υπουργός Οικονομικών τόνισε ότι αυτή ήταν μια επιλογή πολιτικής βούλησης, καθώς η κυβέρνηση δεν ήταν νομικά υποχρεωμένη να προχωρήσει σε αναδρομική ρύθμιση. Ωστόσο, η απόφαση αυτή επελέγη συνειδητά, ώστε να υπάρξει ουσιαστική αποκατάσταση για όσους παρέμειναν συνεπείς.
Κόστος 700 εκατ. ευρώ — Οι τράπεζες επωμίζονται το βάρος
Το συνολικό κόστος της ρύθμισης εκτιμάται στα περίπου 700 εκατομμύρια ευρώ, ένα ποσό που μοιράζεται σε δύο διακριτές κατηγορίες. Τα 500 εκατομμύρια ευρώ αφορούν τη μελλοντική ελάφρυνση των δανειοληπτών, δηλαδή τις χαμηλότερες δόσεις που θα καταβάλλουν από εδώ και στο εξής, ενώ τα υπόλοιπα 200 εκατομμύρια ευρώ αντιστοιχούν στην αναδρομική αποκατάσταση για ποσά που έχουν ήδη εισπραχθεί κατά τρόπο εσφαλμένο. Σημαντικό είναι να επισημανθεί ότι το βάρος αυτό δεν επιρρίπτεται αποκλειστικά στον κρατικό προϋπολογισμό· θα επωμιστούν κατ’ αναλογία οι τράπεζες και το σχήμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής», ανάλογα με τα ποσά που έχει εισπράξει κάθε πλευρά. Η κατανομή αυτή αποτρέπει τον κίνδυνο ο φορολογούμενος να επιβαρυνθεί ξανά για αδικίες που δεν προκάλεσε.
Ωστόσο, η ρύθμιση έχει σαφή και προσεκτικά χαραγμένα όρια. Ο Πιερρακάκης διευκρίνισε ότι οι ρυθμίσεις που έχουν συναφθεί μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού δεν θίγονται από τη νέα διάταξη, με τους όρους τους να παραμένουν αναλλοίωτοι και τα επιτόκια αμετάβλητα. Αυτό εξασφαλίζει ότι η παρέμβαση για τον νόμο Κατσέλη δεν θα δημιουργήσει νέα ανασφάλεια σε άλλες ενεργές ρυθμίσεις χρέους. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση επιδιώκει να αντιμετωπίσει μια ιστορική αδικία χωρίς να ανοίξει ταυτόχρονα νέα μέτωπα αβεβαιότητας στο τραπεζικό σύστημα.
Το ιδιωτικό χρέος υποχωρεί κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
Στην ίδια ομιλία του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης συνέδεσε τη ρύθμιση με την ευρύτερη πορεία μείωσης του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι το ιδιωτικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ υποχώρησε στο 94,1% το 2024, ποσοστό που βρίσκεται αισθητά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 121,4%. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ορόσημο για μια χώρα που για πολλά χρόνια ταλανίστηκε από υψηλό ιδιωτικό και δημόσιο χρέος, και σηματοδοτεί μια διαρθρωτική βελτίωση της οικονομικής της θέσης σε σχέση με τους ευρωπαίους εταίρους. Η ρύθμιση για τον νόμο Κατσέλη εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική εξυγίανσης, επιδιώκοντας να κλείσει οριστικά εκκρεμότητες που δεν άφηναν νοικοκυριά να βγουν από τον φαύλο κύκλο της υπερχρέωσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η παρέμβαση της κυβέρνησης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη συμβολική και ουσιαστική σημασία. Δεν πρόκειται απλώς για μια τεχνική ρύθμιση υπολογισμού τόκων, αλλά για μια απόφαση που αποκαθιστά την εμπιστοσύνη χιλιάδων πολιτών στο σύστημα. Όσοι έμειναν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, ακόμη και μέσα στα δύσκολα χρόνια της κρίσης, αναγνωρίζονται επιτέλους για αυτή τη στάση. Η κυβέρνηση στέλνει ένα σαφές μήνυμα: όποιος πλήρωσε αυτά που χρωστούσε δεν χάνει ό,τι κατέβαλε παραπάνω, και αυτό, ανεξαρτήτως ύψους ποσού, αποτελεί πράξη δικαιοσύνης απέναντι στους Έλληνες δανειολήπτες που κράτησαν την αξιοπιστία τους στη δυσκολότερη περίοδο της σύγχρονης ελληνικής οικονομικής ιστορίας.
