Εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις στάθμευσης στις ευρωπαϊκές πόλεις κινδυνεύουν να εξαφανιστούν από τους δρόμους μέχρι το 2040, καθώς τα νέα αυτοκίνητα — και κυρίως τα SUV — μεγαλώνουν σταθερά σε διαστάσεις κάθε χρόνο. Η προειδοποίηση προέρχεται από νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Μεταφορών και Περιβάλλοντος, η οποία αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος με συγκεκριμένους αριθμούς για κάθε μεγάλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Η μελέτη συνδέει αυτή την τάση όχι μόνο με το χρόνιο πρόβλημα της εύρεσης πάρκινγκ, αλλά και με αυξημένους κινδύνους για την οδική ασφάλεια και τη ζωή πεζών και παιδιών στους αστικούς δρόμους.
Τι έγινε: Χιλιάδες θέσεις στάθμευσης χάνονται σε κάθε πρωτεύουσα
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έκθεσης, εάν το μέγεθος των νέων οχημάτων συνεχίσει να αυξάνεται με τον σημερινό ρυθμό, όλες οι μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις θα αντιμετωπίσουν απώλεια έως και 14% των διαθέσιμων θέσεων στάθμευσης στους δρόμους τους. Το Λονδίνο αναμένεται να χάσει από 72.000 έως 118.000 θέσεις, ενώ το Βερολίνο βρίσκεται σε παρόμοια θέση με απώλειες μεταξύ 71.000 και 117.000 θέσεων. Η Ρώμη εκτιμάται ότι θα χάσει από 58.000 έως 95.000 θέσεις, ενώ σημαντικές απώλειες προβλέπονται και για τη Μαδρίτη, τη Βαρσοβία και το Παρίσι.
Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στη σταθερή αύξηση των διαστάσεων των νέων οχημάτων. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι κάθε χρόνο το μέσο μήκος των νέων αυτοκινήτων αυξάνεται κατά 1,2 εκατοστά, ενώ το πλάτος και το ύψος τους μεγαλώνουν κατά περίπου μισό εκατοστό ετησίως. Η εκρηκτική άνοδος των SUV τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει ριζικά τη σύνθεση της αγοράς αυτοκινήτου, με αποτέλεσμα τα οχήματα να καταλαμβάνουν ολοένα και περισσότερο δημόσιο χώρο, τόσο στους δρόμους όσο και στους χώρους στάθμευσης. Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι οι αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν εγκαταλείψει σταδιακά τα μικρά μοντέλα, στρεφόμενες σε μεγαλύτερα οχήματα που προσφέρουν υψηλότερα περιθώρια κέρδους.
Η έκθεση αναδεικνύει μια εμφανή αντίφαση που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη ευρωπαϊκή πραγματικότητα: ενώ τα νοικοκυριά στην Ευρώπη γίνονται ολοένα μικρότερα, τα αυτοκίνητα που αγοράζουν συνεχίζουν να μεγαλώνουν. Αυτή η αναντιστοιχία ανάμεσα στις πραγματικές ανάγκες των αστικών νοικοκυριών και στις επιλογές της αυτοκινητοβιομηχανίας αποτελεί ένα από τα κεντρικά επιχειρήματα της έκθεσης για τη λήψη ρυθμιστικών μέτρων. Ουσιαστικά, οι ευρωπαϊκές πόλεις πληρώνουν το κόστος μιας στρατηγικής επιλογής που γίνεται από τους κατασκευαστές αποκλειστικά με κριτήριο την κερδοφορία.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Αυξημένος κίνδυνος για πεζούς και παιδιά
Πέρα από το ζήτημα των θέσεων στάθμευσης στις ευρωπαϊκές πόλεις, η έκθεση εστιάζει σε έναν ακόμα πιο σοβαρό κίνδυνο: την απειλή για την ασφάλεια ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, η συνέχιση της σημερινής τάσης θα μπορούσε να προκαλέσει έως το 2040 τον θάνατο επιπλέον 2.500 ενηλίκων και 79 παιδιών στους ευρωπαϊκούς δρόμους. Στον κατάλογο των ευάλωτων χρηστών περιλαμβάνονται πεζοί, ποδηλάτες, μοτοσικλετιστές και χρήστες ηλεκτρικών πατινιών, όλοι τους εκτεθειμένοι στις αλλαγές που φέρνει η διόγκωση των οχημάτων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αύξηση του ύψους του καπό, το οποίο προβλέπεται να φτάσει κατά μέσο όρο τα 86,2 εκατοστά έως το 2040. Για έναν ενήλικα πεζό, η σύγκρουση με ένα τέτοιο όχημα συμβαίνει συνήθως στο ύψος του κορμού ή των ζωτικών οργάνων. Για ένα παιδί, ωστόσο, το σημείο πρόσκρουσης μετατοπίζεται συχνά στο κεφάλι ή στο στήθος, αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου. Τα στοιχεία της έκθεσης είναι ανησυχητικά: οι θάνατοι παιδιών-πεζών θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και κατά 40% εξαιτίας της διόγκωσης των οχημάτων.
Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Μεταφορών και Περιβάλλοντος ζητά τη λήψη μέτρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να ανακοπεί η τάση. Η έκθεση λειτουργεί ως κάλεσμα προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να παρέμβουν ρυθμιστικά στην αγορά αυτοκινήτου, με στόχο την προστασία τόσο του αστικού χώρου όσο και της ασφάλειας των πολιτών. Η Ομοσπονδία τονίζει ότι η σημερινή κατεύθυνση της αγοράς — με τις αυτοκινητοβιομηχανίες να εγκαταλείπουν τα μικρά οχήματα — αντιτίθεται στις ανάγκες των αστικών κέντρων και δημιουργεί επιβαρύνσεις που πλήττουν τους πολίτες σε πολλαπλά επίπεδα.
