Η θρυλική μπάλα Adidas Azteca με την οποία ο Ντιέγκο Μαραντόνα πέτυχε τα δύο πιο εμβληματικά γκολ στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου — το «Χέρι του Θεού» και το «Γκολ του Αιώνα» — πρόκειται να δημοπρατηθεί από τον οίκο Heritage Auctions. Η τιμή εκκίνησης ορίστηκε στα 2,5 εκατομμύρια δολάρια, ενώ ειδικοί εκτιμούν ότι η τελική αξία θα μπορούσε να πλησιάσει τα 9,2 εκατομμύρια δολάρια. Ο αγώνας Αργεντινή-Αγγλία (2-1), που έγινε στον προημιτελικό του Μουντιάλ του Μεξικού στις 22 Ιουνίου 1986, θεωρείται από πολλούς ο πιο εμβληματικός στα χρονικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Το ιστορικό ματς και ο πλειστηριασμός της Adidas Azteca
Στον προημιτελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1986 στο Μεξικό, η Αργεντινή νίκησε την Αγγλία με 2-1 σε έναν αγώνα που απέκτησε τεράστια εθνική διάσταση λόγω του πολέμου των Φόκλαντ. Ο Ντιέγκο Μαραντόνα σκόραρε και τα δύο γκολ της Αργεντινής στο ίδιο ματς με την ίδια μπάλα — πρώτα το περιβόητο «Χέρι του Θεού», το πιο αμφιλεγόμενο γκολ στην ιστορία των Μουντιάλ, και αμέσως μετά το «Γκολ του Αιώνα», με το οποίο ο Μαραντόνα ξεπέρασε σχεδόν ολόκληρη την αγγλική άμυνα. Αυτός ο συνδυασμός δύο τόσο διαφορετικών και εμβληματικών στιγμών στην ίδια μπάλα την καθιστά μοναδική στην παγκόσμια αγορά αθλητικών συλλεκτικών. Δεν υπάρχει άλλο αντικείμενο που να ενώνει σε μια ενιαία ιστορία την πιο αμφιλεγόμενη και την πιο λαμπρή στιγμή του ίδιου παίκτη στον ίδιο αγώνα.
Η Adidas Azteca ανήκε αρχικά στον Τυνήσιο διαιτητή του αγώνα εκείνου, Αλί Μπιν Νάσερ, ο οποίος την έβγαλε σε πλειστηριασμό το 2022. Η τελική τιμή τότε έφτασε τα 3,6 εκατομμύρια δολάρια, ενώ ο αγοραστής επέλεξε να κρατήσει ανώνυμη την ταυτότητά του. Ωστόσο, ο νέος ιδιοκτήτης έκρινε ότι ήταν η κατάλληλη ώρα να αποδώσει η επένδυσή του και αποφάσισε να ξαναβγάλει τη μπάλα στη δημοπρασία. Ο νέος πλειστηριασμός διεξάγεται από τον οίκο Heritage Auctions, με τιμή εκκίνησης 2,5 εκατομμύρια δολάρια — χαμηλότερη από την τιμή αγοράς του 2022, αλλά με ισχυρές προοπτικές να ξεπεράσει κάθε προηγούμενο.
Για να κατανοηθεί το μέγεθος της αξίας αυτού του κειμηλίου, αρκεί μια σύγκριση: το 2022, η φανέλα που φορούσε ο Μαραντόνα στον ίδιο αγώνα πωλήθηκε για 9,2 εκατομμύρια δολάρια. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η μπάλα θα μπορούσε να φτάσει σε αντίστοιχη, αν όχι μεγαλύτερη αξία. Πρόκειται για αντικείμενο που συνδέει δύο γκολ με εντελώς διαφορετικό φορτίο — το ένα αμφιλεγόμενο και το άλλο αδιαμφισβήτητα μεγαλειώδες — σε έναν αγώνα με βαθιά εθνικά σύμβολα για δύο χώρες. Κανένα άλλο ποδοσφαιρικό συλλεκτικό αντικείμενο δεν μπορεί να διεκδικήσει αντίστοιχη ιστορική βαρύτητα.
Οι εκτιμήσεις ειδικών και η αγορά ποδοσφαιρικών συλλεκτικών
Ο Μάικ Προβενζάλε, ειδικός δημοπρασιών της Heritage Auctions, ήταν κατηγορηματικός μιλώντας στο πρακτορείο Reuters: «Πρόκειται για ένα πραγματικά μοναδικό αντικείμενο. Αναμφισβήτητα είναι το σημαντικότερο ποδοσφαιρικό κειμήλιο που υπάρχει». Ο Προβενζάλε παραδέχτηκε ότι δεν υπάρχουν συγκρίσιμα παραδείγματα που να επιτρέπουν ασφαλή πρόβλεψη για την τελική τιμή, δεδομένου του απολύτως μοναδικού χαρακτήρα του αντικειμένου. Η απουσία αναλόγων πωλήσεων στην παγκόσμια αγορά σημαίνει ότι η αξία θα καθοριστεί αποκλειστικά από τη ζήτηση των συλλεκτών κατά τη διάρκεια του πλειστηριασμού. Ο ίδιος ειδικός δεν έκρυψε τον ενθουσιασμό του για τη σπουδαιότητα του κειμηλίου που ο οίκος του διαχειρίζεται.
Παράλληλα, ο Προβενζάλε περιέγραψε τη ριζική μεταμόρφωση της αγοράς ποδοσφαιρικών συλλεκτικών αντικειμένων τα τελευταία χρόνια. Ενώ παραδοσιακά κυριαρχούσαν τα αμερικανικά αθλήματα — μπάσκετ, μπέιζμπολ, αμερικανικό ποδόσφαιρο και χόκεϊ επί πάγου — το ενδιαφέρον για τα ποδοσφαιρικά συλλεκτικά έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία έξι με επτά χρόνια. Βασικός παράγοντας αυτής της αλλαγής είναι η εκρηκτική ανάπτυξη της αγοράς συλλεκτικών καρτών, οι οποίες φτάνουν σε «απίστευτα υψηλές αξίες» όταν απεικονίζουν αστέρες όπως ο Λιονέλ Μέσι, ο Κριστιάνο Ρονάλντο και ο Κιλιάν Μπαπέ. Η αλλαγή αυτή δείχνει ότι η αγορά ποδοσφαιρικών συλλεκτικών έχει ωριμάσει και αποκτήσει σοβαρό διεθνή χαρακτήρα.
Ο ειδικός της Heritage Auctions τόνισε επίσης ότι μεγάλες ποδοσφαιρικές διοργανώσεις, όπως το Παγκόσμιο Κύπελλο, λειτουργούν ως καταλύτες για την αγορά, καθώς οι επιδόσεις των παικτών επηρεάζουν άμεσα τις αποτιμήσεις των συλλεκτικών. «Έχουμε αυτή τη στιγμή σε δημοπρασία κάρτες του Μέσι. Το βράδυ που πέτυχε χατ-τρικ, η αξία τους εκτοξεύτηκε», δήλωσε ο Προβενζάλε, σημειώνοντας ότι η αγορά αναμένει να δει ποιοι παίκτες θα χτίσουν το όνομά τους στις επόμενες φάσεις διοργανώσεων. Στην περίπτωση ωστόσο της μπάλας του Μαραντόνα από το 1986, η αξία είναι ήδη κατοχυρωμένη και αδιαμφισβήτητη — πρόκειται για κειμήλιο που ανήκει στους σπάνιους θησαυρούς του παγκόσμιου αθλητισμού και κανένας πλειστηριασμός δεν μπορεί να καθορίσει ορθολογικά την πραγματική του αξία.
