Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκονται οι σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν μετά από νέο επεισόδιο στο Στενό του Ορμούζ. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αμερικανικής απάντησης στην Τεχεράνη, αφού ιρανικά drones επιτέθηκαν σε εμπορικά πλοία που διέπλεαν τον στρατηγικό πορθμό, παραβιάζοντας σύμφωνα με τον ίδιο τη συμφωνία εκεχειρίας που είχε συναφθεί μεταξύ των δύο χωρών.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ κατηγορεί το Ιράν για παραβίαση εκεχειρίας στο Ορμούζ
Τι έγινε στο Στενό του Ορμούζ
Το περιστατικό εκτυλίχθηκε την Πέμπτη 26 Ιουνίου 2026, όταν το φορτηγό πλοίο Ever Lovely με σημαία Σιγκαπούρης δέχθηκε πλήγμα από άγνωστο αντικείμενο κοντά στις ακτές του Ομάν. Η ταϊβανέζικη ναυτιλιακή εταιρεία Evergreen Marine, στην οποία ανήκει το σκάφος, επιβεβαίωσε το γεγονός, διευκρινίζοντας ότι το πλοίο ακολουθούσε διαδρομή που είχε προτείνει η βρετανική υπηρεσία θαλάσσιας ασφάλειας UKMTO. Κανένα μέλος του πληρώματος δεν τραυματίστηκε και το Ever Lovely συνέχισε κανονικά το ταξίδι του, εγκαταλείποντας αργότερα τον πορθμό χωρίς περαιτέρω επεισόδια.
Ο Τραμπ κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι εξαπέλυσε συνολικά τέσσερα drones αυτοκτονίας εναντίον πλοίων που διέπλεαν το Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, ένα από τα drones έπληξε το κατάστρωμα του φορτηγού πλοίου, προκαλώντας υλικές ζημιές χωρίς να το ακινητοποιήσει. Τα υπόλοιπα τρία drones καταρρίφθηκαν από αμερικανικές δυνάμεις που βρίσκονταν στην περιοχή. Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν στο πρακτορείο Reuters ότι το πλοίο δέχθηκε πυρά από το Ιράν.
Το περιστατικό αυτό θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο διότι είναι το πρώτο μετά την υπογραφή μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Το μνημόνιο εκείνο προέβλεπε την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ για ελεύθερη ναυσιπλοΐα και την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Η επίθεση υπονομεύει αυτή τη συμφωνία και φέρνει τις δύο χώρες σε νέα σύγκρουση ακριβώς την ώρα που οι διπλωματικές επαφές είχαν ξεκινήσει να αποδίδουν καρπούς.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο Τραμπ ανακοίνωσε το περιστατικό μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social, κατηγορώντας ευθέως το Ιράν για παραβίαση της εκεχειρίας. Μιλώντας στους δημοσιογράφους, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτές όλες τις επιλογές απάντησης. «Αν αντιδράσω, θα το μάθετε», δήλωσε χαρακτηριστικά, ενώ πρόσθεσε ότι δεν του άρεσε η επίθεση και ότι «δεν θα έπρεπε να το κάνουν αυτό». Η ασκηθείσα ρητορική αφήνει περιθώριο τόσο για διπλωματική αντίδραση όσο και για στρατιωτική απάντηση, χωρίς ο ίδιος να αποκλείει κανένα σενάριο.
Από την πλευρά της, η Αρχή Στενού του Περσικού Κόλπου, που έχει συσταθεί από την Τεχεράνη, απέρριψε οποιαδήποτε ευθύνη για το επεισόδιο. Υποστήριξε ότι η χρήση μη εγκεκριμένων διαδρομών γίνεται με αποκλειστική ευθύνη του πλοιοκτήτη, του διαχειριστή και του πλοιάρχου. Η τοποθέτηση αυτή εκλαμβάνεται ως έμμεση παραδοχή ότι το Ιράν ελέγχει ποιες διαδρομές θεωρεί νόμιμες στον πορθμό, γεγονός που αμφισβητεί ευθέως την ελευθερία ναυσιπλοΐας.
Παράλληλα, στο μέτωπο των εμπορικών εντάσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση έστειλε σαφές μήνυμα προς τον Τραμπ σχετικά με τις απειλές για δασμούς 100% σε ευρωπαϊκά προϊόντα. Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι «εάν προχωρήσει σε αυτή την ενέργεια, η ΕΕ θα απαντήσει άμεσα και αποφασιστικά, προκειμένου να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της και την κανονιστική της αυτονομία». Η δέσμευση αυτή έρχεται σε απάντηση απειλών του Αμερικανού προέδρου να επιβάλει βαρείς δασμούς λόγω του φόρου ψηφιακών υπηρεσιών που εφαρμόζουν χώρες της ΕΕ.
Τι ακολουθεί
Η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει αποκλείσει καμία επιλογή απάντησης στο Ιράν, δημιουργώντας κλίμα αβεβαιότητας για τις εμπορικές διαδρομές που περνούν από το Στενό του Ορμούζ. Το στενό αυτό είναι από τα πλέον κρίσιμα σημεία παγκόσμιας ναυσιπλοΐας, καθώς διέρχεται από αυτό σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εφοδιασμού σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η έκβαση της κρίσης θα καθορίσει αν το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης έχει ακόμα μέλλον ή αν οι δύο χώρες επιστρέφουν σε ανοιχτή αντιπαράθεση.
