Τα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν αποτελούν τη σοβαρότερη κλιμάκωση της έντασης στα Στενά του Ορμούζ εδώ και μήνες, καθώς η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε επιθέσεις εναντίον ιρανικών εγκαταστάσεων το βράδυ της Παρασκευής 26 Ιουνίου 2026. Η επιχείρηση ήρθε ως άμεση απάντηση στη χθεσινή επίθεση του Ιράν με drone εναντίον του εμπορικού πλοίου M/V Ever Lovely, το οποίο έπλεε στο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την ιρανική κίνηση «σοβαρή παραβίαση» της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, ενώ εκατοντάδες πλοία παραμένουν αποκλεισμένα στην περιοχή.
Τέσσερα ιρανικά drones και αμερικανικά αντίποινα
Η κρίση ξεκίνησε στις 25 Ιουνίου 2026, όταν το Ιράν εξαπέλυσε τουλάχιστον τέσσερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον πλοίων που κινούνταν στα Στενά του Ορμούζ. Ένα από τα drones έπληξε το κατάστρωμα του εμπορικού πλοίου M/V Ever Lovely, φορτηγού υπό σημαία Σιγκαπούρης που εκμεταλλευόταν η εταιρεία Evergreen της Ταϊβάν, προκαλώντας ζημιές χωρίς ωστόσο να ανακόψει την πορεία του. Το πλοίο εξερχόταν από τα Στενά κατά μήκος των ακτών του Ομάν τη στιγμή που χτυπήθηκε από το ιρανικό drone μίας χρήσης. Τα υπόλοιπα τρία drones καταρρίφθηκαν από τις αμερικανικές δυνάμεις πριν φτάσουν στον στόχο τους.
Ως άμεση απάντηση, αμερικανικά αεροσκάφη χτύπησαν ιρανικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και παράκτιες εγκαταστάσεις ραντάρ, αργά το βράδυ της 26ης Ιουνίου. Η CENTCOM επιβεβαίωσε τα πλήγματα μέσω ανακοίνωσής της στην πλατφόρμα Χ, χαρακτηρίζοντάς τα «ισχυρή αντίδραση» στη χθεσινή επίθεση εναντίον εμπορικού πλοίου. Πληροφορίες από το Ιράν έκαναν λόγο για εκρήξεις στην πόλη Σιρίκ, η οποία βρίσκεται πάνω στα Στενά, επί της ιρανικής ακτογραμμής. Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε τα γεγονότα στο πρακτορείο Axios, ενώ η CENTCOM ξεκαθάρισε ότι ο αμερικανικός στρατός παραμένει σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα στην περιοχή.
Τραμπ, CENTCOM και εκεχειρία υπό πίεση
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε άμεσα, χαρακτηρίζοντας την ιρανική επίθεση «σοβαρή παραβίαση» της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες για τις συνθήκες του περιστατικού. Νωρίτερα, είχε αναφέρει αινιγματικά ότι «θα το μάθετε αν θα απαντήσω στο Ιράν», αφήνοντας ανοιχτές τις επιλογές της Ουάσινγκτον. Η CENTCOM επισήμανε κατηγορηματικά ότι «η αδικαιολόγητη επιθετικότητα των ιρανικών δυνάμεων κατά της εμπορικής ναυτιλίας παραβίασε σαφώς την εκεχειρία», ενώ πρόσθεσε πως η επικίνδυνη αυτή συμπεριφορά υπονομεύει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας σε έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο. Ο αμερικανικός στρατός ανέφερε ρητά ότι «παραμένει παρών και σε εγρήγορση» για να διασφαλίσει την τήρηση όλων των πτυχών της συμφωνίας με την Τεχεράνη.
Το Ιράν επανέλαβε την Παρασκευή το δικαίωμά του να ελέγχει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και προειδοποίησε τις γειτονικές χώρες στον Κόλπο να μην ταχθούν με το μέρος της Ουάσινγκτον. Η Τεχεράνη επιμένει ότι έχει δικαίωμα να αντιδρά σε κινήσεις που θεωρεί απειλητικές ή μη συντονισμένες, συνεχίζοντας να αμφισβητεί τις αμερικανικές θέσεις για ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Η εκεχειρία ανάμεσα στις δύο χώρες εμφανίζεται ήδη ιδιαίτερα εύθραυστη, με τη Ουάσινγκτον να κατηγορεί επανειλημμένα την Τεχεράνη για παραβίαση των δεσμεύσεών της. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο, από τα οποία διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
ΟΗΕ: Αδιέξοδο στην εκκένωση 500 αποκλεισμένων πλοίων
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός του ΟΗΕ (IMO) ανέστειλε προσωρινά την επιχείρηση εκκένωσης πλοίων από τα Στενά μετά την επίθεση στο πλοίο της Evergreen. Ο Γενικός Γραμματέας Αρσένιο Ντομίνγκεζ ανέφερε ότι περίπου 115 πλοία και 2.500 ναυτικοί κατάφεραν να διέλθουν πριν διακοπεί η επιχείρηση, ενώ λίγο πάνω από 500 πλοία παραμένουν αποκλεισμένα. Ο Ντομίνγκεζ δήλωσε ότι εργάζεται «άγρυπνα» με το Ομάν, τις ΗΠΑ και το Ιράν, αναζητώντας εγγυήσεις ότι τα πλοία δεν θα γίνουν ξανά στόχος. Χωρίς να δίνει χρονοδιάγραμμα για την επανέναρξη, εκτίμησε πάντως ότι θα χρειαστούν «μερικές εβδομάδες» για να ολοκληρωθεί η εκκένωση μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν.
Ένα επιπλέον εμπόδιο που επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση είναι η παρουσία περίπου 80 ναρκών στο κεντρικό τμήμα του στενού, που αποκλείουν τη χρήση ορισμένων παραδοσιακών ναυτιλιακών διαδρόμων. Το σχέδιο εκκένωσης προβλέπει δύο εναλλακτικούς διαύλους: έναν μέσω των ιρανικών υδάτων στα βόρεια και έναν μέσω των υδάτων του Ομάν στα νότια, βάσει του Συστήματος Διαχωρισμού Κυκλοφορίας που υιοθέτησε ο ΙΜΟ από το 1968. Παράλληλα, ο Οργανισμός διερευνά «τα αίτια και τα κίνητρα» της τελευταίας επίθεσης, προκειμένου να αξιολογήσει τις συνθήκες ασφαλείας στο πέρασμα πριν επαναλάβει τις επιχειρήσεις εκκένωσης. Το κρίσιμο ερώτημα που απαντά πλέον η διεθνής κοινότητα είναι αν τα αμερικανικά πλήγματα θα οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση ή αν θα πυροδοτήσουν νέο κύκλο αντιποίνων από την Τεχεράνη.
