Ριζικές αλλαγές στη διαδικασία έκδοσης της Κάρτας Αναπηρίας εισάγει νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση έως τις 10 Ιουλίου. Το νομοσχέδιο δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό οικοσύστημα για τα άτομα με αναπηρία, στο οποίο εντάσσονται όλες οι διαδικασίες, από την πιστοποίηση έως τη χορήγηση παροχών. Κεντρικό εργαλείο της μεταρρύθμισης αποτελεί η Εθνική Πύλη Αναπηρίας, που θα λειτουργεί μέσω του gov.gr και θα τηρείται από τον e-ΕΦΚΑ, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Η νέα ψηφιακή υπηρεσία υπόσχεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που χιλιάδες πολίτες διαχειρίζονται τα θέματα αναπηρίας τους.
Τι αλλάζει στη διαδικασία πιστοποίησης αναπηρίας
Το νέο σύστημα οργανώνεται σε τρία υποσυστήματα που καλύπτουν όλα τα στάδια της πιστοποίησης. Το πρώτο αφορά την ηλεκτρονική αίτηση πιστοποίησης, το δεύτερο τον ηλεκτρονικό Ιατρικό Εισηγητικό Φάκελο και το τρίτο την ηλεκτρονική ιατρική αξιολόγηση από τις Υγειονομικές Επιτροπές των ΚΕΠΑ. Ο Ιατρικός Εισηγητικός Φάκελος θα ενσωματώνεται στον Ατομικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας, ώστε θεράποντες ιατροί και αρμόδιες επιτροπές να έχουν άμεση και ασφαλή πρόσβαση σε όλα τα απαραίτητα ιατρικά στοιχεία. Με αυτή τη διαδικασία, η αξιολόγηση αναπηρίας αναμένεται να γίνει ταχύτερη και πιο αξιόπιστη.
Κατά την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης, οι πολίτες θα καταχωρίζουν στοιχεία ταυτότητας, στοιχεία νόμιμου εκπροσώπου όπου απαιτείται, ασφαλιστική ικανότητα, επάγγελμα, οικογενειακή κατάσταση και μορφωτικό επίπεδο. Θα δηλώνουν επίσης ενδεχόμενο αίτημα προχρονολόγησης της πάθησης και θα επιλέγουν την αρμόδια Τοπική Διεύθυνση ΚΕΠΑ. Σημαντικό πλεονέκτημα του νέου συστήματος είναι ότι τα περισσότερα στοιχεία θα αντλούνται αυτόματα από το Μητρώο Πολιτών, το Φορολογικό Μητρώο και άλλα δημόσια πληροφοριακά συστήματα. Αυτό περιορίζει σημαντικά την ανάγκη προσκόμισης χαρτιών, μειώνοντας την ταλαιπωρία για τους δικαιούχους.
Στο ψηφιακό Μητρώο Αναπηρίας θα καταγράφονται αναλυτικά όλα τα σχετικά δεδομένα κάθε πολίτη. Θα περιλαμβάνονται οι ενεργές πιστοποιήσεις αναπηρίας, το συνολικό ποσοστό αναπηρίας, η διάρκεια ισχύος κάθε γνωμάτευσης και οι πιστοποιημένες παθήσεις με τα επιμέρους ποσοστά ανά πάθηση. Θα καταχωρούνται επίσης οι κωδικοί ταξινόμησης των παθήσεων, καθώς και ειδικά χαρακτηριστικά, όπως η ανάγκη συνοδού ή η ανάγκη βοήθειας τρίτου προσώπου. Το Μητρώο θα αποτελεί ουσιαστικά ένα ψηφιακό αρχείο της αναπηρικής κατάστασης κάθε πολίτη, προσβάσιμο από τους αρμόδιους φορείς.
Τι προσφέρει η Εθνική Πύλη Αναπηρίας στους πολίτες
Η Εθνική Πύλη Αναπηρίας δεν θα λειτουργεί μόνο ως σύστημα υποβολής αιτήσεων, αλλά ως ολοκληρωμένος κόμβος «μίας στάσης» για τους δικαιούχους. Μέσω αυτής, κάθε πολίτης θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την πορεία της πιστοποίησής του, θα έχει πρόσβαση στις γνωματεύσεις αναπηρίας και θα αιτείται την έκδοση της Κάρτας Αναπηρίας. Παράλληλα, θα ενημερώνεται για όλες τις διαθέσιμες παροχές, θα βλέπει ποιες παροχές ήδη λαμβάνει και θα πληροφορείται για τα κριτήρια επιλεξιμότητας κάθε παροχής. Η Πύλη θα λειτουργεί ως ψηφιακός κόμβος όπου όλες οι πληροφορίες θα διακινούνται ηλεκτρονικά μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του νέου συστήματος είναι η αυτόματη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ υπουργείων, e-ΕΦΚΑ και ΚΕΠΑ. Στο παρελθόν, ο πολίτης έπρεπε να συγκεντρώνει και να προσκομίζει ο ίδιος μεγάλο αριθμό εγγράφων από διαφορετικές υπηρεσίες, διανύοντας συχνά μεγάλες γραφειοκρατικές διαδρομές. Με το νέο μοντέλο, τα στοιχεία αντλούνται αυτόματα και διακινούνται ψηφιακά, αποφορτίζοντας τον πολίτη από χρονοβόρες υποχρεώσεις. Η ψηφιακή αυτή μετάβαση στοχεύει να κάνει ευκολότερη την καθημερινότητα χιλιάδων ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους.
Τι ακολουθεί με το νομοσχέδιο
Το σχέδιο νόμου βρίσκεται σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση έως τις 10 Ιουλίου 2026, δίνοντας τη δυνατότητα σε πολίτες, φορείς και οργανώσεις ατόμων με αναπηρία να εκφράσουν τις απόψεις τους. Το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας έχει θέσει ως στόχο η ψηφιακή μετάβαση να γίνει σταδιακά, ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία για όλους τους χρήστες. Η Εθνική Πύλη Αναπηρίας θα αποτελέσει κεντρικό εργαλείο για τους πολίτες που σήμερα αντιμετωπίζουν γραφειοκρατικά εμπόδια στη διαχείριση αναπηρικών θεμάτων. Ο στόχος είναι η νέα Κάρτα Αναπηρίας και το σύνολο των σχετικών υπηρεσιών να καταστούν προσβάσιμες, γρήγορες και εύχρηστες για όλους τους δικαιούχους.
